Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο Ντόναλντ Τραμπ στρέφει την πίεση προς την Ουκρανία, ζητώντας από τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να σταματήσει τα πλήγματα στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, καθώς «αυτό βλάπτει τον κόσμο».- Το Κρεμλίνο αξιοποίησε τη δήλωση Τραμπ, με τον εκπρόσωπο Ντμίτρι Πεσκόφ να δηλώνει ότι «το δεύτερο απαραίτητο βήμα είναι, φυσικά, η άρση των κυρώσεων» για την επαρκή τροφοδοσία του κόσμου.- Για την Ουκρανία, τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια αποτελούν ένα από τα λίγα μέσα που διαθέτει το Κίεβο, ενώ η πίεση από την Ουάσινγκτον μπορεί να εκληφθεί ως νέα εγκατάλειψη.
Με τις τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ να βρίσκονται σε επίπεδα ρεκόρ και τις ενδιάμεσες εκλογές να απέχουν λιγότερο από δύο μήνες, ο Ντόναλντ Τραμπ στρέφει την πίεση προς την Ουκρανία, ζητώντας από τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να σταματήσει τα πλήγματα στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις. Η χρονική στιγμή δύσκολα θα μπορούσε να είναι χειρότερη για το Κίεβο ή πιο βολική για τη Μόσχα.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, ο Αμερικανός πρόεδρος επιστρέφει σε ένα γνώριμο μοτίβο της μέχρι σήμερα αποτυχημένης προσπάθειάς του να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία: Mεταφέρει την πίεση προς την πλευρά που δέχεται τη ρωσική εισβολή, την ώρα που το Κρεμλίνο αναζητεί τρόπους να μετατρέψει την παγκόσμια ενεργειακή κρίση σε πολιτικό και οικονομικό πλεονέκτημα.
«Ο κ. Ζελένσκι πρέπει να κάνει ένα πράγμα: πρέπει να σταματήσει να καταστρέφει το ντίζελ στη Ρωσία», δήλωσε ο Τραμπ. «Αυτό βλάπτει τον κόσμο».
Η αντίφαση στη στάση του Τραμπ
Η τωρινή στάση του Αμερικανού προέδρου έρχεται σε αντίθεση με εκείνη που ακολουθούσε η Ουάσινγκτον λιγότερο από έναν χρόνο πριν.
Τον Οκτώβριο του 2025, πηγές είχαν αναφέρει ότι οι ΗΠΑ είχαν ενισχύσει την παροχή πληροφοριών προς την Ουκρανία, ώστε το Κίεβο να μπορεί να πλήττει ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις. Τότε, βέβαια, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου βρίσκονταν σε αισθητά χαμηλότερα επίπεδα.
Μόλις πριν από περίπου μία εβδομάδα, εξάλλου, ο Τραμπ υποστήριζε ότι οι τιμές των καυσίμων θα υποχωρούσαν όταν θα τελείωνε ο πόλεμος με το Ιράν. Τότε δεν είχε συνδέσει την ενεργειακή ακρίβεια με τις ουκρανικές επιθέσεις στη Ρωσία.
Και οι αριθμοί, σύμφωνα με αναλυτές της αγοράς, δεν στηρίζουν την άποψη ότι αν το Κίεβο σταματήσει να χτυπά ρωσικά διυλιστήρια, το πρόβλημα των τιμών θα εξαφανιστεί.
800.000 βαρέλια ντίζελ από τη Ρωσία, 1,2 εκατ. από τα Στενά του Ορμούζ
Ο Άντι Λίποου, της Lipow Oil Associates στο Τέξας, εκτιμά ότι η απαγόρευση εξαγωγών που επέβαλε η Ρωσία ως απάντηση στις ουκρανικές επιθέσεις αφαίρεσε περίπου 800.000 βαρέλια ντίζελ ημερησίως από τη διεθνή αγορά.
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, όμως, έχει επηρεάσει περίπου 1,2 εκατ. βαρέλια την ημέρα.
Η αναστάτωση που προκαλεί ο πόλεμος με το Ιράν είναι επομένως ακόμη μεγαλύτερη από την επίδραση των ρωσικών περιορισμών που ακολούθησαν τα ουκρανικά πλήγματα.
Παρά ταύτα, ο Τραμπ επέλεξε να στρέψει δημόσια την πίεση στον Ζελένσκι.
Ένα από τα λίγα όπλα που έχουν απομείνει στην Ουκρανία
Για το Κίεβο, τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια και άλλες ενεργειακές υποδομές δεν αποτελούν απλώς οικονομική πίεση.
