Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Χάρη στη ζήτηση από Κινέζους πελάτες, τα κέντρα δεδομένων της Μαλαισίας εξελίσσονται σε βασική πύλη για την αξιοποίηση των προηγμένων τσιπ τεχνητής νοημοσύνης της Nvidia από το Πεκίνο.
- Η απομάκρυνση του Τζένσεν Χουάνγκ από την ηγεσία της Nvidia και οι αποκαλύψεις για τις επαφές του απειλούν να διαλύσουν το επικερδές δίκτυο που εξασφάλιζε στην Κίνα πρόσβαση στην αμερικανική τεχνολογία.
- Το υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ επεξεργάζεται νέους εξαγωγικούς περιορισμούς για χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, ενώ η κυβέρνηση της Μαλαισίας ξεκίνησε έρευνα για την εμπλοκή της εταιρείας Megaspeed.
Σε απόσταση μίας ώρας από την πρωτεύουσα της Μαλαισίας, εργάτες από το Μπανγκλαντές χειρίζονταν την περασμένη εβδομάδα ανατρεπόμενα φορτηγά και εκσκαφείς σε ένα εργοτάξιο που εκτείνεται σε έκταση ίση με 117 γήπεδα ποδοσφαίρου.
Το εργοτάξιο αυτό απείχε πολύ από την αίθουσα συνεδριάσεων στη Σίλικον Βάλεϊ, όπου, λίγες ώρες αργότερα, ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, θα απομακρυνόταν από τη θέση του. Ωστόσο, η συγκεκριμένη εγκατάσταση στη Νοτιοανατολική Ασία, όπως και άλλες αντίστοιχες, βρίσκεται στον πυρήνα της υπόθεσης Χουάνγκ.
Στον χώρο αυτό, μια κινεζική εταιρεία σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει τα προηγμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης της Nvidia. Χάρη στη ζήτηση από Κινέζους πελάτες, στελέχη του κλάδου των κέντρων δεδομένων εκτιμούν ότι η Μαλαισία θα μπορούσε να εξελιχθεί στον δεύτερο μεγαλύτερο κόμβο κέντρων δεδομένων παγκοσμίως, μετά την αμερικανική πολιτεία της Βιρτζίνια. Οι εγκαταστάσεις αυτές θα φιλοξενούν προηγμένα τσιπ της Nvidia, τα οποία οι κορυφαίες κινεζικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούν να αξιοποιούν για να αμφισβητήσουν την αμερικανική κυριαρχία στον συγκεκριμένο τομέα.
Οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Κίνα και οι πιέσεις στην Ουάσιγκτον
Ο Τζένσεν Χουάνγκ δημιούργησε μια επιχείρηση με έσοδα πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, επιδιώκοντας να καλύψει την τεράστια ζήτηση των Κινέζων πελατών για αμερικανικά τσιπ. Παράλληλα, ανέπτυξε ένα δίκτυο συνεργατών στην Ασία, οι οποίοι μπορούσαν να εξυπηρετούν την κινεζική αγορά μακριά από την Ουάσιγκτον. Καλλιέργησε φιλικές σχέσεις με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και άσκησε έντονες πιέσεις στην αμερικανική κυβέρνηση, προκειμένου να διατηρηθούν ανοιχτές οι έμμεσες οδοί πρόσβασης της Κίνας στην αμερικανική τεχνολογία.
Η Κίνα έσπευσε να αξιοποιήσει τις δυνατότητες που δεν περιόρισε η κυβέρνηση Τραμπ. Οι κινεζικές εταιρείες ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποίησαν τα τσιπ της Nvidia, τα οποία είχαν απόλυτη ανάγκη για να μειώσουν την απόστασή τους από τους Αμερικανούς ανταγωνιστές τους. Αυτό γινόταν είτε μέσω παράνομης διακίνησης τσιπ είτε μέσω απομακρυσμένης πρόσβασης σε υπολογιστικές υποδομές εγκατεστημένες σε χώρες όπως η Μαλαισία.
