Τις απειλές κατά της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας στον Κόλπο, αλλά και τον κίνδυνο περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, αναμένεται να εξετάσει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, σε ανοικτή συνεδρίαση που έχει προγραμματιστεί για το απόγευμα της Παρασκευής, έπειτα από σχετικό αίτημα του Μπαχρέιν.
Η συνεδρίαση θα πραγματοποιηθεί υπό τον τίτλο «Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή», με τα μέλη του Συμβουλίου να ενημερώνονται για τις τελευταίες εξελίξεις από τον γενικό γραμματέα του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), Τζάσεμ Μοχάμεντ αλ Μπουντάιουι, καθώς και από εκπρόσωπο του Τμήματος Πολιτικών Υποθέσεων και Οικοδόμησης της Ειρήνης του ΟΗΕ.
Στο επίκεντρο της συζήτησης αναμένεται να βρεθούν οι κίνδυνοι για την ελεύθερη και ασφαλή διεξαγωγή της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, αλλά και οι ευρύτερες επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.
Η συζήτηση γίνεται σχεδόν εννέα μήνες μετά την έναρξη της περιφερειακής σύγκρουσης, η οποία ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν πλήγματα κατά πυρηνικών εγκαταστάσεων, στρατιωτικών υποδομών και της πολιτικής ηγεσίας του Ιράν. Σε αντίποινα, η Τεχεράνη έπληξε αμερικανικά στρατιωτικά μέσα και άλλους στόχους σε κράτη του Κόλπου και στην Ιορδανία, ενώ προχώρησε σε ενέργειες που οδήγησαν ουσιαστικά στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Πριν από τη σύγκρουση, μέσω της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού διέρρεε το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Το μνημόνιο συνεννόησης που υπέγραψαν το Ιράν και οι ΗΠΑ τον Ιούνιο, προβλέποντας κατάπαυση του πυρός διάρκειας 60 ημερών για τη διαπραγμάτευση ευρύτερης ειρηνευτικής συμφωνίας, εξέπνευσε τον Αύγουστο χωρίς αποτέλεσμα και χωρίς ουσιαστική εφαρμογή. Έκτοτε, η σύγκρουση συνεχίζεται με χαμηλότερη ένταση, ενώ οι ΗΠΑ διατηρούν ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και διευκολύνουν εμπορικές διελεύσεις από το Ορμούζ.
Οι διπλωματικές προσπάθειες για αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης έχουν ενταθεί, με το Κατάρ να μεσολαβεί σε έμμεσες συνομιλίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Μετά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, στις 9 Νοεμβρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν θεωρεί προς το παρόν αναγκαία πρόσθετη στρατιωτική δράση, ωστόσο όλα τα ενδεχόμενα παραμένουν ανοιχτά.
Το Ιράν έχει θέσει επτά προϋποθέσεις για την επαναλειτουργία των Στενών, μεταξύ των οποίων ο τερματισμός του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων. Οι ΗΠΑ επιμένουν ότι οι περιορισμοί στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα πρέπει να αποτελούν εξαρχής μέρος οποιασδήποτε συμφωνίας και έχουν απορρίψει τις απαιτήσεις της Τεχεράνης ως μη ρεαλιστικές.
Παρά τη διαπιστωμένη ανησυχία για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, τα μέλη του Συμβουλίου παραμένουν διχασμένα ως προς τα αίτια της κρίσης και τις ενδεδειγμένες αντιδράσεις. Το Μπαχρέιν, οι ΗΠΑ και τα ευρωπαϊκά μέλη αναμένεται να καταδικάσουν εκ νέου τις ιρανικές επιθέσεις και να ζητήσουν εφαρμογή του Ψηφίσματος 2817. Αντιθέτως, η Κίνα και η Ρωσία αναμένεται να αποδώσουν την ευθύνη για την έναρξη της κρίσης στις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Οι διαφωνίες εντός του Συμβουλίου Ασφαλείας έχουν εμποδίσει περαιτέρω δράση μετά τον Μάρτιο. Στις 7 Απριλίου, Κίνα και Ρωσία άσκησαν βέτο σε σχέδιο ψηφίσματος του Μπαχρέιν για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ. Τον Μάιο, κοινό σχέδιο Μπαχρέιν και ΗΠΑ για την αποναρκοθέτηση των Στενών δεν τέθηκε σε ψηφοφορία λόγω της συνεχιζόμενης αντίθεσης.
Η συζήτηση αναμένεται να καλύψει και την Ερυθρά Θάλασσα, όπου οι Χούθι έχουν ανακοινώσει από τον Ιούλιο αποκλεισμό της ναυσιπλοΐας που συνδέεται με τη Σαουδική Αραβία και έχουν πλήξει επανειλημμένα σαουδαραβικά αεροδρόμια και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
