Η βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ προκαλεί αναταράξεις στο εσωτερικό του κόμματος, με ολοένα περισσότερα στελέχη του Κογκρέσου να εξετάζουν το ενδεχόμενο υποστήριξης του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για την προεδρία το 2028, αντί του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς.
Σύμφωνα με το Politico, οι εκλογικές απώλειες έχουν εντείνει τις συζητήσεις για το ποιος θα διαδεχθεί πολιτικά τον Ντόναλντ Τραμπ, ενώ ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί θεωρούν ότι η στενή σύνδεση του Βανς με τη σημερινή κυβέρνηση μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στην προσπάθεια του κόμματος να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων.
Όπως προκύπτει από συνεντεύξεις που πραγματοποίησε το Politico με περίπου 24 Ρεπουμπλικανούς βουλευτές και γερουσιαστές, η εκλογική ήττα έχει αλλάξει το κλίμα γύρω από την προεδρική υποψηφιότητα του 2028.
Ο Βανς εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικούς υποστηρικτές στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Ωστόσο, η προοπτική μιας αναμέτρησης χωρίς ουσιαστικό εσωκομματικό ανταγωνισμό εμφανίζεται πλέον λιγότερο αποδεκτή από στελέχη που επιθυμούν αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης και προσώπων.
Στο επίκεντρο των σχετικών συζητήσεων βρίσκεται ο Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με τους Ρεπουμπλικανούς του Κογκρέσου και έχει αποκτήσει κεντρικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ.
«Ελπίζω να είναι υποψήφιος – Είναι ο καλύτερος»
Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής της Ιντιάνα, Μάρλιν Στάτσμαν, τάχθηκε ανοιχτά υπέρ μιας ενδεχόμενης υποψηφιότητας Ρούμπιο.
«Ελπίζω να θέσει υποψηφιότητα. Νομίζω ότι είναι ο καταλληλότερος άνθρωπος για να επικοινωνήσει και να ενώσει», δήλωσε στο Politico.
Ερωτηθείς γιατί προτιμά τον υπουργό Εξωτερικών από τον αντιπρόεδρο, ο Στάτσμαν ανέφερε: «Νομίζω ότι είναι μακράν ο πιο ταλαντούχος Ρεπουμπλικανός. Θα χρειαστεί να επαναπροσδιορίσουμε το μήνυμά μας και να παρουσιάσουμε κάποια νέα πρόσωπα».
Οι δηλώσεις του αποτυπώνουν την άποψη ορισμένων στελεχών ότι το κόμμα χρειάζεται διαφορετική δημόσια εικόνα μετά τις πρόσφατες εκλογικές απώλειες.
Ένας Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, παραδέχθηκε ότι το αποτέλεσμα «σίγουρα δυσκολεύει τα πράγματα για τον Βανς».
Άλλος Ρεπουμπλικανός βουλευτής εμφανίστηκε ακόμη πιο κατηγορηματικός.
«Πιστεύω ότι ο Ρούμπιο είναι η καλύτερη ελπίδα μας για να οδηγήσει τους Ρεπουμπλικανούς έξω από αυτή την πολιτική ερημιά και ελπίζω να αποστασιοποιηθεί από τον Τραμπ και τον Τζέι Ντι στις αρχές του επόμενου έτους», δήλωσε.
Γιατί οι εκλογές του 2028 δυσκολεύουν τον Βανς
Σύμφωνα με το Politico, η εκλογική ήττα δημιουργεί ιδιαίτερη πίεση στον αντιπρόεδρο, ο οποίος είχε θεωρηθεί από πολλούς ο φυσικός πολιτικός διάδοχος του Τραμπ.
Ο Βανς επιλέχθηκε από τον Αμερικανό πρόεδρο ως υποψήφιος αντιπρόεδρος το 2024 και έκτοτε έχει συνδεθεί στενά με την πολιτική ατζέντα του Λευκού Οίκου.
Ωστόσο, αρκετοί Ρεπουμπλικανοί εκτιμούν ότι αυτή η σχέση μπορεί πλέον να λειτουργήσει εις βάρος του.
