Μουσειακά αντικείμενα από το 1200 ανακαλύφθηκαν μέσα σε ένα εμπορευματοκιβώτιο. Κανείς δεν γνωρίζει πού βρισκόταν η προθήκη που περιείχε αυτά τα αντικείμενα από το 1990, ούτε γιατί κατέληξε εκεί που βρέθηκε. Ωστόσο, τώρα ήρθε ξανά στην επιφάνεια και θα επιστραφεί στο Μουσείο Πολιτιστικής Ιστορίας.
Τα αντικείμενα βρίσκονται ακόμα μέσα στην προθήκη, αν και έχουν μετατοπιστεί ελαφρώς, και φυλάσσονται προσωρινά στο γραφείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς στην κομητεία Vestfold της Νορβηγίας.
«Βρήκαμε αυτό και δεν θέλαμε να το πετάξουμε. Τι πρέπει να κάνω;». Αυτό το μήνυμα στάλθηκε σε ένα email από μια εταιρεία ενοικίασης εμπορευματοκιβωτίων στο Tønsberg προς το Μουσείο Πολιτιστικής Ιστορίας νωρίτερα τον Μάρτιο.
Στο email επισυναπτόταν μια φωτογραφία μιας προθήκης με την επιγραφή: «Αυτά τα αντικείμενα αποτελούν δάνειο από τη συλλογή αρχαιοτήτων του πανεπιστημίου».
Στο εσωτερικό της προθήκης αναφέρεται ότι τα τεχνουργήματα προέρχονται από ένα αγρόκτημα που χρονολογείται από το 1200, αν και η τοποθεσία του αγροκτήματος δεν προσδιορίζεται.
Όλα τα αντικείμενα βρίσκονται ακόμα μέσα στην προθήκη, αλλά ορισμένα έχουν μετατοπιστεί.
Για παράδειγμα, μια «μορφή μοναχού από διακοσμημένη κεραμική κανάτα» βρίσκεται τώρα κάτω από ένα «βαρίδι αργαλειού για αργαλειό με βάρη».
Αντικείμενα από μια ανασκαφή του 1981
Είναι γνωστό πως τα αντικείμενα “ανασκάφηκαν από το γραφείο ανασκαφών της Διεύθυνσης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, στην οδό Kammergaten 10, στο Tønsberg του Vestfold το 1981″.
Τα δανεισμένα αντικείμενα αποτελούν μια επιλογή από τα ευρήματα εκείνης της ανασκαφής.
«Τα αντικείμενα δανείστηκαν στην τράπεζα Sparebanken Vestfold το 1984, με ημερομηνία επιστροφής το 1992», λέει η Anne Skogsfjord, υπεύθυνη επικοινωνίας ευρημάτων στο τμήμα αρχαιολογίας του Μουσείου Πολιτιστικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου του Όσλο.
Ήταν εκείνη που έλαβε το ερώτημα από το άτομο που βρήκε την προθήκη. Η Sparebanken Vestfold —μια αποταμιευτική τράπεζα— εξαγοράστηκε από την Sparebanken Nor το 1990.
«Ταυτόχρονα, είχαμε μια άλλη συμφωνία δανεισμού με το μεσιτικό γραφείο της Sparebanken Vestfold, το οποίο αργότερα έγινε η NOR Eiendomsmegling Vestfold AS. Εκείνα τα αντικείμενα επιστράφηκαν το 1997. Είναι πιθανό αυτές οι δύο περιπτώσεις δανεισμού να μπερδεύτηκαν», λέει η ίδια. Ως αποτέλεσμα, κανείς δεν αναζήτησε την προθήκη που έλειπε.
«Έχουμε πλέον καθιερώσει καλύτερες διαδικασίες», τονίζει η Skogsfjord. Τα τεχνουργήματα φυλάσσονται επί του παρόντος με ασφάλεια στο τμήμα πολιτιστικής κληρονομιάς της περιφέρειας Vestfold και θα παραληφθούν κάποια στιγμή μετά το Πάσχα, σύμφωνα με τη Skogsfjord.
Το χρονικό μιας απρόσμενης επιστροφής
Η αρχαιολόγος Anja Nordvik Sætre από την περιφέρεια του Vestfold συγχαίρει το άτομο που βρήκε την προθήκη.
«Το χειρίστηκε άψογα! Στο τζάμι αναγράφεται καθαρά ότι ανήκει στη συλλογή αρχαιοτήτων του πανεπιστημίου και εκείνος επικοινώνησε μαζί μας», δηλώνει η ίδια. Η Sætre υποψιάζεται ότι η προθήκη τοποθετήθηκε στο εμπορευματοκιβώτιο κατά τη διάρκεια ενός καθαρισμού μετά το κλείσιμο της τράπεζας και στη συνέχεια ξεχάστηκε.
Προσθέτει ότι οι διαδικασίες δανεισμού από το Μουσείο Πολιτιστικής Ιστορίας είναι πλέον πολύ αυστηρότερες, με απαιτήσεις για φύλαξη σε χώρους με τη σωστή θερμοκρασία που μπορούν να κλειδωθούν.
Η περιφέρεια παρέλαβε την προθήκη από το άτομο που τη βρήκε και τη μετέφερε στα γραφεία της στο Tønsberg. Η Sætre, ωστόσο, αμφιβάλλει ότι αυτή είναι η μοναδική προθήκη —ή συλλογή αντικειμένων— που έχει χαθεί. «Είναι πολύ πιθανό να υπάρχουν κι άλλες.
Αν κάποιος γνωρίζει κάτι, ας μας τηλεφωνήσει και μπορούμε να ελέγξουμε αν υπάρχει σχετική συμφωνία δανεισμού», δηλώνει η ίδια.
Απ’ όσο γνωρίζει, αυτή είναι η πρώτη φορά που μια ολόκληρη προθήκη επιστρέφεται με αυτόν τον τρόπο.
Κίνδυνος ζημιάς από τον αέρα
«Ερχόμαστε τακτικά σε επαφή με ανθρώπους που συναντούν ιστορικά αντικείμενα και ενθαρρύνουμε τους πάντες να επικοινωνούν με το τμήμα πολιτιστικής κληρονομιάς της περιφέρειας εάν κάνουν κάποια ανακάλυψη ή έχουν ερωτήσεις σχετικά με την πολιτιστική κληρονομιά. Είναι πολύ σημαντικό να έρχονται σε επαφή με επαγγελματίες. Αντικείμενα που ήταν θαμμένα για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορούν να υποστούν ζημιά όταν εκτεθούν στον αέρα. Ο σίδηρος, για παράδειγμα, διαβρώνεται», λέει η Sætre.
Η ίδια τονίζει ότι οι άνθρωποι δεν πρόκειται να κατηγορηθούν επειδή έχουν στην κατοχή τους αντικείμενα που στην πραγματικότητα ανήκουν σε μουσείο. «Μια μορφή γενικής αμνηστίας;»
«Ναι, δεν υπάρχει λόγος να αποδώσουμε ευθύνες. Δεχόμαστε τα πάντα, ακόμα και χαμένες προθήκες», δηλώνει.
Ούτε η Sætre ούτε κανένας άλλος στην περιφέρεια του Vestfold έχει κάποια εξήγηση για το πώς κατέληξε αυτή η προθήκη στο εμπορευματοκιβώτιο. Προς το παρόν, παραμένει στα γραφεία του τμήματος στο Tønsberg.
«Είναι το φετινό πασχαλινό μυστήριο», λέει η Sætre.
