Αξιώσεις που ξεπερνούν κατά πολύ τα σύνορα της Ουκρανίας και αφορούν τη συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης περιλαμβάνει ανεπίσημη ρωσική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας Bild. Μεταξύ των όρων που φέρεται να έχει θέσει η Μόσχα είναι η αποχώρηση της Φινλανδίας από το ΝΑΤΟ, η απαγόρευση στρατιωτικών βάσεων της Συμμαχίας στις τρεις χώρες της Βαλτικής και η παραχώρηση ολόκληρου του Ντονμπάς στη Ρωσία.
Το δημοσίευμα, που κυκλοφόρησε την Παρασκευή (13/11), αναφέρεται σε πρόταση προερχόμενη από τον στενό κύκλο του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, η οποία φέρεται να παρουσιάστηκε σε Ευρωπαίους εκπροσώπους στο πλαίσιο ανεπίσημων επαφών στο Άμπου Ντάμπι, όπου διεξάγονται διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ωστόσο, το Κρεμλίνο διέψευσε κατηγορηματικά ότι η Ρωσία έχει ζητήσει την αποχώρηση της Φινλανδίας από το ΝΑΤΟ. Παράλληλα, ο Φινλανδός υπουργός Άμυνας, Άντι Χέκενεν, ξεκαθάρισε ότι η συμμετοχή της χώρας του στη Βορειοατλαντική Συμμαχία δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Η απαίτηση για αποχώρηση της Φινλανδίας από το ΝΑΤΟ
Σύμφωνα με τη Bild, την οποία επικαλούνται επίσης το φινλανδικό δημόσιο δίκτυο Yle και το τουρκικό πρακτορείο Anadolu, η ρωσική πρόταση περιλαμβάνει την επιστροφή της Φινλανδίας στο καθεστώς που ίσχυε πριν από την ένταξή της στο ΝΑΤΟ.
Η Φινλανδία έγινε μέλος της Συμμαχίας τον Απρίλιο του 2023, εγκαταλείποντας τη μακρόχρονη πολιτική στρατιωτικής μη ευθυγράμμισης, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Εφόσον επιβεβαιωνόταν η ύπαρξη μιας τέτοιας απαίτησης, αυτή θα συνιστούσε προσπάθεια ανατροπής μιας από τις σημαντικότερες αλλαγές στον ευρωπαϊκό χάρτη ασφάλειας μετά την έναρξη του πολέμου.
Το ίδιο σχέδιο φέρεται να προβλέπει την απαγόρευση εγκατάστασης στρατιωτικών βάσεων του ΝΑΤΟ στην Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία.
Οι τρεις χώρες της Βαλτικής αποτελούν μέλη της Συμμαχίας από το 2004 και έχουν ενισχύσει την αμυντική συνεργασία τους με τους συμμάχους τους, λόγω των ανησυχιών για τη ρωσική στρατιωτική δραστηριότητα.
Κατά το δημοσίευμα, οι συγκεκριμένοι όροι εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Μόσχας να διαμορφώσει νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας, επαναφέροντας αξιώσεις που αφορούν την επέκταση και τη στρατιωτική παρουσία του ΝΑΤΟ στην ανατολική Ευρώπη.
Τι προβλέπει η πρόταση για τα ουκρανικά εδάφη
Οι όροι που αποδίδονται στη ρωσική πλευρά περιλαμβάνουν επίσης εκτεταμένες εδαφικές παραχωρήσεις από την Ουκρανία.
Σύμφωνα με τη Bild, η Μόσχα ζητεί να διατηρήσει υπό τον έλεγχό της όλα τα ουκρανικά εδάφη που κατέχει σήμερα, ενώ επιδιώκει να αποκτήσει ολόκληρη την περιοχή του Ντονμπάς.
Αυτό σημαίνει ότι το Κίεβο θα έπρεπε να παραχωρήσει και τα τμήματα των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ που εξακολουθούν να βρίσκονται υπό ουκρανικό έλεγχο.
Πρόκειται για μία από τις βασικότερες διαφωνίες στις διαπραγματεύσεις, καθώς η Ουκρανία έχει επανειλημμένα απορρίψει την αναγνώριση της ρωσικής κυριαρχίας στα κατεχόμενα εδάφη της.
Το ανεπίσημο σχέδιο προβλέπει ακόμη ότι η Ουκρανία θα παραμείνει μόνιμα εκτός στρατιωτικών συμμαχιών, αποκλείοντας την ένταξή της στο ΝΑΤΟ.
Αντίθετα, δεν θα απαγορευόταν η ενδεχόμενη ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αποστρατιωτικοποίηση των λιμανιών της Οδησσού και του Μικολάιβ
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στους όρους που αφορούν τη Μαύρη Θάλασσα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η ρωσική πρόταση προβλέπει την αποστρατιωτικοποίηση των λιμανιών της Οδησσού και του Μικολάιβ, τα οποία δεν θα μπορούσαν πλέον να χρησιμοποιούνται ως ναυτικές βάσεις.
Παράλληλα, θα προβλέπονταν χωριστές ρυθμίσεις για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας τόσο στη Μαύρη Θάλασσα όσο και στη Βαλτική.
