Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Απετράπη τρομοκρατικό χτύπημα σε αμερικανική βάση στη Βρετανία, με τη σύλληψη πέντε ατόμων και τον εντοπισμό βαν φορτωμένων με εκρηκτικές ύλες.
- Η παρατηρητικότητα μιας ντόπιας αγρότισσας οδήγησε στην αποκάλυψη του σχεδίου, καθώς εντόπισε ύποπτα βαν με πλαστά στοιχεία και κουκουλοφόρους άνδρες κοντά στην αεροπορική βάση.
- Οι βρετανικές αρχές εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο εμπλοκής του Ιράν, καθώς η βάση RAF Fairford χρησιμοποιείται από τις ΗΠΑ για αποστολές κατά ιρανικών στόχων.
Ένα τυχαίο περιστατικό στις τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής απέτρεψε αυτό που φαίνεται να ήταν μια ευρείας κλίμακας τρομοκρατική επίθεση επί βρετανικού εδάφους. Η παρατηρητικότητα μιας ντόπιας αγρότισσας οδήγησε στη σύλληψη πέντε ατόμων και στον εντοπισμό τριών βαν φορτωμένων με εκρηκτικές ύλες, σε απόσταση αναπνοής από τη στρατηγικής σημασίας αεροπορική βάση RAF Fairford (Φέρφορντ), την οποία χρησιμοποιούν οι αμερικανικές δυνάμεις.
Οι αντιτρομοκρατικές αρχές της Βρετανίας εξετάζουν με ιδιαίτερη σοβαρότητα το ενδεχόμενο να κρύβεται το Ιράν πίσω από την απόπειρα, καθώς οι συλληφθέντες εντοπίστηκαν λίγα μόλις λεπτά μακριά από τη βάση του Γκλόστερσαϊρ, η οποία φιλοξενεί αμερικανικές αεροπορικές αποστολές κατά ιρανικών στόχων.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Guardian, μετά τη σύλληψη των πέντε ανδρών με κατηγορίες περί τρομοκρατίας, οι ερευνητές εξέτασαν τα υλικά που βρέθηκαν στα οχήματα, καταλήγοντας στην αρχική εκτίμηση ότι ήταν συμβατά με αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς.
Η επεισοδιακή σύλληψη και η εκκένωση του χωριού
Εικόνες που κυκλοφόρησαν δείχνουν ημίγυμνους άνδρες να μεταφέρονται με χειροπέδες σε έναν σκοτεινό επαρχιακό δρόμο τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής, όταν η αστυνομία κλήθηκε έπειτα από αναφορές για τρία ύποπτα βαν που κινούνταν προς την κατεύθυνση της βάσης RAF Fairford.
Το γεγονός ότι οι ύποπτοι υποχρεώθηκαν να βγάλουν τις μπλούζες τους εκτιμάται ότι αποτελούσε προληπτικό μέτρο της αστυνομίας απέναντι στο ενδεχόμενο να φέρουν γιλέκα αυτοκτονίας ή κρυμμένα όπλα.
Το σχέδιο φαίνεται να ματαιώθηκε εντελώς κατά τύχη, όταν μια κάτοικος της περιοχής παρατήρησε την περίεργη συμπεριφορά της ομάδας των ανδρών αργά το βράδυ στην ύπαιθρο και κάλεσε την άμεση δράση (999).
Κατά τη διάρκεια του σοβαρού αυτού περιστατικού, οι κάτοικοι 85 σπιτιών στο χωριό Γουέλφορντ των Κότσγουολντς εκκενώθηκαν εσπευσμένα προς το αθλητικό κέντρο του Σιρένσεστερ.
Παράλληλα, επιβλήθηκε ζώνη αποκλεισμού 400 μέτρων γύρω από τα λευκά βαν, ενώ ειδικά ρομπότ της εξουδετέρωσης εκρηκτικών μηχανισμών του στρατού εξέταζαν τα οχήματα. Οι εργαστηριακοί έλεγχοι συνεχίζονται προκειμένου να διαπιστωθεί αν οι πιθανοί εκρηκτικοί μηχανισμοί ήταν λειτουργικοί.
Αρχικά, οι πέντε άνδρες συνελήφθησαν νωρίς το πρωί της Κυριακής για αδικήματα που σχετίζονται με εκρηκτικές ύλες, ενώ αργότερα την ίδια ημέρα η σύλληψή τους μετατράπηκε σε κατηγορία για προετοιμασία τρομοκρατικής πράξης.
