Υπάρχει μια εικόνα που μοιάζει αδύνατο ακόμη και να τη φανταστεί κανείς: ο Λιονέλ Μέσι να πετυχαίνει το νικητήριο γκολ σε τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου, να τρέχει προς την εξέδρα και να φιλά το εθνόσημο της Ισπανίας, χαμένος μέσα σε μια θάλασσα από κόκκινες φανέλες.
Αδιανόητο; Ναι. Αδύνατο, όμως, δεν ήταν ποτέ.
Όπως γράφει ο Τζον Άρνολντ σε ανάλυσή του στο USA Today, ο γεννημένος στο Ροσάριο, Μέσι, έκανε τα πρώτα του ποδοσφαιρικά βήματα στη μικρή ακαδημία Abanderado Grandoli, πέρασε στη συνέχεια στις υποδομές της Νιούελς Ολντ Μπόις και, σε πολύ νεαρή ηλικία, μετακόμισε στην Μπαρτσελόνα.
Εκεί απέκτησε αργότερα και την ισπανική υπηκοότητα, γεγονός που τον καθιστούσε θεωρητικά διαθέσιμο για την εθνική ομάδα της Ισπανίας.
Το πόσο κοντά έφτασε ένα τέτοιο σενάριο να γίνει πραγματικότητα παραμένει ασαφές. «Προσπαθήσαμε να τον πείσουμε να παίξει μαζί μας, αλλά εκείνος δεν το θέλησε ποτέ», δήλωσε αυτή την εβδομάδα στην ισπανική εφημερίδα AS ο Χινές Μελέντεθ, τότε διευθυντής των μικρών εθνικών ομάδων της Ισπανίας.
Εκείνο που θεωρείται βέβαιο είναι ότι η ποδοσφαιρική ομοσπονδία της Αργεντινής έσπευσε να οργανώσει έναν φιλικό αγώνα της ομάδας κάτω των 20 ετών, ώστε ο Μέσι να καταλάβει ότι η «αλμπισελέστε» τον ήθελε πραγματικά. Λίγο αργότερα, φόρεσε οριστικά τα γαλανόλευκα και το ενδεχόμενο να αγωνιστεί με τη «Ρόχα» έσβησε.
Αργεντινός στην ψυχή, Ισπανός στην ποδοσφαιρική εκπαίδευση
Ο Μέσι είναι τόσο Αργεντινός όσο το παραδοσιακό αργεντίνικο μπάρμπεκιου, ασάδο. Ωστόσο, ένα πολύ μεγάλο μέρος του ποδοσφαιρικού του DNA διαμορφώθηκε στην Ισπανία.
Η Μπαρτσελόνα βοήθησε οικονομικά στην κάλυψη της θεραπείας του με αυξητική ορμόνη, αλλά η επένδυσή της δεν περιορίστηκε εκεί. Ο καταλανικός σύλλογος αφιέρωσε χρόνο, προπονητική γνώση και υπομονή σε ένα παιδί 13 ετών, το οποίο έφτασε μόνο του στην Καταλονία, πραγματοποίησε το επαγγελματικό του ντεμπούτο στα 17 και αποχώρησε από τον σύλλογο μόλις στα 34 του.
Η ισπανική ποδοσφαιρική επιρροή, και ειδικότερα εκείνη της Μπαρτσελόνα και της περίφημης ακαδημίας της, Λα Μασία, διατρέχει ολόκληρο τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Δεν πρόκειται απλώς για έναν αγώνα ανάμεσα στην Ισπανία και την Αργεντινή. Πρόκειται για μία σύγκρουση δύο ποδοσφαιρικών κόσμων που εδώ και δεκαετίες τροφοδοτούν, επηρεάζουν και μεταμορφώνουν ο ένας τον άλλο.
Η σφραγίδα της Μπαρτσελόνα στην εθνική Ισπανίας
Οι περισσότερες εθνικές ομάδες αποτελούνται κυρίως από ποδοσφαιριστές που ξεχώρισαν στο εγχώριο πρωτάθλημα της χώρας τους. Στην περίπτωση της Ισπανίας, ο δεσμός με το εσωτερικό σύστημα ανάπτυξης είναι ακόμη βαθύτερος.
Μολονότι οκτώ παίκτες της ομάδας του Λουίς ντε λα Φουέντε αγωνίζονται πλέον εκτός της πανίσχυρης La Liga, όλοι τους πέρασαν από ακαδημίες ισπανικών συλλόγων.