Οι αποκαλύψεις για την ερωτική σχέση του Τζένσεν Χουάνγκ με στέλεχος μίας από αυτές τις ασιατικές συνεργαζόμενες εταιρείες, η οποία ενδέχεται να είχε διασυνδέσεις με τις κινεζικές υπηρεσίες πληροφοριών, δεν οδήγησαν μόνο στην κατάρρευση της επαγγελματικής του πορείας. Απειλούν πλέον να διαλύσουν ολόκληρο το επικερδές επιχειρηματικό οικοσύστημα που είχε δημιουργήσει στην Ασία, προκειμένου να εξασφαλίζει στην Κίνα την πρόσβαση στα τσιπ που χρειαζόταν.
Τα έσοδα, τα data centers και οι ευθύνες στην κυβέρνηση Τραμπ
Η Nvidia ανακοίνωσε έσοδα 12,4 δισ. δολαρίων από την Κίνα κατά το εξάμηνο που ολοκληρώθηκε στις 26 Ιουλίου του τρέχοντος έτους, ποσό που αντιστοιχεί στο 7% των παγκόσμιων εσόδων της. Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι πολλά ακόμη δισεκατομμύρια δολάρια από τις πωλήσεις της εταιρείας συνδέονται τελικά με Κινέζους πελάτες.
Η Culper Research, εταιρεία που δραστηριοποιείται στις ανοικτές πωλήσεις μετοχών και είχε επισημάνει από τον Μάιο το ζήτημα της έκθεσης της Nvidia στην κινεζική αγορά, υπολογίζει ότι περισσότερο από το 20% των εσόδων της εταιρείας κατά την προηγούμενη οικονομική χρήση προήλθε από τη ζήτηση της Κίνας.
«Η κινεζική ζήτηση ευθύνεται για την τεράστια κλίμακα ανάπτυξης των κέντρων δεδομένων στη Νοτιοανατολική Ασία», δήλωσε ο Τζέιμς Τσάι, ερευνητής του Ινστιτούτου ISEAS – Yusof Ishak στη Σιγκαπούρη.
Η απομάκρυνση του Τζένσεν Χουάνγκ έχει προκαλέσει αυξανόμενες αντιδράσεις στο Κογκρέσο, όπου ενισχύονται οι πιέσεις για τον περιορισμό των εναλλακτικών μεθόδων που του επέτρεπαν να διατηρεί επιχειρηματικές σχέσεις με την Κίνα.
Ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λάτνικ, δέχεται επικρίσεις λόγω της στενής σχέσης που θεωρούνταν ότι διατηρούσε με τον Τζένσεν Χουάνγκ, αλλά και επειδή υποστήριζε μια πιο ήπια προσέγγιση στους περιορισμούς εξαγωγής τσιπ. Η συγκεκριμένη πολιτική χάνει πλέον υποστηρικτές στο εσωτερικό της κυβέρνησης Τραμπ, την ώρα που το υπουργείο Εμπορίου εξετάζει αυστηρότερους κανόνες για τον περιορισμό της πρόσβασης της Κίνας στα προϊόντα της Nvidia.
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι ο Ντόναλντ Τραμπ «εξακολουθεί να έχει απόλυτη εμπιστοσύνη» στον Χάουαρντ Λάτνικ. Αξιωματούχος του υπουργείου Εμπορίου ανέφερε ότι δεν υπάρχει κάποια ιδιαίτερη προσωπική σχέση μεταξύ του Λάτνικ και του Χουάνγκ, πέρα από την επιθυμία του υπουργού να διατηρεί καλές σχέσεις με μία από τις σημαντικότερες αμερικανικές επιχειρήσεις.
Η εμπλοκή της Megaspeed και τα εκατομμύρια τσιπ
Έγγραφα που εξέτασε η Wall Street Journal δείχνουν ότι η Megaspeed, εταιρεία στην οποία εργαζόταν η Άλις Χουάνγκ, πρώην ερωτική σύντροφος του άλλοτε διευθύνοντος συμβούλου της Nvidia, είχε οργανώσει την αποστολή προηγμένων τσιπ της αμερικανικής εταιρείας, συνολικής αξίας σχεδόν 12 δισ. δολαρίων, προς επιχειρήσεις στην Κίνα, κατά το διάστημα από τον Μάρτιο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2025.