Πλαστά στοιχεία στα οχήματα
Τουλάχιστον ένα από τα βαν έφερε το λογότυπο εταιρείας καυσίμων «FUEL 2YOU» με κόκκινα γράμματα και έναν τηλεφωνικό αριθμό στον οποίο έλειπε ένα ψηφίο.
Πραγματική εταιρεία καυσίμων με το ίδιο όνομα απέρριψε κατηγορηματικά οποιαδήποτε εμπλοκή με το περιστατικό, δηλώνοντας: «Είμαστε εξαιρετικά ανήσυχοι για το γεγονός ότι το όνομα της εταιρείας μας χρησιμοποιήθηκε χωρίς τη γνώση ή την άδειά μας».
Η εταιρεία συμπλήρωσε ότι συνεργάζεται πλήρως με τις αρχές, ενώ διευκρίνισε ότι διαθέτει μόνον δύο βαν, τα οποία την ίδια ημέρα βρίσκονταν στο Λονδίνο.
Σε επίσημη ανακοίνωσή της, η Αντιτρομοκρατική Υπηρεσία ανέφερε: «Γύρω στις 12:45 π.μ. σήμερα (Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου), η αστυνομία έλαβε κλήση σχετικά με τρία ύποπτα οχήματα που φαίνονταν να κινούνται προς την αεροπορική βάση».
«Ένοπλοι αστυνομικοί ανταποκρίθηκαν και πέντε άνδρες συνελήφθησαν στην περιοχή του Γουέλφορντ ως ύποπτοι για τη διάπραξη αδικημάτων βάσει του Νόμου περί Εκρηκτικών Υλών. Στη συνέχεια συνελήφθησαν εκ νέου ως ύποπτοι για προετοιμασία τρομοκρατικής πράξης, κατά παράβαση του άρθρου 5 του Νόμου περί Τρομοκρατίας».
Το ενδεχόμενο εμπλοκής του Ιράν
Οι συλλήψεις πραγματοποιούνται ενώ ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν συνεχίζεται. Τον Ιούλιο, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) του Ιράν είχαν σημειώσει τη χρήση της βάσης RAF Fairford από αμερικανικά βομβαρδιστικά, προειδοποιώντας τη Βρετανία ότι «Οποιαδήποτε βάση χρησιμοποιείται για επιθετικές ενέργειες κατά της ιρανικής επικράτειας αποτελεί νόμιμο στόχο για τις δυνάμεις μας».
Η αντιτρομοκρατική αστυνομία και οι μυστικές υπηρεσίες αναζητούν το κίνητρο. Οι συνθήκες της σύλληψης κοντά στη βάση και οι προηγούμενες προειδοποιήσεις από την Τεχεράνη τοποθετούν το ιρανικό κίνητρο πολύ ψηλά στις εκτιμήσεις των ερευνητών και της κυβέρνησης.
Ωστόσο, πηγές προειδοποιούν ότι κανένα ενδεχόμενο δεν αποκλείεται, ενώ το επίπεδο απειλής στο Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει στο «σοβαρό», το δεύτερο υψηλότερο, που σημαίνει ότι μια επίθεση θεωρείται εξαιρετικά πιθανή.
Το κατά πόσο υπήρξε εμπλοκή από το εξωτερικό αποτελεί μέρος της έρευνας, με το υπουργείο Πληροφοριών και Ασφάλειας του Ιράν να έχει οργανώσει επιθέσεις στο εξωτερικό και στο παρελθόν.
Οποιαδήποτε αποδεδειγμένη διασύνδεση με το Ιράν θα αποτελούσε δραματική κλιμάκωση στις σχέσεις μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Τεχεράνης.
Παρόλο που αρκετά πρόσφατα περιστατικά στη Βρετανία έχουν συνδεθεί με τη χώρα της Μέσης Ανατολής -συμπεριλαμβανομένης της αντισημιτικής επίθεσης εμπρησμού σε τέσσερα ασθενοφόρα της Hatzola στο Γκόλντερς Γκριν- το φερόμενο σχέδιο στη βάση RAF Fairford φαίνεται να είναι σημαντικά σοβαρότερο.