Οκτώ εξ αυτών εκπαιδεύτηκαν στην Μπαρτσελόνα, στο ίδιο περιβάλλον όπου ανδρώθηκε ποδοσφαιρικά και ο Μέσι.
Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι ασφαλώς ο Λαμίν Γιαμάλ. Ο 19χρονος αστέρας έχει ήδη οδηγήσει την Ισπανία στην κατάκτηση του Euro 2024 και τώρα διεκδικεί και το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Ο Ντε λα Φουέντε χαρακτήρισε την Παρασκευή τον Μέσι «ανεπανάληπτο», όμως ο Γιαμάλ ίσως αποτελεί τον παίκτη που πλησιάζει περισσότερο σε αυτό που κάποτε αντιπροσώπευε ο Αργεντινός για την Μπαρτσελόνα.
Αριστεροπόδαρος, δημιουργικός και απρόβλεπτος, ο Γιαμάλ εμφανίστηκε στο υψηλότερο επίπεδο ακόμη νεότερος από τον Μέσι. Είναι, βεβαίως, διαφορετικός ποδοσφαιριστής. Ο Μέσι μπορούσε να διατηρεί την μπάλα υπό τον έλεγχό του σχεδόν σε οποιαδήποτε συνθήκη και να πραγματοποιεί μεγάλες προσωπικές ενέργειες ανάμεσα σε πολλούς αντιπάλους.
Ωστόσο, η ικανότητα του Γιαμάλ να σκοράρει και να δημιουργεί γκολ, σε συνδυασμό με την ωριμότητα που έδειξε από τόσο νεαρή ηλικία, τον καθιστούν ίσως το σημαντικότερο προϊόν της Μπαρτσελόνα μετά τον Μέσι.
Η κατάκτηση ενός Παγκοσμίου Κυπέλλου θα πρόσθετε ακόμη ένα σπάνιο επίτευγμα σε μια ήδη εντυπωσιακή διαδρομή, προτού καν συμπληρώσει τα 20 του χρόνια.
Οι αθόρυβοι απόφοιτοι της Λα Μασία
Η επιρροή της Μπαρτσελόνα δεν περιορίζεται, όμως, στον Γιαμάλ.
Ο Πάου Κουμπαρσί είναι επίσης μόλις 19 ετών και έχει ήδη συμβάλει σε σημαντικές εγχώριες επιτυχίες του καταλανικού συλλόγου. Ως κεντρικός αμυντικός δεν διαθέτει τη θεαματικότητα ενός επιθετικού, όμως η παρουσία του δίπλα στον Αϊμερίκ Λαπόρτ υπήρξε κρίσιμη στον ημιτελικό απέναντι στη Γαλλία.
Η Ισπανία διατήρησε για έκτη φορά ανέπαφη την εστία της στο τουρνουά, και η αμυντική σταθερότητα των δύο στόπερ αποτέλεσε θεμέλιο της πρόκρισης.
Ο ακούραστος Γκάβι, ο οποίος έχει παρουσιαστεί ως διάδοχος του Τσάβι, ξεκίνησε από την ακαδημία της Μπέτις, αλλά μετακινήθηκε στη Λα Μασία πριν πραγματοποιήσει το επαγγελματικό του ντεμπούτο.
Ο Ντάνι Όλμο, ο Μαρκ Κουκουρέγια και ο Έρικ Γκαρθία συγκαταλέγονται επίσης στους ποδοσφαιριστές που αναπτύχθηκαν μέσα στο σύστημα της Μπαρτσελόνα.
Έτσι, ακόμη και όταν οι παίκτες της Ισπανίας δεν φορούν πλέον τη φανέλα των «μπλαουγκράνα», κουβαλούν μαζί τους στοιχεία της ίδιας ποδοσφαιρικής σχολής: τεχνική κατάρτιση, αντίληψη χώρου, έμφαση στην κατοχή και προσαρμογή σε διαφορετικές θέσεις.
Οι ισπανικές ρίζες της Αργεντινής
Η σύνδεση της Αργεντινής με την Ισπανία δεν εξαντλείται στην ανατροφή του Μέσι στη Λα Μασία.
Έξι ποδοσφαιριστές της σημερινής αποστολής της Αργεντινής αγωνίζονται σε ισπανικούς συλλόγους. Παίκτες όπως ο Ροντρίγκο Ντε Πολ και ο Νικολάς Ταλιαφίκο έκαναν στην Ισπανία τα πρώτα τους ποδοσφαιρικά βήματα εκτός Αργεντινής.
