Υεμένη: Οι κυβερνητικές δυνάμεις αποσύρονται από το Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ – Στα χέρια των Χούθι το κρίσιμο πέρασμα

Οι κυβερνητικές και νότιες δυνάμεις της Υεμένης αποσύρονται από τη στρατηγική περιοχή του Στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και αναδιατάσσονται προς το Άντεν, παραχωρώντας ουσιαστικά τον έλεγχο στους υποστηριζόμενους από το Ιράν Χούθι. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα ισχυρό σημείο ασφυξίας για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και το παγκόσμιο εμπόριο, εντείνοντας την πίεση γύρω από την Αραβική Χερσόνησο. Παράλληλα, οι συγκρούσεις γύρω από την πολιορκημένη Ταΐζ κλιμακώνονται, με το ανθρωπιστικό κόστος να λαμβάνει δραματικές διαστάσεις σύμφωνα με τα στοιχεία των διεθνών οργανισμών.

Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ Υεμένη

Στρατιώτες της Υεμένης περιπολούν στο στρατηγικής σημασίας Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ / Φωτογραφία: AP

Τα βασικά σημεία του άρθρου

  • Οι κυβερνητικές δυνάμεις της Υεμένης αποσύρονται από τη στρατηγική περιοχή του Στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, αφήνοντας τους υποστηριζόμενους από το Ιράν Χούθι να εδραιώνουν τον έλεγχό τους.
  • Η υποχώρηση αυτή προσφέρει στους Χούθι ισχυρότερο μοχλό πίεσης πάνω στο κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα, δημιουργώντας ένα ισχυρό σημείο ασφυξίας για το παγκόσμιο εμπόριο.
  • Την ίδια στιγμή, οι μάχες γύρω από τη δυτική περιοχή της πολιορκημένης Ταΐζ εντείνονται και οι ανθρωπιστικές συνθήκες επιδεινώνονται ραγδαία.

Κρίσιμη τροπή παίρνει η σύγκρουση στην Υεμένη με άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια ναυτιλία, καθώς οι κυβερνητικές δυνάμεις αποσύρονται από τη στρατηγική περιοχή του Στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, αφήνοντας τους υποστηριζόμενους από το Ιράν Χούθι να εδραιώνουν τον έλεγχό τους.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί έναν ασφυκτικό διπλό κλοιό γύρω από την Αραβική Χερσόνησο -σε συνδυασμό με την κρίση στα Στενά του Ορμούζ-, την ώρα που οι συγκρούσεις γύρω από την πολιορκημένη Ταΐζ κλιμακώνονται και το ανθρωπιστικό κόστος παίρνει δραματικές διαστάσεις.

Αποχώρηση και αναδιάταξη

Οι δυνάμεις της Υεμένης που μάχονται υπέρ της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης, η οποία υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία, ανακοίνωσαν την Κυριακή ότι αποσύρονται από μια περιοχή που δεσπόζει στο στρατηγικής σημασίας Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, παραχωρώντας ουσιαστικά τον έλεγχο στους Χούθι.

Ο εκπρόσωπος του στρατού της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να συνδράμει στην εκδίωξη των Χούθι που περικυκλώνουν το Στενό, επικαλούμενος τη ζωτική του σημασία για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και το παγκόσμιο εμπόριο.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο συνταγματάρχης Ματζίντ αλ-Νουζαϊλί υπογράμμισε χαρακτηριστικά: «Η απελευθέρωση του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και της δυτικής ακτής αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα των ενόπλων δυνάμεων της Υεμένης».

Ο ίδιος εξήρε τον ρόλο των νότιων δυνάμεων στην προστασία της προσωρινής πρωτεύουσας, Άντεν, και των υπολοίπων νότιων κυβερνείων, καθώς και τις προσπάθειες για να σπάσει η πολιορκία της Ταΐζ, τονίζοντας ότι η άρση της πολιορκίας της πόλης από τους Χούθι συνιστά «εθνικό καθήκον» σε μια κρίσιμη συγκυρία.

Από την πλευρά τους, οι δυνάμεις της Υεμένης διευκρίνισαν ότι αναδιατάσσονται προς το Άντεν, όπου εδρεύει η κυβέρνηση, καθώς οι Χούθι —οι οποίοι ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος του βορρά, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Σαναά και των πιο πυκνοκατοικημένων περιοχών της χώρας— εντείνουν την πίεση στα νότια εδάφη.


Σε επίσημη ανακοίνωσή τους, οι νότιες δυνάμεις ανέφεραν: «Οι Νότιες Ένοπλες Δυνάμεις ανακοινώνουν την υλοποίηση επιχείρησης αναδιάταξης των δυνάμεών τους από το αεροδρόμιο Ντουμπάμπ και την περιοχή Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, δυτικά του κυβερνείου της Ταΐζ».