Η Nvidia υποστηρίζει ότι λαμβάνει μέτρα για την αποτροπή της παράνομης διακίνησης των προϊόντων της. Απαντώντας σε ερωτήματα της Wall Street Journal, η Megaspeed δήλωσε ότι δραστηριοποιείται νόμιμα και ότι σχεδιάζει την εφοδιαστική της αλυσίδα με τρόπο που διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τους ισχύοντες κανονισμούς, συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών περιορισμών στις εξαγωγές. Η εταιρεία ανέφερε επίσης ότι έχει αναθέσει σε εξωτερικούς νομικούς συμβούλους τη διεξαγωγή εσωτερικής έρευνας, ενώ διευκρίνισε ότι η Άλις Χουάνγκ αποχώρησε από τη Megaspeed τον Αύγουστο του 2025.
Τα αρχεία αποστολών περιλαμβάνουν παραγγελίες για αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες τσιπ, ακριβώς εκείνων που οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδίωκαν περισσότερο να κρατήσουν μακριά από την Κίνα μέσω των εξαγωγικών περιορισμών. Ωστόσο, τα έγγραφα δεν αποκαλύπτουν πόσος από τον συγκεκριμένο εξοπλισμό παραδόθηκε τελικά ούτε ποια ήταν η προέλευσή του.
Η στρατηγική του Χουάνγκ και η απάντηση στην Ουάσιγκτον
Ο Τζένσεν Χουάνγκ υποστήριζε χωρίς επιφυλάξεις την πώληση όσο το δυνατόν περισσότερων τσιπ σε Κινέζους πελάτες, ακόμη και την περίοδο που οι αμερικανικές εταιρείες προσπαθούσαν να διατηρήσουν το τεχνολογικό τους προβάδισμα έναντι των κινεζικών ανταγωνιστών τους.
Οι προσπάθειές του να πείσει τον Ντόναλντ Τραμπ να επιτρέψει τις απευθείας εξαγωγές των πιο προηγμένων τσιπ της Nvidia στην Κίνα δεν απέδωσαν, σε μεγάλο βαθμό, παρά τις αλλεπάλληλες αλλαγές πολιτικής και τη δημοσιότητα γύρω από το ζήτημα. Ωστόσο, οι εναλλακτικές λύσεις, μεταξύ των οποίων η απομακρυσμένη πρόσβαση σε κέντρα δεδομένων του εξωτερικού, κάλυπταν μεγάλο μέρος αυτού του κενού.
Η λογική του Χουάνγκ ήταν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ωφελούνταν περισσότερο εάν διατηρούσαν τους πελάτες εξαρτημένους από την αμερικανική τεχνολογία και τις καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας στο εσωτερικό της χώρας, αντί να παραχωρήσουν χώρο σε ανταγωνιστικούς κινεζικούς κατασκευαστές τσιπ, όπως η Huawei Technologies.
«Η Αμερική δεν μπορεί να κερδίσει την κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης εάν οι αμερικανικές υποδομές τεχνητής νοημοσύνης δεν επικρατήσουν παγκοσμίως», δήλωσε εκπρόσωπος της Nvidia. Όπως υποστήριξε, εάν η αγορά τσιπ περνούσε στα χέρια ξένων ανταγωνιστών της Nvidia, αυτό θα έπληττε και άλλες αμερικανικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.
«Να τους στερήσουμε την πρόσβαση»: Το ξεκίνημα των περιορισμών
Μέχρι το 2022, η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη αποτελούσε κυρίως αντικείμενο ερευνητικών προγραμμάτων, ενώ τα τσιπ της Nvidia είχαν σχεδιαστεί κατά βάση για βιντεοπαιχνίδια. Στα τέλη εκείνης της χρονιάς, δύο εξελίξεις διαμόρφωσαν τις συνθήκες για όσα ακολούθησαν: Οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν να απαγορεύουν τις εξαγωγές προηγμένων τσιπ προς την Κίνα, ενώ η OpenAI παρουσίασε το ChatGPT.
Η εμφάνιση του ChatGPT προκάλεσε έντονη κινητοποίηση στην Κίνα, η οποία προσπάθησε να αξιοποιήσει το σημαντικό επιστημονικό δυναμικό της στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να καλύψει τη διαφορά από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η τότε υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, Τζίνα Ραϊμόντο, αποτύπωσε με σαφήνεια την αμερικανική πολιτική τον Δεκέμβριο του 2023: «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στην Κίνα να αποκτήσει αυτά τα τσιπ. Τελεία και παύλα. Θα της στερήσουμε την πρόσβαση στην πιο προηγμένη τεχνολογία μας».