Για πολλούς Αργεντινούς παίκτες, η Ισπανία αποτέλεσε ιστορικά τη φυσική πύλη προς την Ευρώπη. Η κοινή γλώσσα, οι πολιτισμικοί δεσμοί και η τεχνική φύση του ισπανικού ποδοσφαίρου διευκόλυναν αυτή τη μετάβαση.
Ο τελικός αποτυπώνει έτσι ένα πολύ ευρύτερο φαινόμενο: την ισπανική κουλτούρα ανάπτυξης ποδοσφαιριστών.
Σε ολόκληρη τη χώρα, μικροί σύλλογοι από περιοχές με διαφορετικά κλίματα, ξεχωριστές παραδόσεις και ακόμη και διαφορετικές γλώσσες επενδύουν στην προπονητική εκπαίδευση και στη δημιουργία παικτών.
Οι καλύτεροι προωθούνται στη συνέχεια σε μεγαλύτερες ομάδες της ίδιας περιοχής και, εφόσον ξεχωρίσουν, οδηγούνται στα κορυφαία κλαμπ της Ισπανίας ή του εξωτερικού.
Το μοντέλο που κρατά ζωντανούς τους μικρότερους συλλόγους
Η παραγωγή ταλέντου δεν σταματά όταν ένας ποδοσφαιριστής φτάσει στο επαγγελματικό επίπεδο.
Η κυριαρχία της Μπαρτσελόνα και της Ρεάλ Μαδρίτης έχει αναγκάσει σχεδόν όλους τους υπόλοιπους ισπανικούς συλλόγους να σχεδιάζουν με ιδιαίτερη προσοχή τον τρόπο με τον οποίο θα επιβιώσουν οικονομικά στο ανώτερο επίπεδο.
Για πολλές ομάδες, το επιχειρηματικό πλάνο είναι ξεκάθαρο: εντοπισμός νεαρών παικτών, εκπαίδευση, ανάδειξη στην πρώτη ομάδα και, τελικά, πώληση σε Μπαρτσελόνα, Ρεάλ, συλλόγους της Premier League ή άλλων μεγάλων ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων.
Το ισπανικό ποδόσφαιρο έχει, συνεπώς, μετατρέψει την ανάπτυξη ταλέντου σε ολόκληρο οικοσύστημα. Δεν αποτελεί απλώς αθλητική φιλοσοφία, αλλά και οικονομική ανάγκη.
Η αργεντίνικη επιρροή που άλλαξε την Ισπανία
Η σχέση, όμως, δεν είναι μονόδρομη.
Μπορεί ένας ισπανικός σύλλογος να ανέδειξε τον Μέσι, όμως οι Αργεντινοί έχουν αφήσει βαθύ αποτύπωμα στην ιστορία του ισπανικού ποδοσφαίρου.
Ο Ντιέγκο Μαραντόνα, ο Αλφρέδο Ντι Στέφανο και ο Χαβιέρ Μασεράνο υπήρξαν μερικά μόνο από τα σπουδαία ονόματα που σημάδεψαν τη La Liga.
Ίσως, όμως, ο πιο επιδραστικός Αργεντινός των τελευταίων δεκαετιών στην Ισπανία να είναι ο Ντιέγκο Σιμεόνε.
Ο πρώην μέσος της Ατλέτικο Μαδρίτης βρίσκεται στον πάγκο της ομάδας από το 2011 και την οδήγησε σε μία από τις πιο επιτυχημένες περιόδους της ιστορίας της.
Το ποδόσφαιρό του διαθέτει ξεχωριστή ταυτότητα, η οποία αντλεί στοιχεία από το «ποτρέρο», τα χωμάτινα γήπεδα και τις αλάνες της Αργεντινής όπου πολλά παιδιά μαθαίνουν για πρώτη φορά το παιχνίδι.
Οι ομάδες του είναι πειθαρχημένες, δυνατές και σκληρές στις μονομαχίες. Ο Σιμεόνε οργανώνει κάθε φορά την Ατλέτικο με βάση τον αντίπαλο, επιδιώκοντας να διακόψει τον ρυθμό του και να δημιουργήσει τις συνθήκες που θα δώσουν στη δική του ομάδα την καλύτερη δυνατή πιθανότητα νίκης.
Ο γιος του Σιμεόνε απέναντι στην Ισπανία
Τώρα, ένας από τους γιους του βρίσκεται στην άλλη πλευρά αυτού του ποδοσφαιρικού καθρέφτη.