Οι πρόσφατες ενδιάμεσες εκλογές θεωρήθηκαν από πολλά στελέχη του κόμματος αποδοκιμασία της κυβερνητικής πολιτικής, ιδιαίτερα όσον αφορά τον πόλεμο με το Ιράν.
Ο αντιπρόεδρος προσπάθησε να διαφοροποιηθεί από τη συγκεκριμένη σύγκρουση, αποδίδοντας σε αυτήν σημαντικό μέρος της εκλογικής ήττας.
Αντίθετα, ο Μάρκο Ρούμπιο εξακολουθεί να υπερασπίζεται την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να εμπλακεί στρατιωτικά εναντίον του Ιράν.
Η διαφορετική αυτή προσέγγιση αναδεικνύει ένα από τα βασικά ζητήματα που ενδέχεται να απασχολήσουν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα κατά την προετοιμασία των προεδρικών εκλογών του 2028.
Ο Ρούμπιο δεν έχει αποφασίσει να διεκδικήσει την προεδρία
Παρά την αυξανόμενη υποστήριξη από στελέχη του Κογκρέσου, ο ίδιος ο Μάρκο Ρούμπιο δεν έχει εκδηλώσει πρόθεση να διεκδικήσει το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών.
Σύμφωνα με το Politico, αρκετοί βουλευτές ανέφεραν ότι έχουν συνομιλήσει με ανθρώπους του περιβάλλοντός του, οι οποίοι άφησαν να εννοηθεί πως ο υπουργός Εξωτερικών δεν ενδιαφέρεται προς το παρόν για υποψηφιότητα το 2028.
Ο Ρούμπιο, μάλιστα, δήλωσε τη Δευτέρα στους δημοσιογράφους ότι δεν σκοπεύει να συνεχίσει τις δημόσιες συζητήσεις για τις επόμενες προεδρικές εκλογές.
«Απλώς δεν πρόκειται να μιλάω πια για το 2028», ανέφερε.
Πρόσωπο από το στενό περιβάλλον του δήλωσε ότι μόνο ο ίδιος γνωρίζει τι θα αποφασίσει τελικά.
Όπως διευκρίνισε, αυτή την περίοδο ο Ρούμπιο είναι πλήρως αφοσιωμένος στα κυβερνητικά του καθήκοντα και δεν ασχολείται με την προεδρική αναμέτρηση.
Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών αρνήθηκε να σχολιάσει το θέμα.
«Κάποιοι από εμάς εξακολουθούμε να ελπίζουμε ότι θα πείσουμε τον Μάρκο»
Η απροθυμία του Ρούμπιο να συζητήσει την πιθανότητα υποψηφιότητάς του δεν έχει αποθαρρύνει τους υποστηρικτές του.
Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής της Φλόριντα, Μάικ Χαριδόπουλος, ο οποίος γνωρίζει τον υπουργό Εξωτερικών εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες, εξέφρασε δημόσια τον ενθουσιασμό του για την προοπτική αυτή.
«Είμαι μεγάλος υποστηρικτής του Μάρκο Ρούμπιο και είμαι πολύ ενθουσιασμένος με το ενδεχόμενο της υποψηφιότητάς του», δήλωσε.
«Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι είναι έτοιμος να γίνει πρόεδρος, εάν επιλέξει να διεκδικήσει το αξίωμα», πρόσθεσε.
Ένας ακόμη Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής δήλωσε ανώνυμα στο Politico: «Κάποιοι από εμάς εξακολουθούμε να ελπίζουμε ότι θα καταφέρουμε να πείσουμε τον Μάρκο να είναι υποψήφιος».
Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι η συζήτηση για τον Ρούμπιο δεν περιορίζεται σε πολιτικούς αναλυτές, αλλά διεξάγεται πλέον μεταξύ εκλεγμένων στελεχών του κόμματος.
Η εκλογή του Τζιμ Τζόρνταν και οι υποστηρικτές του Βανς
Παρά την αυξανόμενη κινητικότητα υπέρ του Ρούμπιο, ο Τζέι Ντι Βανς εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά ερείσματα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.
