Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υιοθέτησε μια εξαιρετικά σκληρή γραμμή κατά τη διάρκεια του 12ου Υπουργικού Συμβουλίου της δεύτερης θητείας του, σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές των διαπραγματεύσεων με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος ξεκαθάρισε τις θέσεις του για δύο από τα πιο ακανθώδη ζητήματα της συμφωνίας: τη διαχείριση του εμπλουτισμένου ουρανίου και την οικονομική ελάφρυνση της Τεχεράνης.
Αρχικά, ο Τραμπ απέκλεισε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να επιτρέψει στη Ρωσία ή στη Κίνα να αναλάβουν τη μεταφορά και φύλαξη του ιρανικού αποθέματος εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου, το οποίο πιστεύεται ότι βρίσκεται θαμμένο βαθιά κάτω από το έδαφος.
«Όχι, δεν θα ένιωθα άνετα», απάντησε χαρακτηριστικά όταν ρωτήθηκε για μια τέτοια προοπτική.
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο Τραμπ είχε δηλώσει ανοιχτός στο να καταστραφεί το ουράνιο «επί τόπου ή σε άλλη αποδεκτή τοποθεσία», χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
«Όχι στη χαλάρωση των κυρώσεων, όχι χρήματα, όχι τίποτα»
Παράλληλα, ο Αμερικανός Πρόεδρος εμφανίστηκε ανυποχώρητος στην άσκηση οικονομικής πίεσης, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ουάσινγκτον δεν πρόκειται να αποδεσμεύσει ιρανικούς πόρους προτού η Τεχεράνη εκπληρώσει πλήρως τις δεσμεύσεις της.
«Δεν συζητάμε για καμία χαλάρωση των κυρώσεων ή για παροχή χρημάτων. Όχι κυρώσεις, όχι χρήματα, όχι τίποτα. Έχουμε τον έλεγχο χρημάτων που εκείνοι ισχυρίζονται ότι τους ανήκουν. Θα διατηρήσουμε τον έλεγχο αυτών των χρημάτων», τόνισε.
«Όταν συμπεριφερθούν σωστά και όταν κάνουν το σωστό, θα τους επιτρέψουμε να έχουν τα χρήματά τους, αλλά αυτή τη στιγμή δεν το κάνουμε αυτό».
Αναφορικά με την πορεία των συνομιλιών, ο Τραμπ σημείωσε ότι πηγαίνουν «πολύ καλά».
«Νομίζω ότι αρχίζουν να μας δίνουν τα πράγματα που πρέπει να μας δώσουν. Και αν το κάνουν, αυτό είναι υπέροχο, και αν δεν το κάνουν, τότε ο άνθρωπος στα αριστερά μου θα πρέπει να τους αποτελειώσει», δείχνοντας προς τον υπουργό Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ.
Μάλιστα, κατά την παρουσίαση των μελών του Υπουργικού του Συμβουλίου, ο Τραμπ αστειεύτηκε για τον Χέγκσεθ – ο οποίος δέχεται έντονη κριτική για την επιθετική στρατιωτική και επικοινωνιακή του στρατηγική.
«Έχουμε σπουδαίους ανθρώπους, και ο υπουργός πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ -βγαλμένος από κάστινγκ- λατρεύει τον πόλεμο… είναι καλός άνθρωπος», σημείωσε.
Ευθεία απειλή κατά του Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ
Ιδιαίτερα επιθετικός εμφανίστηκε στο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, του στρατηγικού περάσματος πετρελαίου που το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει.
Ξεκαθάρισε ότι το πέρασμα θα αποτελεί διεθνή ύδατα και δεν θα βρίσκεται υπό τον έλεγχο κανενός.
«Κανείς δεν πρόκειται να τα ελέγχει, εμείς θα τα επιβλέπουμε», ανέφερε.
Όταν μάλιστα ρωτήθηκε αν θα δεχόταν μια συμφωνία που θα επέτρεπε στο Ιράν και το Ομάν να συνδιαχειρίζονται τα Στενά, ο Αμερικανός Πρόεδρος εξαπέλυσε μια πρωτοφανή απειλή προς το Μουσκάτ.
«Το Ομάν θα συμπεριφερθεί ακριβώς όπως όλοι οι άλλοι, διαφορετικά θα πρέπει να τους ανατινάξουμε», απείλησε.
Αμέσως μετά, ωστόσο, έσπευσε να υποβαθμίσει την ένταση, προσθέτοντας: «Το καταλαβαίνουν αυτό. Θα είναι μια χαρά».
Το «μπλόκο» μέσω των Συμφωνιών του Αβραάμ και η απόρριψη από τον Κόλπο
Η μεγαλύτερη έκπληξη της ημέρας ήρθε όταν ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι η ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν μπορεί να εξαρτηθεί από το αν άλλες αραβικές χώρες δεχθούν να εξομαλύνουν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος δήλωσε ότι «δεν είναι σίγουρος» για το αν πρέπει να υπογράψει με το Ιράν, εάν η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και «οι υπόλοιποι» δεν προσχωρήσουν στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ.
«Αυτό πραγματικά θα ήταν ένα τεράστιο σημάδι, και νομίζω ότι αυτές οι χώρες μας το χρωστάνε», δήλωσε.
«Δεν είμαι σίγουρος ότι πρέπει να κάνουμε τη συμφωνία αν δεν υπογράψουν, αν θέλετε να μάθετε την αλήθεια».
Παρά την πίεση που άσκησε ο Τραμπ, διευκρίνισε στη συνέχεια ότι δεν καθιστά την επέκταση των Συμφωνιών αυστηρή προϋπόθεση για τη συμφωνία με το Ιράν, αλλά ξεκαθάρισε τις απαιτήσεις του για το τελικό κείμενο.
«Μπορούμε να κάνουμε μια καλή συμφωνία αυτή τη στιγμή, αλλά ίσως όχι μια σπουδαία συμφωνία. Και αν δεν είναι μια σπουδαία συμφωνία, δεν την κάνουμε».
Πηγές από τις αραβικές χώρες του Κόλπου δήλωσαν στην εφημερίδα Haaretz ότι είναι εξαιρετικά απίθανο η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ να υποκύψουν σε αυτή την απαίτηση.
Σημειώνεται πως το Πακιστάν, έχει ήδη απορρίψει το τελεσίγραφο του Προέδρου των ΗΠΑ.
Μάλιστα, μία από τις πηγές που επικαλείται η ισραηλινή εφημερίδα, σχολίασε αιχμηρά τη στάση του Αμερικανού Προέδρου: «Ο Τραμπ είναι ελεύθερος να λέει ό,τι θέλει και να σκέφτεται όπως επιθυμεί, αλλά στη Μέση Ανατολή οι στρατηγικές κινήσεις δεν γίνονται μέσω δημόσιων διακηρύξεων ή πολιτικών φαντασιώσεων».