Ο 23χρονος Τζουλιάνο Σιμεόνε είναι μέλος της εθνικής Αργεντινής, συνέβαλε στην πρόκριση απέναντι στην Αγγλία στον ημιτελικό και διεκδικεί θέση στο αρχικό σχήμα του τελικού.
Η Ισπανία, όμως, έχει επίσης δεχθεί την επιρροή του πατέρα του.
Ο δημιουργικός Άλεξ Μπαένα, προϊόν της Βιγιαρεάλ, ανέβασε αισθητά το επίπεδό του μετά τη μεταγραφή του στην Ατλέτικο Μαδρίτης και τη συνεργασία του με τον Ντιέγκο Σιμεόνε.
Ο Μάρκος Γιορέντε αποτελεί εδώ και χρόνια βασικό εργαλείο του Αργεντινού προπονητή και ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα παίκτη που ενσαρκώνει τη φιλοσοφία του.
Τρέχει ασταμάτητα, καλύπτει πολλές θέσεις και προσαρμόζεται σε ό,τι απαιτεί κάθε αγώνας. Είναι, με άλλα λόγια, ένας από τους πιο καθαρούς εκπροσώπους της Ατλέτικο του Σιμεόνε.
Ο Σκαλόνι και τα 200 παιχνίδια στην Ισπανία
Ακόμη και ο προπονητής της Αργεντινής, Λιονέλ Σκαλόνι, διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό από το ισπανικό ποδόσφαιρο.
Ως παίκτης πραγματοποίησε περίπου 200 συμμετοχές με τη φανέλα της Ντεπορτίβο Λα Κορούνια, γνωρίζοντας από κοντά τη νοοτροπία, τις τακτικές ιδέες και την καθημερινότητα της La Liga.
Παράλληλα, πλέον βλέπει τις δικές του ιδέες και τους ποδοσφαιριστές του να επηρεάζουν με τη σειρά τους το ισπανικό ποδόσφαιρο.
Η αλληλεπίδραση είναι συνεχής: η Ισπανία εκπαιδεύει Αργεντινούς παίκτες και προπονητές, ενώ η Αργεντινή επιστρέφει στην Ισπανία ένταση, ανταγωνιστικότητα και μια ιδιαίτερη σχέση με το παιχνίδι που γεννήθηκε στις αλάνες της.
«Θαυμασμός, θαυμασμός και ακόμη περισσότερος θαυμασμός»
Ο Λουίς ντε λα Φουέντε δεν έκρυψε τον σεβασμό του για την αντίπαλο της Ισπανίας και για τον συνάδελφό του στον πάγκο της Αργεντινής.
«Τρέφω απεριόριστο θαυμασμό για μια εθνική ομάδα που κατέκτησε το Κόπα Αμέρικα, το Παγκόσμιο Κύπελλο, ξανά το Κόπα Αμέρικα και τη Φιναλίσιμα και τώρα βρίσκεται πάλι στον τελικό του Μουντιάλ», δήλωσε την Παρασκευή.
«Δεν νομίζω ότι έχει πετύχει κάτι αντίστοιχο καμία άλλη ομάδα στην ιστορία. Και καθοδηγείται από έναν φίλο μου. Είναι θαυμασμός, θαυμασμός και ακόμη περισσότερος θαυμασμός, αλλά και αναγνώριση. Πρόκειται για σπουδαίους ποδοσφαιριστές».
Ο τελικός θα έχει, ασφαλώς, μόνο έναν νικητή. Όμως, όπως καταλήγει ο Τζον Άρνολντ στο USA Today, σε ένα βαθύτερο επίπεδο αυτός είναι ήδη ο τελικός της Ισπανίας.
Το ποδοσφαιρικό της DNA βρίσκεται στις κινήσεις του Γιαμάλ, στην αμυντική ωριμότητα του Κουμπαρσί και στη μεθοδικότητα των παικτών που εκπαιδεύτηκαν στις ακαδημίες της.
Βρίσκεται, όμως, και στην αντίπαλη πλευρά: στη διαδρομή του Μέσι, στα χρόνια του Σκαλόνι στη Λα Κορούνια και στους Αργεντινούς ποδοσφαιριστές που εξελίχθηκαν μέσα στη La Liga.
Όποια ομάδα κι αν σηκώσει το τρόπαιο, η Ισπανία θα βλέπει στον αγωνιστικό χώρο κομμάτια της δικής της ποδοσφαιρικής ιστορίας.