Παράνομη διακίνηση και το «κόλπο» με το πιστολάκι μαλλιών
Οι κινεζικές επιχειρήσεις εντόπισαν γρήγορα δύο βασικούς τρόπους παράκαμψης αυτής της πολιτικής: την παράνομη διακίνηση τσιπ και την απομακρυσμένη πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ.
Η φυσική μεταφορά τσιπ της Nvidia στο εσωτερικό της Κίνας επιτρέπει στις κινεζικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης να διατηρούν την απαραίτητη υπολογιστική ισχύ σε κοντινή απόσταση, διευκολύνοντας τις δοκιμές, την εκπαίδευση και τη λεπτομερή προσαρμογή ισχυρών μοντέλων. Την περίοδο που η Άλις Χουάνγκ διατηρούσε ερωτική σχέση με τον Τζένσεν Χουάνγκ, η εταιρεία της απέστελλε τσιπ σε αγοραστές στην Κίνα με πολυετείς επιχειρηματικές σχέσεις.
Μια υπόθεση που αποκαλύφθηκε τον Μάρτιο προσφέρει μια εικόνα των μεθόδων που χρησιμοποιούνται για την παράνομη διακίνηση. Οι αμερικανικές αρχές υποστηρίζουν ότι ένας από τους συνιδρυτές της Super Micro Computer (συνεργάτιδας της Nvidia) συμμετείχε σε συνωμοσία αποστολής διακομιστών σε εταιρεία της Νοτιοανατολικής Ασίας με τελικό προορισμό την Κίνα.
Όταν επιθεωρητές ζήτησαν να επισκεφθούν τις εγκαταστάσεις για να διαπιστώσουν αν οι διακομιστές βρίσκονταν εκεί, οι εμπλεκόμενοι αντιμετώπισαν πρόβλημα, καθώς οι συσκευές είχαν ήδη σταλεί στην Κίνα. Σύμφωνα με το ομοσπονδιακό κατηγορητήριο στη Νέα Υόρκη, οι ύποπτοι είχαν στήσει μια εικονική αποθήκη και —για να ξεγελάσουν τον κυβερνητικό επιθεωρητή— χρησιμοποίησαν πιστολάκι μαλλιών για να αφαιρέσουν και να επανατοποθετήσουν αυτοκόλλητες ετικέτες με σειριακούς αριθμούς.
Ο συνιδρυτής της Super Micro, Yih-Shyan «Wally» Liaw, δήλωσε αθώος (με τη δίκη του να προγραμματίζεται για το επόμενο έτος), ενώ η ίδια η εταιρεία δήλωσε θύμα και διέκοψε τις σχέσεις της με τους κατηγορουμένους.
Η εναλλακτική οδός: Νόμιμα κέντρα δεδομένων στο εξωτερικό
Καθώς οι νομικοί κίνδυνοι αυξάνονται, πολλές κινεζικές επιχειρήσεις επενδύουν δισεκατομμύρια δολάρια σε μια νόμιμη εναλλακτική λύση: τα κέντρα δεδομένων εκτός Κίνας μπορούν να εισάγουν ελεύθερα τσιπ της Nvidia και στη συνέχεια να εκμισθώνουν την υπολογιστική τους ισχύ σε Κινέζους πελάτες.
Τον Μάιο του 2025, η κυβέρνηση Τραμπ διευκόλυνε σημαντικά αυτή την πρακτική, καταργώντας τους περιορισμούς που είχε θέσει η κυβέρνηση Μπάιντεν για τις εισαγωγές τσιπ σε χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας. Αν και υποσχέθηκε εναλλακτικούς περιορισμούς, 18 μήνες αργότερα αυτοί δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί.
Όταν χρησιμοποιούν τσιπ σε κέντρα δεδομένων του εξωτερικού, οι Κινέζοι προγραμματιστές μεταφέρουν συχνά φυσικούς σκληρούς δίσκους με τα δεδομένα εκπαίδευσης πίσω στην Κίνα. Παράλληλα, η Άλις Χουάνγκ και οι συνεργάτες της είχαν αξιοποιήσει τις διασυνδέσεις τους με τον Τζένσεν Χουάνγκ ώστε η εταιρεία τους (Megaspeed) να ενταχθεί στο προνομιακό πρόγραμμα συνεργατών cloud της Nvidia, εξυπηρετώντας μεταξύ άλλων την Alibaba.
