Για την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο, τον Κάθετο Διάδρομο, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την κρίση στη Μέση Ανατολή μίλησε ο διεθνολόγος Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου στον Realfm 97,8.
«Είναι μια σημαντική επίσκεψη και δεν είναι η μόνη. Περιμένουμε γύρω στον Φεβρουάριο κατά πάσα πιθανότητα και τον αντιπρόεδρο Βανς. Αυτό δείχνει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες επενδύουν συστηματικά και ουσιαστικά στην Ελλάδα» τόνισε αρχικά ο κ. Δεσποτόπουλος.
Ερωτηθείς εάν συμφωνεί με την εκτίμηση ότι αυτή η θερμότητα που αναπτύσσεται στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι οι Αμερικανοί θα χρειαστούν ενισχυμένο ρόλο της Ελλάδας σε μια πιθανή νέα επίθεση εναντίον του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, απάντησε: «Η Ελλάδα μέχρι στιγμής έχει ακολουθήσει μια πολιτική πολύ προσεκτική. Έχει μείνει μακριά από τον πόλεμο στο Ιράν και εκτιμώ ότι το ίδιο θα εξακολουθεί να κάνει. Μάλιστα, παρότι κατά καιρούς δεχόμαστε πίεση από διάφορες πλευρές, έχουμε καταφέρει να έχουμε μια πάρα πολύ τίμια σχέση με τα κράτη της Μέσης Ανατολής, ακριβώς γιατί γνωρίζουν ότι εμείς δεν έχουμε καμία διάθεση και καμία όρεξη να εμπλακούμε πολεμικά».
«Όποια δε δραστηριότητα είχαμε μέχρι τώρα, ήταν καθαρά αμυντική στη λογική του να προασπίσουμε την Κύπρο, κατεβάζοντας εκεί τα διάφορα στρατεύματα, το Αιγαίο, με τα Patriot στην Κάρπαθο και τη Βουλγαρία, μια συμμαχική χώρα που μας ζήτησε βοήθεια, απολύτως αμυντικά. Δεν είχαμε και δεν πρόκειται να έχουμε εμπλοκή στρατιωτική. Εξάλλου, δεν μας χρειάζονται οι Ηνωμένες Πολιτείες. Έχουν τις δικές τους βάσεις. Δεν πρόκειται εμείς ποτέ να εμπλακούμε σε μια πολεμική επιχείρηση στη Μέση Ανατολή», πρόσθεσε.
Τι είπε για τον Κάθετο Διάδρομο
Σχετικά με τα ενεργειακά και τον Κάθετο Διάδρομο, ο κ. Δεσποτόπουλος έκανε λόγο για γεωπολιτικό σεισμό. «Δεν μιλάμε μόνο για μια διασύνδεση όπου αμερικανικό φυσικό αέριο θα διαχέεται στα Βαλκάνια, θα φτάνει μέχρι την Ουκρανία, την Ουγγαρία και μετά στην υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά και για μια ταχεία σιδηροδρομική διασύνδεση, η οποία λειτουργεί απολύτως ανταγωνιστικά στα Στενά του Βοσπόρου και στα Δαρδανέλια. Τώρα ένα πλοίο για να μεταφέρει κάποια προϊόντα από τη Μαύρη Θάλασσα πρέπει να περάσει από τα Στενά, υπόκειται στην τουρκική δικαιοδοσία και χρειάζεται τρεις με πέντε μέρες. Και εμείς ερχόμαστε και λέμε ότι αυτά θα περνάνε με μια σιδηροδρομική ταχεία μέσα σε μια μέρα, από την Οδησσό θα φτάνουν στην Αλεξανδρούπολη, και από εκεί στον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό είναι γεωπολιτικός σεισμός. Δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει», τόνισε, υπογραμμίζοντας τα οφέλη από τη σύνδεση και με το IMEC.
«Δηλαδή, αυτή τη διασύνδεση Ινδίας-Μέσα Ανατολής-Ευρώπης, η οποία προβλέπει ότι από το λιμάνι Χάιφα του Ισραήλ, τα εμπορεύματα από την Ινδία θα φτάνουν σε ευρωπαϊκούς κόμβους, ειδικά σε Ελλάδα και Ιταλία. Άρα η Ελλάδα γίνεται ένα hub για τους Αμερικανούς» πρόσθεσε.
