Η σημερινή συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ και τον Ρώσο ομόλογό του, Βλάντιμιρ Πούτιν έχει χαρακτηριστεί ιστορική. Αποτελεί πράγματι έναν κομβικό σταθμό στην παγκόσμια ιστορία ή πρόκειται για ακόμη μία διπλωματική φωτογραφία;
Ο Τραμπ καλείται να αποδείξει στην πράξη τις διαπραγματευτικές του ικανότητες, καθώς έχει παρουσιάσει την τριμερή συνάντηση ως μια σημαντική ευκαιρία για την επίτευξη συμφωνιών με δύο από τους βασικότερους γεωπολιτικούς ανταγωνιστές των ΗΠΑ. Στις επιδιώξεις του περιλαμβάνονται η διαμόρφωση ενός πλαισίου για τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών, αλλά και η αναζήτηση διπλωματικών διεξόδων για τους πολέμους στην Ουκρανία και το Ιράν. Παρά τις φιλοδοξίες αυτές, αναλυτές και ειδικοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς το ενδεχόμενο να προκύψουν ουσιαστικές συμφωνίες.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος υποστήριξε ότι η ταυτόχρονη παρουσία των δύο ηγετών στη συνάντηση αποτελεί πλεονέκτημα, καθώς, όπως ανέφερε, η Κίνα και η Ρωσία διατηρούν σχέσεις συνεργασίας.
«Και οι δύο συμπαθούν τον Τραμπ. Τώρα, τι θα συμβεί μετά από εμένα; Αυτό δεν μπορώ να σας το πω», δήλωσε χαρακτηριστικά σε συνέντευξή του στο Fox News την Πέμπτη.
Πριν από την τριμερή σύνοδο, ο Τραμπ έχει προγραμματίσει ξεχωριστή κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ, η οποία θα αποτελέσει την τρίτη ουσιαστική επαφή τους μέσα στη φετινή χρονιά. Στο πρόγραμμά του προστέθηκε επίσης διμερής συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, στην πρώτη τους επαφή μετά τις συνομιλίες που είχαν στην Αλάσκα την προηγούμενη χρονιά, χωρίς τότε να καταφέρουν να καταλήξουν σε συμφωνία για τον τερματισμό ή την αποκλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα αναφερθεί με θετικά λόγια στην προσωπική σχέση του με τον Ρώσο Πρόεδρο, σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις της Ουάσινγκτον με το Κίεβο εμφανίζουν σημαντική επιδείνωση. Παράλληλα, ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει απορρίψει το ενδεχόμενο επιβολής νέων κυρώσεων σε βάρος της Μόσχας, ενώ η Ουκρανία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με περιορισμούς στην παροχή δορυφορικής υποστήριξης για τη χρήση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών της στο πεδίο των επιχειρήσεων.
Στην αμερικανική αποστολή συμμετέχει και ο Έλον Μασκ, χωρίς η παρουσία του να έχει συγκεντρώσει μέχρι στιγμής ιδιαίτερη δημοσιότητα. Η συμμετοχή του αποκτά, ωστόσο, ξεχωριστή σημασία λόγω του ρόλου της εταιρείας του, SpaceX, στη δορυφορική υποστήριξη της Ουκρανίας. Κατά διαστήματα, η εταιρεία έχει προχωρήσει σε περιορισμούς της λειτουργίας του στρατιωτικού δορυφορικού συστήματος Starshield, το οποίο χρησιμοποιούν οι ουκρανικές δυνάμεις για την επιχειρησιακή αξιοποίηση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και την αντιμετώπιση ρωσικών επιθέσεων.
Ο έλεγχος των πυρηνικών εξοπλισμών
Η τριμερής συνάντηση έχει προγραμματιστεί για μετά τη συνεδρίαση με τους ηγέτες στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), σήμερα το πρωί, και αναμένεται να αποτελέσει την κορύφωση της ασιατικής περιοδείας του Τραμπ, η οποία ξεκίνησε την Τρίτη από τις Φιλιππίνες.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι επιθυμεί να συζητήσει με τους δύο ηγέτες τα πυρηνικά τους οπλοστάσια. Η τελευταία συμφωνία για τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών, γνωστή ως New START, έληξε τον Φεβρουάριο. Ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει εκφράσει την επιθυμία του για μια «νέα, βελτιωμένη και εκσυγχρονισμένη» συμφωνία, στην οποία θα συμμετέχει και η Κίνα.
Ωστόσο, το Πεκίνο έχει λιγότερα κίνητρα να αποδεχθεί περιορισμούς, καθώς το πυρηνικό του οπλοστάσιο, που αριθμεί περισσότερες από 600 κεφαλές, είναι μικρότερο από τα αντίστοιχα οπλοστάσια των ΗΠΑ και της Ρωσίας, τα οποία εκτιμάται ότι διαθέτουν περισσότερες από 5.000 πυρηνικές κεφαλές το καθένα.
Στην ίδια συνέντευξη στο Fox News, ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι «είναι πολύ δύσκολο» να ζητήσει κανείς από έναν ηγέτη να μειώσει τα πυρηνικά αποθέματα της χώρας του.
Στο επίκεντρο εμπόριο και τεχνητή νοημοσύνη
Παρότι ο Τραμπ αντιμετωπίζει θετικά τις σχέσεις του με την Κίνα, αυτές δεν έχουν οδηγήσει απαραίτητα σε ουσιαστικές αλλαγές στις σχέσεις των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.