Η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρή έλλειψη συστημάτων αεράμυνας, ενώ η Ρωσία συνεχίζει σχεδόν καθημερινά τις επιθέσεις με drones και πυραύλους.
Τα πλήγματα βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια αποτελούν ένα από τα λίγα μέσα που διαθέτει το Κίεβο για να πλήξει τη στρατιωτική μηχανή της Μόσχας και την ενεργειακή υποδομή που τη στηρίζει.
Η πίεση από την Ουάσινγκτον έρχεται, μάλιστα, λίγο πριν από έναν ακόμη χειμώνα, τον οποίο η ίδια η Μόσχα έχει καταστήσει σαφές ότι σκοπεύει να χρησιμοποιήσει ως μέσο πίεσης στην Ουκρανία.
Η ανάλυση σημειώνει ότι η πίεση του Τραμπ προς το Κίεβο μπορεί να εκληφθεί ακόμη και ως νέα εγκατάλειψη της Ουκρανίας σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε συμφωνία πριν αυτή υπάρξει
Τη Δευτέρα, ο Τραμπ έγραψε στο Truth Social ότι η Ουκρανία και η Ρωσία είχαν συμφωνήσει να σταματήσουν τα πλήγματα σε ενεργειακούς στόχους η μία της άλλης.
Όμως τέτοια συμφωνία δεν είχε επιβεβαιωθεί.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να σταματήσει αντίστοιχα πλήγματα μόνο εφόσον οι εταίροι της μπορέσουν να εξασφαλίσουν ότι και η Ρωσία θα τηρήσει πραγματικά μια τέτοια συμφωνία.
Το Κρεμλίνο, από την πλευρά του, έσπευσε να αξιοποιήσει τη δήλωση Τραμπ.
Η Μόσχα είπε «ναι» και αμέσως έβαλε στο τραπέζι τις κυρώσεις
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, χαρακτήρισε την πρόταση για παύση των ενεργειακών πληγμάτων «πολύ καλή ιδέα», προσθέτοντας ότι η Ρωσία βρίσκεται σε επικοινωνία με την αμερικανική πλευρά.
Παράλληλα, επανέλαβε τη γνωστή θέση της Μόσχας ότι «τάσσεται πάντοτε υπέρ ειρηνικών λύσεων», επιχειρώντας να ενισχύσει την εικόνα της Ρωσίας ως της πλευράς που επιδιώκει αποκλιμάκωση.
Στη συνέχεια, όμως, ο Πεσκόφ πέρασε στο πιο ουσιαστικό μέρος του ρωσικού μηνύματος.
«Μια τέτοια εκεχειρία θα μας επέτρεπε να τροφοδοτήσουμε πλήρως την εσωτερική μας αγορά, αν και αυτή ήδη πλησιάζει σε πλήρη κάλυψη», είπε.
Και πρόσθεσε ότι το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η παραγωγή καυσίμων αλλά η δυνατότητα της Ρωσίας να τα διοχετεύει χωρίς εμπόδια στις παγκόσμιες αγορές.
Our warriors continue responding justly to Russian strikes on Ukraine. An oil refinery was hit in the Ryazan region. Our long-range capabilities were used against oil-processing facilities in the Perm region and Tatarstan, and against a site used to store and launch attack drones in the Kursk region. A target was also hit in the Black Sea. I thank every one of our units for their precision!
— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) September 7, 2026
Από τα διυλιστήρια στα τάνκερ και μετά στις κυρώσεις
Με αυτή τη διατύπωση, η Μόσχα κατάφερε να μεταφέρει τη συζήτηση από τις ζημιές στα ρωσικά διυλιστήρια στις ουκρανικές επιθέσεις εναντίον ρωσικών πετρελαιοφόρων.
Την ίδια στιγμή, δεν έγινε αντίστοιχη αναφορά στις ρωσικές επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και ουκρανικών λιμανιών.
Και στη συνέχεια ήρθε το σημείο που δείχνει γιατί η ενεργειακή κρίση μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη για το Κρεμλίνο.
«Το δεύτερο απαραίτητο βήμα είναι, φυσικά, η άρση των κυρώσεων. Μόνο τότε ο κόσμος θα τροφοδοτείται επαρκώς με αυτά τα πετρελαϊκά προϊόντα», δήλωσε ο Πεσκόφ.
Έτσι, μια συζήτηση που ξεκίνησε από τις υψηλές τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ κατέληξε μέσα σε λίγες ώρες στο πάγιο αίτημα της Μόσχας: χαλάρωση των δυτικών κυρώσεων.