Η εκλογή του Τζιμ Τζόρνταν, επίσης από το Οχάιο, στη θέση του επόμενου επικεφαλής της ρεπουμπλικανικής μειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων θεωρείται θετική εξέλιξη για τον αντιπρόεδρο.
Παράλληλα, στελέχη που πρόσκεινται στον Βανς υποστηρίζουν ότι η εκλογική ήττα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως επιχείρημα για τον πρόωρο αποκλεισμό του από τη διαδοχή.
Ένας σύμμαχός του απέρριψε τις δηλώσεις του Μάρλιν Στάτσμαν, επισημαίνοντας ότι ο συγκεκριμένος βουλευτής έχει εδώ και χρόνια υποστηρίξει μια πιο διαλλακτική προσέγγιση απέναντι σε μετανάστες χωρίς νόμιμα έγγραφα.
Κατά την άποψή του, ο Στάτσμαν ήταν εξαρχής απίθανο να υποστηρίξει τον Βανς, ο οποίος τάσσεται υπέρ ιδιαίτερα αυστηρής πολιτικής στα σύνορα.
Υποστηρικτές του αντιπροέδρου υπενθυμίζουν επίσης ότι ο ίδιος ο Τραμπ είχε αντιμετωπίσει έντονη εσωκομματική αμφισβήτηση πριν εξασφαλίσει το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών το 2016.
Ακόμη και στελέχη του MAGA αποφεύγουν να στηρίξουν δημόσια τον Βανς
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα του ρεπορτάζ είναι η απροθυμία ορισμένων στενών συμμάχων του Ντόναλντ Τραμπ να δεσμευτούν υπέρ του αντιπροέδρου για το 2028.
Σύμφωνα με το Politico, ακόμη και ορισμένοι βουλευτές που ανήκουν στον σκληρό πυρήνα του κινήματος MAGA αποφεύγουν να αναγνωρίσουν δημόσια τον Βανς ως δεδομένο υποψήφιο.
Όταν ένας από αυτούς ρωτήθηκε εάν θα τον υποστηρίξει, απάντησε: «Μπορώ να παραλείψω αυτή την ερώτηση; Δεν θέλω να μπω ακόμη στη συζήτηση για το 2028».
Ανάλογη στάση τηρούν και ορισμένοι γερουσιαστές, οι οποίοι επικαλούνται τις δικές τους εκλογικές υποχρεώσεις.
Ο Μπάρι Μουρ από την Αλαμπάμα, ο οποίος εξελέγη στη Γερουσία και υπήρξε το πρώτο μέλος του Κογκρέσου που υποστήριξε τον Τραμπ για την προεδρία το 2016, εκτίμησε ότι ο Βανς έχει τις προϋποθέσεις να διεκδικήσει το αξίωμα.
Ωστόσο, απέφυγε να του δώσει από τώρα την υποστήριξή του.
«Έχουμε πολλά αξιόλογα στελέχη. Όποιος αναδειχθεί, θα χαρούμε να τον υποστηρίξουμε», δήλωσε.
Το Ιράν αποτελεί πρόβλημα και για τον Ρούμπιο
Η υποστήριξη που συγκεντρώνει ο Μάρκο Ρούμπιο δεν σημαίνει ότι ο υπουργός Εξωτερικών βρίσκεται εκτός της πολιτικής αντιπαράθεσης γύρω από τον πόλεμο με το Ιράν.
Αντίθετα, όπως επισημαίνει το Politico, ο ίδιος αποτελεί ένα από τα κεντρικά πρόσωπα της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Τραμπ.
Ο Ρούμπιο έχει υπερασπιστεί τη στρατιωτική εκστρατεία εναντίον του Ιράν, την ώρα που ο Βανς επιχειρεί να αποστασιοποιηθεί από τις πολιτικές συνέπειες της σύγκρουσης.
Παράλληλα, ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί βουλευτές και γερουσιαστές έχουν εκφράσει δυσαρέσκεια για την περιορισμένη ενημέρωση που παρέχει η κυβέρνηση στο Κογκρέσο σχετικά με την πορεία του πολέμου.