Ακορέστη ζήτηση στη Νοτιοανατολική Ασία
Οι εταιρείες κέντρων δεδομένων στη Νοτιοανατολική Ασία διαπίστωσαν ότι, μόλις εξασφάλιζαν τσιπ της Nvidia, η ζήτηση από την Κίνα ήταν πρακτικά ανεξάντλητη.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Aolani Cloud (με έδρα τη Σιγκαπούρη), η οποία προσέλκυσε επενδυτές επισημαίνοντας την ευκαιρία σύνδεσης Κινέζων πελατών με προηγμένα τσιπ. Μέχρι τις αρχές του έτους, κατάφερε να διαθέσει περίπου 2,5 δισ. δολάρια για εξοπλισμό στη Μαλαισία, με βασικό πελάτη την ByteDance (τη μητρική του TikTok).
Σύμφωνα με τον ερευνητή Τζέιμς Τσάι, η Μαλαισία έχει προσελκύσει επενδύσεις άνω των 34 δισ. δολαρίων σε κέντρα δεδομένων, χάρη στη γεωγραφική της εγγύτητα, τις φιλικές σχέσεις με το Πεκίνο, τη διευκολυντική κυβερνητική πολιτική και το γεγονός ότι περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού της είναι κινεζικής καταγωγής.
Ανάμεσα σε φυτείες φοινίκων στο Σεναουάνγκ —σε απόσταση μίας ώρας από την Κουάλα Λουμπούρ— η Vena Group (υποστηριζόμενη από την αμερικανική BlackRock) κατασκευάζει ένα τεράστιο κέντρο δεδομένων όπου η Alibaba σχεδιάζει να εγκαταστήσει διακομιστές με τσιπ Nvidia. Εκεί, εργάτες από το Μπανγκλαντές και την Ινδονησία στελεχώνουν τα έργα.
Η νέα αυστηροποίηση και το μέλλον των ελέγχων
Το σκάνδαλο γύρω από τον Τζένσεν Χουάνγκ απειλεί να ανατρέψει αυτές τις τεράστιες επενδύσεις. Ήδη από πέρυσι, η Nvidia είχε αρχίσει να απαιτεί από τους συνεργάτες της εκτός Κίνας να διατηρούν τους Κινέζους πελάτες τους κάτω από ένα όριο (30% έως 49%), ενώ τους παρότρυνε να απομακρύνουν Κινέζους υπηκόους από τη διοίκηση. Παράλληλα, οι πάροχοι στρέφονται και σε άλλες περιοχές, όπως η Ιαπωνία, η Βραζιλία, η Κεντρική Ασία και η Ευρώπη.
Στην Ουάσιγκτον, το υπουργείο Εμπορίου επεξεργάζεται νέους κανόνες που θα εντάσσουν τη Μαλαισία, την Ινδονησία και τη Σιγκαπούρη σε καθεστώς εξαγωγικών περιορισμών. Οι κανόνες αυτοί θα απαιτούν ειδική άδεια για την εξαγωγή ισχυρών τσιπ (όπως η σειρά Blackwell) προς τις χώρες αυτές, απαγορεύοντας την απομακρυσμένη πρόσβαση σε Κινέζους πελάτες.
Την Παρασκευή, η κυβέρνηση της Μαλαισίας ανακοίνωσε ότι «δεν θα επιτρέψει να χρησιμοποιηθεί η χώρα για την παράκαμψη των εξαγωγικών περιορισμών» και ξεκίνησε έρευνα για τη Megaspeed και τη θυγατρική της.
«Είναι ευθύνη των νομοθετών στο Κογκρέσο και της κυβέρνησης Τραμπ να κατανοήσουν τι ακριβώς συμβαίνει», τόνισε ο Ράιαν Φεντάσιουκ του Foundation for American Innovation, υπογραμμίζοντας ότι η αυστηροποίηση του πλαισίου είναι πλέον αναπόφευκτη.
Πηγή: Wall Street Journal