Η Κίνα εξακολουθεί να καταγράφει μεγάλα εμπορικά πλεονάσματα με τον υπόλοιπο κόσμο, ενώ οι ΗΠΑ παρουσιάζουν σχεδόν αντίστοιχα μεγάλα εμπορικά ελλείμματα.
Την ίδια στιγμή, ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας για την κυριαρχία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης έχει ενταθεί τις τελευταίες δύο εβδομάδες.
Ο σύμμαχος του Τραμπ, Τζένσεν Χουάνγκ, παραιτήθηκε την περασμένη εβδομάδα από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της Nvidia, αφού παραδέχθηκε ότι είχε εξωσυζυγική σχέση με μια γυναίκα, την Άλις Χουάνγκ, η εταιρεία της οποίας φέρεται να συνέβαλε στην πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένα μικροτσίπ της Nvidia, τα οποία χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.
Το Πεκίνο έχει αρνηθεί ότι η Άλις Χουάνγκ ήταν πράκτορας της κινεζικής κυβέρνησης.
Ο Τραμπ απέφυγε να επιβάλει αυστηρότερους περιορισμούς στην πρόσβαση της Κίνας στα συγκεκριμένα μικροτσίπ, αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν επιθυμούσε να προσβάλει το Πεκίνο και να επιδεινώσει περαιτέρω τις διμερείς σχέσεις.
Πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της APEC, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, και ο Αμερικανός εμπορικός αντιπρόσωπος, Τζέιμισον Γκριρ, συναντήθηκαν με τον Κινέζο αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Χε Λιφένγκ.
Μετά τη συνάντηση, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η Κίνα δεν έχει τηρήσει πλήρως τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει πέρυσι, κατά τη συνάντηση Τραμπ – Σι, σχετικά με την αύξηση των αγορών αμερικανικών αγροτικών προϊόντων και τη χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, οι οποίες είναι απαραίτητες για την κατασκευή ηλεκτρονικών συσκευών.
Η εμπορική εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, η οποία επιτεύχθηκε πέρυσι μετά από διαδοχικές αυξήσεις δασμών και από τις δύο πλευρές, πρόκειται να λήξει έως τις 10 Ιανουαρίου του επόμενου έτους.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης εμπορικών συναλλαγών με τη Ρωσία, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με εκτεταμένες κυρώσεις, ως κίνητρο για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στην Ουκρανία. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δείξει ότι αντιμετωπίζει το εμπόριο ως εργαλείο άσκησης εξωτερικής πολιτικής.
Την ίδια ώρα, τόσο η Κίνα όσο και η Ρωσία έχουν χρησιμοποιήσει τις εμπορικές τους σχέσεις για να στηρίξουν το Ιράν, ακόμη και κατά τη διάρκεια του αμερικανικού πολέμου εναντίον της χώρας, ο οποίος έχει οδηγήσει σε αύξηση των τιμών της ενέργειας και σε επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης, όπως αναφέρει το Associated Press και το AFP.
Πεσκόφ: Η συνάντηση δεν θα ξεπεράσει τη μία ώρα
Περιορισμένη χρονικά αναμένεται να είναι η συνάντηση των τριών ηγετών, καθώς, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, η διάρκειά της δεν πρόκειται να ξεπεράσει τη μία ώρα. Ωστόσο ιδιαίτερα πυκνή αναμένεται να είναι η ατζέντα των συνομιλιών, οι οποίες έχουν προγραμματιστεί για τις 08:30 (ώρα Ελλάδας).
Παρά τη σημασία των θεμάτων που πρόκειται να συζητηθούν, η ρωσική πλευρά εμφανίζεται συγκρατημένη ως προς τα αποτελέσματα της συνάντησης. «Δεν έχουμε μεγάλες προσδοκίες, οι προσδοκίες μας είναι ρεαλιστικές», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ντμίτρι Πεσκόφ, εκπρόσωπος του Βλαντίμιρ Πούτιν. Η τοποθέτησή του έρχεται, πάντως, σε αντίθεση με την εκτίμηση του ίδιου του Ρώσου Προέδρου, ο οποίος είχε εκφράσει την πεποίθηση ότι η συνάντηση θα αποδειχθεί εξαιρετικά χρήσιμη.
Η συνάντηση Τραμπ – Πούτιν πριν από την τριμερή
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρώσος ομόλογός του Βλαντίμιρ Πούτιν είχαν διμερή συνάντηση σήμερα στη Σεντζέν, στη νότια Κίνα, λίγο πριν από την άνευ προηγουμένου τριμερή σύνοδο κορυφής στο περιθώριο της APEC, στην οποία θα πάρει μέρος ο οικοδεσπότης, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ.
Οι δυο άνδρες αντάλλαξαν χειραψία μπροστά σε μερικούς δημοσιογράφους. «Χαιρόμαστε που συναντιόμαστε. Έχουμε εξαίρετη σχέση εδώ και πολλά χρόνια, γνωριζόμαστε εδώ και πολύ καιρό, και νομίζω πως θα μπορούσαν να προκύψουν πολλά θαυμάσια πράγματα από αυτή (τη συνάντηση), ή τουλάχιστον να αρχίσουν», είπε ο κ. Τραμπ, αποκαλώντας «φίλο» τον κ. Πούτιν.
Ο ρώσος πρόεδρος είπε και αυτός στον αμερικανό ομόλογό του πως «χαίρεται» που τον συναντά, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων RIA.
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε κάπου μισή ώρα αργότερα, σύμφωνα με pool report.