Η κριτική αυτή αφορά κατά περίπτωση και τον υπουργό Εξωτερικών.
Επομένως, η σύνδεση του Ρούμπιο με τις αποφάσεις της κυβέρνησης για το Ιράν θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο εσωκομματικής αντιπαράθεσης, εφόσον αποφασίσει να διεκδικήσει το προεδρικό χρίσμα.
Η αποτυχημένη υποψηφιότητα του 2016
Ο Μάρκο Ρούμπιο έχει ήδη εμπειρία από προεδρική εκστρατεία.
Το 2016 είχε διεκδικήσει το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ, χωρίς να καταφέρει να επικρατήσει.
Η εκστρατεία του είχε δεχθεί σημαντικό πλήγμα από μια τηλεοπτική αναμέτρηση στην οποία επανέλαβε πολλές φορές την ίδια προετοιμασμένη φράση, προκαλώντας έντονη κριτική για την απόδοσή του.
Η συγκεκριμένη στιγμή εξακολουθεί να αποτελεί μέρος της πολιτικής του ιστορίας.
Ωστόσο, δέκα χρόνια αργότερα, ο Ρούμπιο διαθέτει διαφορετική δημόσια παρουσία, καθώς έχει αναλάβει το υπουργείο Εξωτερικών και βρίσκεται στο επίκεντρο σημαντικών διεθνών εξελίξεων.
ΝτεΣάντις, Κρουζ και Χόλι εξετάζουν τις επιλογές τους
Οι συζητήσεις για το 2028 δεν περιορίζονται στους Βανς και Ρούμπιο.
Σύμφωνα με το Politico, αρκετοί Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο εκτιμούν ότι ο απερχόμενος κυβερνήτης της Φλόριντα, Ρον ΝτεΣάντις, θα μπορούσε να επιχειρήσει νέα διεκδίκηση του προεδρικού χρίσματος.
Ο ΝτεΣάντις υπήρξε ένας από τους πιο έντονους επικριτές της στρατηγικής που ακολούθησε το κόμμα στις ενδιάμεσες εκλογές, ζητώντας αλλαγή πορείας.
Παράλληλα, ο γερουσιαστής του Μιζούρι, Τζος Χόλι, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να διεκδικήσει την προεδρία.
Στη συζήτηση για πιθανή υποψηφιότητα περιλαμβάνεται επίσης ο γερουσιαστής του Τέξας, Τεντ Κρουζ, ο οποίος είχε αντιμετωπίσει τον Τραμπ στις προκριματικές εκλογές του 2016.
Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής και νεοεκλεγείς γερουσιαστής της Οκλαχόμα, Κέβιν Χερν, υπογράμμισε ότι τα στελέχη του κόμματος πρέπει να διδαχθούν από το πρόσφατο εκλογικό αποτέλεσμα.
Όταν ρωτήθηκε ποιον προτιμά μεταξύ των Βανς, Ρούμπιο και ΝτεΣάντις, απάντησε χαμογελώντας: «Όλους».
«Εάν είναι υποψήφιος ο Βανς, θα έχει την πλήρη υποστήριξή μου»
Παρά τις δημόσιες αμφιβολίες, ο αντιπρόεδρος διατηρεί πιστούς υποστηρικτές.
Ο γερουσιαστής της Ιντιάνα, Τζιμ Μπανκς, επανέλαβε στο Politico ότι θα τον υποστηρίξει, εφόσον αποφασίσει να διεκδικήσει την προεδρία.
«Εάν ο Τζέι Ντι θέσει υποψηφιότητα, θα έχει την πλήρη υποστήριξή μου», δήλωσε.
Ο Μπανκς επικαλέστηκε τις δημοσκοπήσεις που έχουν καταγράψει τον Βανς στις πρώτες θέσεις της προτίμησης των Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων για το προεδρικό χρίσμα.