«Το βήμα αυτό γίνεται με γνώμονα την προτεραιότητα διασφάλισης της πρωτεύουσας, Άντεν, και των γειτονικών κυβερνείων, καθώς και την ενίσχυση των γραμμών του μετώπου και την αντιμετώπιση των υφιστάμενων απειλών», πρόσθεσαν.

Διπλός κλοιός στην παγκόσμια ναυτιλία

Η υποχώρηση των κυβερνητικών δυνάμεων από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ προσφέρει στους Χούθι ισχυρότερο μοχλό πίεσης πάνω σε ένα κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα, δημιουργώντας ένα ισχυρό σημείο ασφυξίας για το παγκόσμιο εμπόριο, την ώρα που το Ιράν συνεχίζει να διαταράσσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, στην άλλη πλευρά της Αραβικής Χερσονήσου.

Αυτή η διπλή πίεση απειλεί να απομονώσει περαιτέρω τις πετρελαιοπαραγωγούς χώρες του Κόλπου από τις βασικές θαλάσσιες οδούς εξαγωγής.

Το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες και πιο πολυσύχναστες αρτηρίες παγκοσμίως για τη μεταφορά εμπορευμάτων και πρώτων υλών, ιδίως από την Ασία προς την Ευρώπη μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.

Φωτογραφία: Reuters

Οι κυβερνητικές δυνάμεις είχαν εξαπολύσει στρατιωτική εκστρατεία τον Οκτώβριο για να ανακαταλάβουν τις παράκτιες περιοχές από τους Χούθι, οι οποίοι είχαν προελάσει νότια τον Σεπτέμβριο σε μια προσπάθεια να θέσουν υπό τον έλεγχό τους ολόκληρη την ακτογραμμή της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα – μια αστραπιαία επίθεση που τους έφερε σε απόσταση αναπνοής από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.

Η κλιμάκωση των μαχών, που έσπασε την εκεχειρία του 2022 υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, έχει μετατραπεί σε ένα ακόμη εκρηκτικό μέτωπο του ευρύτερου πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν.

Οι Χούθι συνεχίζουν τα πλήγματα κατά της Σαουδικής Αραβίας —βασικού συμμάχου των ΗΠΑ και μεγαλύτερου εξαγωγέα αργού πετρελαίου στον κόσμο—, η οποία είχε γνωρίσει σχετική ηρεμία τους πρώτους μήνες του εννεάμηνου πολέμου με το Ιράν.

Οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στις πτήσεις και τον εφοδιασμό πετρελαίου, πλήττοντας σαουδαραβικά λιμάνια, αεροδρόμια και εγκαταστάσεις της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Saudi Aramco, συμπεριλαμβανομένου του εξαγωγικού κόμβου της Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα.

Σε απάντηση, το Ριάντ έπληξε στόχους των Χούθι στην Υεμένη, μια χώρα βυθισμένη στον εμφύλιο από το 2014, όταν οι αντάρτες εκτόπισαν την κυβέρνηση προς τον νότο.

Πλήγμα σε αποθήκη όπλων των Χούθι

Εν μέσω των ανακατατάξεων, οι δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης ανακοίνωσαν ότι πραγματοποίησαν αεροπορικό πλήγμα εναντίον αποθήκης οπλισμού των Χούθι στην περιοχή Νατζντ Κασίμ, νότια της πολιορκημένης νοτιοδυτικής πόλης Ταΐζ, χωρίς οι αντάρτες να έχουν σχολιάσει ακόμη την επίθεση.

Παρά τις επιμέρους επιτυχίες στο πεδίο, οι υποστηριζόμενες από τη Σαουδική Αραβία δυνάμεις δεν έχουν καταφέρει να αναχαιτίσουν τις επιθέσεις των Χούθι τόσο εντός της Υεμένης όσο και στο σαουδαραβικό έδαφος.

Μαχητής των Χούθι, Φωτογραφία: Reuters

Την ίδια στιγμή, οι μάχες γύρω από τη δυτική περιοχή της Ταΐζ εντείνονται και οι ανθρωπιστικές συνθήκες επιδεινώνονται ραγδαία.

Η πόλη, η οποία φιλοξενεί περίπου τους μισούς από τους 300.000 ανθρώπους που έχουν εκτοπιστεί σε ολόκληρη την Υεμένη λόγω των τελευταίων συγκρούσεων, παραμένει υπό ασφυκτική πολιορκία, με την ανθρωπιστική βοήθεια να αδυνατεί να εισέλθει και τους αμάχους να μην μπορούν να διαφύγουν.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), οι απώλειες από τις μάχες στην Υεμένη έχουν εκτοξευθεί στις 11.755 έως τις 8 Νοεμβρίου, καταγράφοντας 2.098 νεκρούς και 9.657 τραυματίες.