Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Σε καθεστώς «βαθιάς ανησυχίας» βρίσκεται η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA), καθώς το Ιράν αρνείται πεισματικά να επιτρέψει στους επιθεωρητές της να ελέγξουν το νέο υπόγειο εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου στο Ισφαχάν.
- Το Ιράν ενημέρωσε τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας αυτόν τον μήνα ότι οι συζητήσεις για τις πυρηνικές επιθεωρήσεις δεν μπορούν να προχωρήσουν όσο η χώρα βρίσκεται υπό την απειλή στρατιωτικών επιθέσεων.
- Η IAEA επισημαίνει ότι η έλλειψη πληροφοριών και πρόσβασης στις εγκαταστάσεις συνιστά σοβαρή ανησυχία και ζητά να επιτραπεί στους επιθεωρητές να επιστρέψουν στους βομβαρδισμένους χώρους.
Σε καθεστώς «βαθιάς ανησυχίας» βρίσκεται η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA), καθώς το Ιράν αρνείται πεισματικά να επιτρέψει στους επιθεωρητές της να ελέγξουν το νέο υπόγειο εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου στο Ισφαχάν.
Η «μαύρη τρύπα”» στο Ισφαχάν και η άρνηση πρόσβασης
Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας δηλώνει «όλο και πιο ανήσυχη» για ένα εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου στο Ισφαχάν, το οποίο το Ιράν δήλωσε στην υπηρεσία πέρυσι, αλλά εξακολουθεί να μην επιτρέπει στους επιθεωρητές να το ελέγξουν, αναφέρει η IAEA σε εμπιστευτική έκθεση για το Ιράν που δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή και περιήλθε σε γνώση του πρακτορείου Reuters.
Το Ιράν ενημέρωσε τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας αυτόν τον μήνα ότι οι συζητήσεις για τις πυρηνικές επιθεωρήσεις δεν μπορούν να προχωρήσουν όσο η χώρα βρίσκεται υπό την απειλή στρατιωτικών επιθέσεων, σύμφωνα με την εμπιστευτική έκθεση της IAEA.
Το Ιράν δεν έχει επιτρέψει στους επιθεωρητές της IAEA να επιστρέψουν σε καμία από τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις που βομβαρδίστηκαν από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια μιας 12ήμερης εκστρατείας τον Ιούνιο του 2025 η οποία κατέστρεψε ή υπέστησε σοβαρές ζημιές στα υπόλοιπα εργοστάσια εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν, που αποτελούν την καρδιά του πυρηνικού του προγράμματος.
Το δίκτυο τούνελ και το άγνωστο καθεστώς του IFEP
Οι στόχοι περιλάμβαναν ένα δίκτυο σπηλαίων και τούνελ στο Ισφαχάν, όπου διπλωμάτες έχουν δηλώσει ότι πιστεύουν πως βρίσκεται το Εργοστάσιο Εμπλουτισμού Καυσίμου του Ισφαχάν (IFEP) -το οποίο δηλώθηκε στην IAEA στις 12 Ιουνίου 2025– αν και ανώτερος διπλωμάτης ανέφερε ότι η ακριβής τοποθεσία και η κατάστασή του παραμένουν άγνωστες.
Η IAEA σχεδίαζε να επιθεωρήσει το εργοστάσιο στις 13 Ιουνίου 2025, αλλά η εκστρατεία βομβαρδισμών ξεκίνησε ακριβώς την ίδια ημέρα, καθιστώντας την επίσκεψη αδύνατη.
Στην εμπιστευτική έκθεση της IAEA προς τα κράτη μέλη αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Η Υπηρεσία δεν γνωρίζει την ακριβή τοποθεσία του IFEP, την κατάστασή του για σκοπούς διασφαλίσεων ούτε το αν περιέχει πυρηνικό υλικό».
«Η Υπηρεσία ανησυχεί επίσης ολοένα και περισσότερο επειδή το Ιράν δεν έχει επιτρέψει στην Υπηρεσία» να επιθεωρήσει το εργοστάσιο ή να δει τα σχέδιά του, προσθέτει.
Ο επικεφαλής της IAEA, Ραφαέλ Γκρόσι, δήλωσε τον Μάρτιο ότι η υπηρεσία του πιστεύει πως μια σημαντική ποσότητα του πιο ισχυρά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν βρισκόταν μέσα στο σύμπλεγμα των τούνελ στο Ισφαχάν.
Έκκληση της IAEA για επείγουσα συμμόρφωση
Παρά το γεγονός ότι η έκθεση επικεντρώνεται στο IFEP, επαναλαμβάνει επίσης ότι το Ιράν οφείλει να ενημερώσει την IAEA για την κατάσταση των εργοστασίων εμπλουτισμού του, καθώς και για το απόθεμά του σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού -το οποίο περιλαμβάνει υλικό κοντά στο επίπεδο κατασκευής πυρηνικών όπλων- και να επιτρέψει στους επιθεωρητές να επιστρέψουν στους βομβαρδισμένους χώρους προκειμένου να λογοδοτήσουν για το εμπλουτισμένο ουράνιο.
Στην έκθεση υπογραμμίζεται με έμφαση: «Η έλλειψη πληροφοριών από την Υπηρεσία σχετικά με αυτό το πυρηνικό υλικό και η έλλειψη πρόσβασης στις εγκαταστάσεις για την επαλήθευσή του συνιστούν ζήτημα σοβαρής ανησυχίας για τη διάδοση των πυρηνικών… και πρέπει να διορθωθούν με τη μέγιστη δυνατή επείγουσα ανάγκη».