«Είναι φίλος μου. Προερχόμαστε από την ίδια περιοχή της χώρας, έχουμε παρόμοιο υπόβαθρο και πιστεύω ότι είναι αυτό που χρειάζεται η χώρα», ανέφερε.
Υπέρ του αντιπροέδρου τάχθηκε και ο βουλευτής του Τέξας, Μπράντον Γκιλ, ο οποίος τον χαρακτήρισε φίλο και σημείωσε ότι η θεσμική του θέση τον καθιστά ένα από τα κεντρικά πρόσωπα της συζήτησης.
Ο βουλευτής της Δυτικής Βιρτζίνια, Ράιλι Μουρ, υποστήριξε επίσης ότι η εκλογική ήττα αφορά το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ως οργανισμό και όχι απαραίτητα τις πολιτικές του θέσεις.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν θεωρεί τον Βανς υπεύθυνο για το αποτέλεσμα και εξακολουθεί να τον υποστηρίζει για το 2028.
Το ειρωνικό σχόλιο του Βανς για την εκλογική ήττα
Ο Τζέι Ντι Βανς αναφέρθηκε με χιούμορ στην πολιτική αμφισβήτηση που έχει αναπτυχθεί γύρω από το πρόσωπό του.
Σε δημόσια τοποθέτησή του, δήλωσε ότι ήθελε να μιλήσει για την «καταστροφική ήττα της περασμένης εβδομάδας».
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στις επικρίσεις προς τον επικεφαλής μιας ομάδας, στις εσωτερικές διαμάχες μεταξύ συνεργατών και στις συζητήσεις για το εάν ο δεύτερος στην ιεραρχία είναι ικανός να αναλάβει την ηγεσία.
«Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που, κατά τη γνώμη μου, επικρίνουν άδικα τον αρχηγό της ομάδας. Υπάρχουν πολλές εσωτερικές διαμάχες. Και, φυσικά, γίνεται συζήτηση για το εάν ο δεύτερος έχει όσα χρειάζονται για να αναλάβει τελικά την ηγεσία», ανέφερε.
Η διατύπωση παρέπεμπε στις εξελίξεις στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και στη δική του θέση ως αντιπροέδρου.
Ωστόσο, ο Βανς ολοκλήρωσε τη δήλωσή του αποκαλύπτοντας ότι αναφερόταν στην πραγματικότητα στην ομάδα αμερικανικού ποδοσφαίρου του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Οχάιο.
«Μιλάω, φυσικά, για τους Οχάιο Στέιτ Μπάκαϊς», είπε.
Η μάχη για τη διαδοχή του Τραμπ έχει ήδη αρχίσει
Το ρεπορτάζ του Politico αναδεικνύει τις διαφορετικές απόψεις που επικρατούν στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα μετά την εκλογική ήττα του Νοεμβρίου.
Ορισμένα στελέχη υποστηρίζουν ότι το κόμμα χρειάζεται ένα πρόσωπο λιγότερο συνδεδεμένο με την πολιτική φθορά της κυβέρνησης Τραμπ, στρέφοντας το ενδιαφέρον τους στον Ρούμπιο.
Άλλοι θεωρούν ότι ο Βανς εξακολουθεί να εκπροσωπεί την πολιτική συνέχεια του κινήματος MAGA και ότι η εκλογική ήττα δεν πρέπει να προδικάσει τη διαδικασία επιλογής υποψηφίου.
Την ίδια στιγμή, οι ΝτεΣάντις, Κρουζ και Χόλι παραμένουν μεταξύ των προσώπων που συζητούνται ως πιθανοί διεκδικητές.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι Ρεπουμπλικανοί δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε κοινή επιλογή για την επόμενη προεδρική αναμέτρηση. Η συζήτηση για το 2028 έχει πλέον μεταφερθεί από τους πολιτικούς αναλυτές στους διαδρόμους του Κογκρέσου, με τον Ρούμπιο να συγκεντρώνει δημόσιες εκκλήσεις για υποψηφιότητα και τον Βανς να αντιμετωπίζει ερωτήματα για τον ρόλο του στη μελλοντική ηγεσία του κόμματος.