Παράλληλα, το περιστατικό εγείρει ερωτήματα για τις βρετανικές υπηρεσίες ασφαλείας, καθώς φαίνεται ότι οι αρχές δεν γνώριζαν για το σχεδιαζόμενο χτύπημα, με την αστυνομία να επεμβαίνει μόνο μετά την κλήση στο 999 από τη ντόπια κάτοικο που εντόπισε τα οχήματα ενώ επέστρεφε στο σπίτι της.
«Ήταν καταπληκτικό»
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ισχυρίστηκε ότι είχε τους υποπτούς υπό παρακολούθηση για «μεγάλο χρονικό διάστημα» και υποστήριξε ότι οι άνδρες «επιδίωκαν να προκαλέσουν μεγάλη ζημιά» — αν και, όπως γίνετε αντιληπτό, η επιχείρηση δεν βασίστηκε σε πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι ερευνητές δεν γνώριζαν εκ των προτέρων για το πιθανό σχέδιο.
«Ήταν καταπληκτικό. Η συνεργασία με τη Βρετανία, ήταν μια εκπληκτική δουλειά», δήλωσε ο Τραμπ.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, ενημερωνόταν συνεχώς για τις εξελίξεις από το Λίβερπουλ, όπου βρισκόταν για το συνέδριο του Εργατικού Κόμματος. Μάλιστα, ακύρωσε τη συμμετοχή του σε ποδοσφαιρικό αγώνα ανάμεσα σε πολιτικούς και δημοσιογράφους, προκειμένου να συντονίσει τις τηλεφωνικές επικοινωνίες για το περιστατικό
Δήλωσε ότι το συμβάν είναι «βαθιά ανησυχητικό» και ότι η κυβέρνηση «θα λαμβάνει πάντα κάθε απαραίτητο μέτρο» για την προστασία του κόσμου.
Η στρατηγική σημασία της βάσης Φέρφορντ
Η βάση Φέρφορντ διαθέτει ιδιαίτερα μεγάλο διάδρομο προσγείωσης, μήκους σχεδόν 3 χιλιομέτρων, ο οποίος είναι ενισχυμένος για να υποστηρίζει βαριά βομβαρδιστικά, όπως τα B-1 και B-52, τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί σε επιθέσεις κατά του Ιράν.
Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη είναι ικανά να μεταφέρουν τεράστια φορτία, συμπεριλαμβανομένων βομβών εξουδετέρωσης υπογείων καταφυγίων («bunker buster»).
Τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους, αφού ο τότε πρωθυπουργός Σερ Κιρ Στάρμερ έδωσε την άδεια για «αμυντικές» αμερικανικές δυνάμεις από βρετανικές βάσεις κατά ιρανικών εγκαταστάσεων πυραύλων, τέσσερα αμερικανικά βομβαρδιστικά προσγειώθηκαν στη βάση RAF Fairford και οι ΗΠΑ άρχισαν να χρησιμοποιούν τις βρετανικές βάσεις για «συγκεκριμένες αμυντικές επιχειρήσεις».
Τους τελευταίους μήνες πραγματοποιήθηκαν διαμαρτυρίες για την απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης να επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιούν τη βάση RAF Fairford για τη διενέργεια πληγμάτων σε ιρανικές εγκαταστάσεις πυραύλων που επιτίθενται σε πλοία στα Στενά του Ορμούζ.
Η «ηρωίδα» αγρότισσα που απέτρεψε την επίθεση
Σύμφωνα με την Daily Mail, επιστρέφοντας στο σπίτι της από ένα πάρτι τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακή, μια ντόπια αγρότισσα ανησύχησε όταν είδε τρία μεγάλα λευκά βαν να μπλοκάρουν έναν δρόμο στο ήσυχο χωριό της.
Οι υποψίες της ξύπνησαν όταν παρατήρησε ότι από τον αριθμό τηλεφώνου σε ένα από τα οχήματα έλειπε ένα ψηφίο. Έκανε αμέσως αναστροφή, μόνο και μόνο για να αντικρίσει άνδρες με κουκούλες full-face να τρέχουν πανικόβλητοι προς τα δέντρα και τα χωράφια.
Η γυναίκα, που διατήρησε την ανωνυμία της, ανέφερε ότι πιστεύει πως τα φώτα του αυτοκινήτου της ξάφνιασαν τους άνδρες, ωθώντας τους να τραπούν σε φυγή.