Τα αμυντικά προγράμματα
«Όσο για την άμυνα, αναφέρθηκε επίσης στη συνεργασία που θα έχουν οι ένοπλες δυνάμεις μας όχι μόνο για την απόκτηση σημαντικών βλημάτων και άλλων συμπληρωματικών συστημάτων στα F-35, αλλά και στη συνεργασία με τη Φλόριντα και κυρίως με το ειδικό σώμα που έχουν εκεί, την Εθνοφρουρά, που δεν είναι μόνο για εσωτερικές υποθέσεις, αλλά και για εξωτερικές. Οι ΗΠΑ έχουν πολλάκις χρησιμοποιήσει τη συγκεκριμένη Εθνοφρουρά, από αποστολές στο Κόσοβο μέχρι και στη Μέση Ανατολή. Η συνεργασία και η μεταφορά τεχνογνωσίας έχει τεράστιο όφελος για την Ελλάδα και είναι κάτι που οι Τούρκοι πολύ θα ήθελαν, αλλά δεν πρόκειται να έχουν» συνέχισε ο γνωστός διεθνολόγος.
Μένοντας στο αμυντικό πεδίο και τον εξοπλισμό των F-35 ανέφερε: «Η αγορά των F-35 είναι από μόνη της. πάρα πολύ σημαντική. Αλλά έχει σημασία και το τι θα κουβαλάνε αυτά τα F-35. Έχουμε συμφωνήσει ήδη για τα ηλεκτρονικά συστήματα που τα συνοδεύουν που είναι πανίσχυρα. Ένα F-35 μπορεί να δει βαθιά στην Τουρκία και η Τουρκία δεν μπορεί να το δει μέχρι να πλησιάσει αρκετά κοντά της. Θέλουμε επίσης να συζητήσουμε για τους πυραύλους, όπου εκεί εκτιμώ ότι θα βγει λευκός καπνός. Διότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν κανένα λόγο να μην δώσουν τους πιο σύγχρονους πυραύλους που έχουν τα F-35 αυτή τη στιγμή, κάτι το οποίο το ζητούμε. Δεν έχουμε βρει κάποια αντίδραση, απλά νομίζω ότι ήρθε η στιγμή πια να ανακοινωθεί. Και αν δεν γίνει τώρα, είμαι σίγουρος ότι θα τεθούν οι βάσεις ώστε να το δούμε το αμέσως επόμενο διάστημα» .
Τι είπε για το καλώδιο
Ερωτηθείς εάν έχουμε προσδοκίες από την επίσκεψη Ρούμπιο σε σχέση με το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, υπογράμμισε: «Εγώ δεν θα εκπλαγώ αν ακούσω μία έμμεση παραίνεση του κ. Ρούμπιο προς την Τουρκία να μην δημιουργήσει φασαρία, διότι οι Αμερικανοί βλέπουν τη διασύνδεση αυτή, όχι σαν μια απλή διασύνδεση Ελλάδος-Κύπρου ή Κύπρου-Ευρώπης αλλά σαν μια διασύνδεση Αφρικής-Ευρώπης. Λόγω του ότι μετά έχουμε την ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου με το Ισραήλ, όπου εκεί μιλάμε για ένα έργο που προωθούν οι Αμερικανοί, διότι το βλέπουν σαν μια μεγάλη εναλλακτική της Ρωσίας την οποία θέλουν για διάφορους λόγους να έχουν αποδυναμωμένη, αλλά συνδέεται και με ευρύτερα συμφέροντα που έχουν στην Μέση Ανατολή, ειδικά τις ιδιαίτερες σχέσεις που έχουν με το Ισραήλ. Δεν θα εκπλαγώ λοιπόν αν ο κ. Ρούμπιο αναφερθεί εμμέσως στο καλώδιο».
«Σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, είναι σημαντικό ότι ο κ. Ρούμπιο δεν κράτησε και ιδιαίτερες ισορροπίες. Είναι από τις λίγες φορές, μετά την δεκαετία του 1950 -πρέπει να είναι δύο-τρεις φορές- που ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ έρχεται στην Ελλάδα και δεν πηγαίνει στην Τουρκία. Αυτό από μόνο του είναι μια πολιτική δήλωση. Πάει κόντρα στη βίβλο των ΗΠΑ» συμπλήρωσε ο κ. Δεσποτόπουλος, υπενθυμίζοντας ότι ο κ. Ρούμπιο είναι και ο υπεύθυνος ασφάλειας των ΗΠΑ. «Έχουμε έναν πολύ ισχυρό άνθρωπο στην Αθήνα, ο οποίος και πιθανότατα θα είναι και υποψήφιος για επόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ, ή ένας, τέλος πάντων, από τους διεκδικητές, μετά την ολοκλήρωση της θητείας του κ. Τράμπ».
Τα ελληνοτουρκικά και η ενόχληση της Τουρκίας
Σχετικά με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την ενόχληση της Άγκυρας για την επίσκεψη Ρούμπιο, είπε: «Αυτή η υποστήριξη του τοπικού συστήματος Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ, από τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει γίνει απολύτως αντιληπτή στην Τουρκία. Το ότι η Αλεξανδρούπολη έχει αυτή τη στιγμή εξελίσσεται σε ένα σημαντικό ενεργειακό κόμβο των Αμερικανών αναχαιτίζει μια προσπάθεια των Τούρκων να τις συμπεριλάβουν στο δόγμα των αποστρατιωτικοποιημένων ζωνών. Είχαν ξεκινήσει εδώ και 5-7 χρόνια διάφορα νομικά τερτίπια, ανύπαρκτα βέβαια, ότι η Αλεξανδρούπολη πρέπει να είναι αποστρατιωτικοποιημένη. Όταν λοιπόν εκεί έχεις αμερικανικές υποδομές που εξυπηρετούν αμερικανικά συμφέροντα και έχεις και στρατιωτική παρουσία νατοϊκή-αμερικανική είναι η καλύτερη απάντηση σε αυτά τα δόγματα. Έχουν θορυβηθεί λοιπόν οι Τούρκοι, θεωρούν ότι η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε ένα πολύ ισχυρό εταίρο των ΗΠΑ και δεν έχει καμία σχέση με την Ελλάδα που αντιμετώπιζαν παλαιότερα».
Ερωτηθείς αν θα υπάρξει κλιμάκωση στην επιθετικότητα της Τουρκίας με αφορμή την πόντιση του καλωδίου, τόνισε: «Το τι θα γίνει με το καλώδιο, είναι μεγάλο ερωτηματικό. Το παρελθόν έχει δείξει ότι η Τουρκία έχει αντιδράσει έντονα. Φάνηκε ότι εμείς πήγαμε να κάνουμε έναν ελιγμό προς την Τουρκία ,να γίνει κάποιου είδους ενημέρωση από τη γαλλική εταιρεία, όχι αδειοδότηση. Εκεί όμως η Τουρκία επανήλθε και απ’ ό,τι φαίνεται δημοσίως τουλάχιστον λέει ότι εγώ πρέπει να αδειοδοτήσω. Αυτή τη στιγμή με τα σημερινά δεδομένα είμαστε μάλλον σε τροχιά έντασης και όχι σε τροχιά ήπιας εξέλιξης του ζητήματος του καλωδίου».
Η κρίση στη Μέση Ανατολή
Τέλος, για την κρίση στη Μέση Ανατολή, είπε: «Το σίγουρο είναι ότι, όπως εξελίσσεται η κατάσταση, υπάρχει μια μεγάλη αιμορραγία και στις δύο πλευρές, κυρίως οικονομική. Και όχι μόνο στις δύο πλευρές, αλλά σε όλον τον πλανήτη πλέον, κυρίως με την αύξηση των τιμών και αυτή τη διατάραξη στις ροές ενέργειας.
Εγώ εκτιμώ ότι αν δεν αισθανθούν οι Αμερικανοί ότι λυγίζουν οι Ιρανοί λόγω της οικονομικής πίεσης, μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, υπάρχει ένα σοβαρό σενάριο να δούμε μια επανέναρξη των εχθροπραξιών. Αυτή η παγωμένη θερμή κατάσταση, αυτός ο νέος ψυχρός πόλεμος δεν μπορεί να κρατήσει πολύ, διότι θα τινάξει στον αέρα την αμερικανική οικονομία και το ξέρει ο πρόεδρος Τραμπ».
