Το ενδεχόμενο αποχώρησης της Ουκρανίας από το Ντονμπάς, με αντάλλαγμα την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, έθεσαν Αμερικανοί διαπραγματευτές στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, κατά τον τελευταίο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών με τη Ρωσία στο Αμπού Ντάμπι. Ο Ουκρανός πρόεδρος γνωστοποίησε το περιεχόμενο της αμερικανικής προσέγγισης, ξεκαθαρίζοντας ότι το Κίεβο δεν προτίθεται να παραχωρήσει εδάφη, χωρίς ωστόσο να αποκλείει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Σε δηλώσεις του προς δημοσιογράφους, τις οποίες δημοσιοποίησε το γραφείο του, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι η αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα συνέδεσε για πρώτη φορά ευθέως το ζήτημα του Ντονμπάς με την προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.
«Οι Αμερικανοί έθεσαν το ερώτημα: “Τι θα γινόταν αν η Ουκρανία εντασσόταν στο ΝΑΤΟ; Θα αποχωρούσε η Ουκρανία από το Ντονμπάς;”», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος.
Ο Ζελένσκι επισήμανε ότι η ένταξη της χώρας του στο ΝΑΤΟ επανέρχεται στις διαπραγματεύσεις, αναγνωρίζοντας παράλληλα τις δυσκολίες που δημιουργούν οι θέσεις της Μόσχας. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει τη συμμετοχή της Ουκρανίας στη Συμμαχία «κόκκινη γραμμή» για τη Ρωσία, επικαλούμενος το συγκεκριμένο ζήτημα ως έναν από τους λόγους για την ευρείας κλίμακας εισβολή του 2022.
Οι προϋποθέσεις για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος
Παρά την άρνηση του Κιέβου να προχωρήσει σε εδαφικές παραχωρήσεις, ο Ζελένσκι άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποφασίσουν οι Ουκρανοί πολίτες μέσω εθνικού δημοψηφίσματος, εφόσον προηγουμένως διαμορφωθεί μια συνολική συμφωνία που θα πληροί συγκεκριμένους όρους.
Όπως διευκρίνισε, μια τέτοια συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας από τη Δύση, τη διατήρηση ενός ισχυρού ουκρανικού στρατού με επαρκή χρηματοδότηση και την εξασφάλιση οικονομικών πόρων για την ανοικοδόμηση της χώρας.
Εφόσον διασφαλιστούν αυτές οι προϋποθέσεις, ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι θα ζητήσει από τους πολίτες να αποφασίσουν εάν αποδέχονται τη συμφωνία. Διευκρίνισε, πάντως, ότι η συγκεκριμένη προοπτική δεν συνεπάγεται εκ των προτέρων αποδοχή της παραχώρησης του Ντονμπάς.
Η διαφωνία για την ευρωπαϊκή ασφάλεια
Ένα ακόμη ζήτημα που προκαλεί διαφωνίες στις διαπραγματεύσεις αφορά τη σειρά με την οποία θα πρέπει να εξεταστούν ο τερματισμός του πολέμου και η ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης.
Ο Ζελένσκι απέρριψε τη ρωσική πρόταση να προηγηθεί μια συνολική συμφωνία για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και στη συνέχεια να καθοριστούν οι όροι για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
«Δεν μπορούμε να ανατρέψουμε τα πάντα και να ξεκινήσουμε συζητώντας την αλλαγή του πλαισίου ασφαλείας στον κόσμο ή συνολικά στην ευρωπαϊκή ήπειρο και μόνο στη συνέχεια να μιλήσουμε για τον τερματισμό αυτού του πολέμου. Αυτός ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει πρώτα», δήλωσε.
Με τη συγκεκριμένη τοποθέτηση, ο Ουκρανός πρόεδρος επανέλαβε τη θέση που είχαν διατυπώσει Ευρωπαίοι ηγέτες κατά τη σύνοδο κορυφής στο Δουβλίνο.
Από την αμερικανική πλευρά, ο Τζάρεντ Κούσνερ, απεσταλμένος και γαμπρός του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, αναγνώρισε ότι η Ουκρανία και η Ρωσία προσήλθαν στις πρόσφατες συνομιλίες με μαξιμαλιστικές θέσεις. Ωστόσο, σημείωσε ότι και οι δύο πλευρές αντιλαμβάνονται την ανάγκη πρακτικών συμβιβασμών προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Οι διπλωματικές διεργασίες συμπίπτουν με την προγραμματισμένη για την Πέμπτη τριμερή συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ, στο περιθώριο της Συνόδου Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού, στην κινεζική πόλη Σενζέν. Παρότι το Ουκρανικό δεν περιλαμβάνεται επισήμως στην ημερήσια διάταξη της συνάντησης, η οποία αναμένεται να επικεντρωθεί στο Ιράν, οι προσπάθειες επίτευξης συμφωνίας μεταξύ Κιέβου και Μόσχας συνεχίζονται.
Συνεχίζονται οι στρατιωτικές επιχειρήσεις
Την ώρα που βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις, παραμένουν ανοιχτές οι διαφωνίες για την εφαρμογή τοπικών ανθρωπιστικών εκεχειριών στις περιοχές όπου συνεχίζονται οι συγκρούσεις.
Ο Ζελένσκι απέρριψε την πρόταση του Πούτιν για προσωρινή ανθρωπιστική κατάπαυση του πυρός στην Κοστιαντινίβκα, στην περιφέρεια του Ντονέτσκ, υποστηρίζοντας ότι η Μόσχα επιδιώκει να εξασφαλίσει την κατάληψη της πόλης.
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι η ουκρανική πλευρά έχει προτείνει αντίστοιχη εκεχειρία σε ακόμη επτά ή οκτώ οικισμούς κατά μήκος της πρώτης γραμμής, όπου εξακολουθούν να βρίσκονται εγκλωβισμένοι άμαχοι, μεταξύ των οποίων και παιδιά.
Σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, η Ρωσία δεν έχει ανταποκριθεί θετικά σε αυτή την πρόταση. Η Μόσχα, από την πλευρά της, αρνείται ότι στοχοποιεί σκόπιμα τον άμαχο πληθυσμό.
Παρά τις συνεχιζόμενες διπλωματικές επαφές, δεν έχει διαμορφωθεί μέχρι στιγμής συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, ενώ οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται.