«Προφανώς μας πέρασαν για την αστυνομία και πανικοβλήθηκαν. Δεν είναι δυνατόν ένας ανυποψίαστος πολίτης να ανακαλύπτει ύποπτες κινήσεις μέσα στη νύχτα, όταν η βάση βρίσκεται σε ύψιστη επιφυλακή», δήλωσε.
«Σκεπτόμενη το τώρα, και τι θα μπορούσε να είχε συμβεί αν είχαν προσπαθήσει να με σταματήσουν από το να φύγω, είμαι αρκετά τυχερή».
«Είναι αδιανόητο, να συνειδητοποιείς ότι είχες μια πρόσωπο με πρόσωπο επαφή με πιθανούς τρομοκράτες και ότι μπορεί να ματαίωσες ένα τρομοκρατικό σχέδιο. Ήταν ολοφάνερο ότι μόλις είχαν φτάσει εκεί. Δόξα τω Θεώ που τους εντοπίσαμε», τόνισε.
Η ίδια αποκάλυψε ότι οδηγούσε σε έναν ήσυχο επαρχιακό δρόμο μέσα από το χωριό, ενώ ο σύζυγός της κοιμόταν δίπλα της, καθώς ετοιμαζόταν να αφήσει μια φίλη στο σπίτι της. Τα βαν της κίνησαν την υποψία επειδή ο αριθμός τηλεφώνου και τα γράμματα στο πίσω μέρος των οχημάτων φαίνονταν πλαστά.
«Απλώς σκέφτηκα τι στο καλό κάνουν… Είδα μια ομάδα νέων ανδρών που έμοιαζαν να είναι από τη Μέση Ανατολή να τρέχουν ανάμεσα στα δέντρα. Κάποιοι από αυτούς φορούσαν μάσκες ή κουκούλες, και όλοι σκορπίστηκαν μπροστά μας καθώς προσπερνούσαμε με το αυτοκίνητο», περιέγραψε.
«Κάποιοι έτρεξαν στα χωράφια και κάποιοι γύρισαν να τρέξουν προς την κατεύθυνση της αεροπορικής βάσης. Καταλάβαμε ότι αυτό ήταν κάτι πολύ σοβαρό».
«Γνωρίζαμε ότι η αεροπορική βάση είχε μια αξιόπιστη απειλή τρομοκρατικής επίθεσης πριν από χθες το βράδυ. Οπότε μόλις τους είδα ανησύχησα. Δηλαδή, δεν βλέπεις κουκουλοφόρους να τρέχουν γύρω στις μία και μισή το πρωί στην ύπαιθρο κοντά σε μια ασφαλή αεροπορική βάση και να μην ανησυχείς. Είναι εξοργιστικά παράλογο το ότι δεν ήταν από πάνω τους [οι αρχές] και έπρεπε να τηλεφωνήσω εγώ. Θα ήθελα να πιστεύω ότι είναι κάτι που συμβαίνει μια φορά στη ζωή».
Η γυναίκα πρόσθεσε πως ελπίζει η αστυνομία «να μαζέψει τα κομμάτια της και να μην μας συμβεί αυτό ξανά», τονίζοντας πως θα υπάρξουν «κάποια κοκκινισμένα πρόσωπα [από ντροπή] στα υψηλότερα κλίμακια της διοίκησης στο Φέρφορντ ούτως ή άλλως».
Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι ύποπτοι ήταν περισσότεροι από πέντε: «Το χειρότερο είναι ότι είδαμε περισσότερα από πέντε άτομα και εκείνοι επέμεναν ότι συνελήφθησαν πέντε. Είχαν ελικόπτερα που έκαναν έρευνες».
Ωστόσο, η προσωρινή Αρχηγός της Αστυνομίας του Γκλόστερσαϊρ, Μάγκι Μπλάιθ, ανέφερε ότι η υπηρεσία της δεν αναζητά κανέναν άλλον ύποπτο σε σχέση με το περιστατικό.
Η αγρότισσα είχε προσπαθήσει αρχικά να ειδοποιήσει την αστυνομία της βάσης, αλλά κανείς δεν απάντησε στο τηλέφωνο, γεγονός που την ώθησε να καλέσει το 999.
Ένας ντόπιος κάτοικος δήλωσε για εκείνη: «Είναι μια ηρωίδα. Έχει σχεδόν βέβαια αποτρέψει μια τρομοκρατική επίθεση».