Η ενεργειακή κρίση ως παράθυρο ευκαιρίας για τη Ρωσία
Το Κρεμλίνο έχει λόγους να πιστεύει ότι υπάρχει περιθώριο για κάτι τέτοιο.
Οι ΗΠΑ είχαν προχωρήσει νωρίτερα φέτος σε προσωρινή άρση ορισμένων κυρώσεων κατά της Ρωσίας, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν απειλούσε την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου.
Η πίεση στις τιμές του ντίζελ μπορεί επομένως να δημιουργήσει νέο έδαφος για ρωσικές απαιτήσεις περί χαλάρωσης των περιορισμών.
Την ίδια στιγμή, πάντως, η Ουάσινγκτον κινείται και προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Αυτή την εβδομάδα, η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε κυρώσεις σε μία από τις μεγαλύτερες ρωσικές τράπεζες λόγω των σχέσεών της με το Ιράν.
Παράλληλα, η Βουλή των Αντιπροσώπων πλησιάζει σε ψηφοφορία για ένα ευρύ πακέτο νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας, το οποίο είχε συντάξει από κοινού ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ πριν από τον θάνατό του τον Ιούλιο.
Από τις αγκαλιές στο Κίεβο στην πίεση προς τον Ζελένσκι
Για τον Ουκρανό πρόεδρο, οι συνεχείς μεταβολές της αμερικανικής στάσης είναι εντυπωσιακές.
Μόλις πριν από λίγο περισσότερο από μία εβδομάδα, οι απεσταλμένοι του Τραμπ για την εξωτερική πολιτική πραγματοποίησαν την πολυαναμενόμενη πρώτη επίσκεψή τους στην Ουκρανία.
Οι κάμερες κατέγραψαν τους Αμερικανούς αξιωματούχους να αγκαλιάζουν τον Ζελένσκι στο κέντρο του Κιέβου, δημιουργώντας την εικόνα νέας δυναμικής στις διπλωματικές προσπάθειες.
We began talks.
Почали перемовини.
🇺🇦 🇺🇸 https://t.co/UkJV6CzOag— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) September 6, 2026
Ωστόσο, τα σημάδια ότι η σχέση δεν είχε αλλάξει ριζικά υπήρχαν ήδη.
Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι είχαν επισκεφθεί πρώτα τη Ρωσία. Στη συνέχεια, ο Τραμπ μίλησε τηλεφωνικά με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, αλλά όχι με τον Ζελένσκι.
Και ενώ η πιθανότητα αποστολής αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot στην Ουκρανία παραμένει στο τραπέζι, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι εξετάζεται για το Κίεβο ακόμη και «μια λιγότερο προηγμένη εκδοχή».
Το μεγάλο δίλημμα της Δύσης
Πίσω από τη νέα σύγκρουση για το ντίζελ βρίσκεται ένα πρόβλημα που συνοδεύει τη Δύση από την πρώτη ημέρα του πολέμου.
Η Ρωσία είναι ένας από τους σημαντικότερους παραγωγούς πετρελαίου στον κόσμο. Η προσπάθεια οικονομικής τιμωρίας της Μόσχας μπορεί επομένως να προκαλέσει παράπλευρο κόστος και στις χώρες που επιβάλλουν τις κυρώσεις.
Το ερώτημα είναι πώς μπορείς να πλήξεις οικονομικά τη Ρωσία χωρίς να προκαλέσεις ταυτόχρονα άνοδο στις τιμές της ενέργειας για τους δικούς σου πολίτες.
Και, καθώς οι εκλογές στις ΗΠΑ πλησιάζουν, το δεύτερο ερώτημα είναι ακόμη πιο πολιτικό: πόσο αντέχει η αποφασιστικότητα απέναντι στη Μόσχα όταν οι τιμές στα πρατήρια αρχίζουν να χτυπούν άμεσα την τσέπη των ψηφοφόρων;
Εκεί ακριβώς βρίσκεται και το πιθανό κέρδος για το Κρεμλίνο. Η Ρωσία δεν χρειάζεται μόνο να προστατεύσει τα διυλιστήριά της. Μπορεί να χρησιμοποιήσει την πίεση στις παγκόσμιες αγορές για να κάνει τη συνέχιση της οικονομικής και στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία πολιτικά ακριβότερη για τη Δύση.
Και όσο ο Τραμπ στρέφει την πίεση στον Ζελένσκι αντί στη Μόσχα, τόσο περισσότερο ευνοεί τη ρωσική στρατηγική.