Οι συγκεκριμένοι όροι θα επηρέαζαν άμεσα τη δυνατότητα της Ουκρανίας να διατηρεί στρατιωτική παρουσία στις ακτές της, αλλά και το ευρύτερο καθεστώς ασφάλειας στις δύο θαλάσσιες περιοχές.
Τι ζητεί η Μόσχα για τη Μολδαβία και την Υπερδνειστερία
Η πρόταση φέρεται να περιλαμβάνει και ειδικές προβλέψεις για τη Μολδαβία, η οποία επιδιώκει την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με τη Bild, το σχέδιο προβλέπει τη μετατροπή της χώρας σε ομοσπονδιακό κράτος, αποτελούμενο από την υπόλοιπη Μολδαβία, την αποσχισθείσα Υπερδνειστερία και την αυτόνομη περιοχή της Γκαγκαουζίας.
Σε περίπτωση ένταξης της Μολδαβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Υπερδνειστερία και η Γκαγκαουζία θα αποκτούσαν, βάσει της πρότασης, τη δυνατότητα διεξαγωγής δημοψηφισμάτων για την ανεξαρτησία τους.
Η Υπερδνειστερία, στην ανατολική Μολδαβία, βρίσκεται εκτός του ουσιαστικού ελέγχου της κυβέρνησης του Κισινάου από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, ενώ στην περιοχή εξακολουθούν να βρίσκονται ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις.
Τι προσφέρει η Ρωσία ως αντάλλαγμα
Σύμφωνα με τις πληροφορίες της γερμανικής εφημερίδας, η Μόσχα φέρεται να προσφέρει ορισμένες παραχωρήσεις στον τομέα των εξοπλισμών.
Ειδικότερα, το σχέδιο προβλέπει την απομάκρυνση των ρωσικών πυρηνικών όπλων από τη Λευκορωσία, καθώς και τη δέσμευση ότι δεν θα αναπτυχθούν εκεί πύραυλοι μέσου βεληνεκούς.
Οι προβλέψεις αυτές παρουσιάζονται ως μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας για την ασφάλεια στην Ευρώπη, η οποία θα συνδεόταν με τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Πάντως, η Bild επισημαίνει ότι πρόκειται για μία από τις προτάσεις που έχουν τεθεί σε ανεπίσημες συζητήσεις και ότι δεν είναι γνωστό εάν το συγκεκριμένο σχέδιο έχει λάβει την έγκριση του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Επιπλέον, οι πληροφορίες για το περιεχόμενό του δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα από άλλες μεγάλες διεθνείς ειδησεογραφικές πηγές.
Κρεμλίνο: «Δεν ζητήσαμε την αποχώρηση της Φινλανδίας από το ΝΑΤΟ»
Το Κρεμλίνο έσπευσε να διαψεύσει το δημοσίευμα, τουλάχιστον ως προς την αναφερόμενη απαίτηση για τη Φινλανδία.
Ο εκπρόσωπος του Ρώσου προέδρου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε την Παρασκευή ότι η Μόσχα δεν έχει θέσει τέτοιον όρο στις συνομιλίες για τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης.
«Δεν γνωρίζω τίποτα γι’ αυτό. Όχι, δεν έχει τεθεί τέτοια απαίτηση. Ασφαλώς, δεν έγινε καμία τέτοια συζήτηση», ανέφερε χαρακτηριστικά, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο Interfax.
Η διάψευση αφορά συγκεκριμένα το ζήτημα της αποχώρησης της Φινλανδίας από το ΝΑΤΟ και δεν συνιστά αναλυτική απάντηση σε όλους τους υπόλοιπους όρους που περιγράφονται στο δημοσίευμα.
Φινλανδία: «Η συμμετοχή μας στο ΝΑΤΟ δεν είναι διαπραγματεύσιμη»
Απάντηση στις πληροφορίες έδωσε και ο υπουργός Άμυνας της Φινλανδίας, Άντι Χέκενεν.
Σύμφωνα με το Interfax, ο Φινλανδός υπουργός ξεκαθάρισε ότι η παραμονή της χώρας του στη Βορειοατλαντική Συμμαχία δεν πρόκειται να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
«Η συνέχιση της συμμετοχής της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ δεν θα συζητηθεί», δήλωσε.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Ρωσία επιχειρεί να διευρύνει την ατζέντα των συνομιλιών για την Ουκρανία, θέτοντας ζητήματα που αφορούν συνολικά την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Κατά τον Χέκενεν, με αυτές τις αξιώσεις η Μόσχα δοκιμάζει τις αντιδράσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και των ευρωπαϊκών χωρών.
Ο Φινλανδός υπουργός απέρριψε επίσης το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης των ρωσικών όρων που αφορούν το ΝΑΤΟ.
Οι αντικρουόμενες τοποθετήσεις έρχονται ενώ οι συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία συνδέονται ολοένα περισσότερο με το ευρύτερο ζήτημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει επιβεβαιωθεί ότι οι συγκεκριμένες ρωσικές αξιώσεις αποτελούν επίσημη διαπραγματευτική πρόταση.
