Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Σε συνέντευξή του στο γαλλικό περιοδικό «Marianne», ο Αλέξης Τσίπρας ασκεί έντονη κριτική στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι «η κατάσταση έχει επιδεινωθεί και οι ανισότητες, έχουν διευρυνθεί» στην Ελλάδα.
- Παρουσιάζει το σχέδιο της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, με στόχο «να αποφύγουμε μια νέα κρίση» και να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο.
- Η συζήτηση επεκτείνεται στις ευρύτερες πολιτικές ανακατατάξεις στην Ευρώπη, με τον πρώην πρωθυπουργό, να εκφράζει ανησυχία για την άνοδο της Ακροδεξιάς, τονίζοντας ότι «η Ιστορία δείχνει ότι η Ακροδεξιά είναι η πιο συστημική δύναμη που υπάρχει».
Την εικόνα που διαμορφώνεται στην Ελλάδα, αλλά και τις ευρύτερες πολιτικές ανακατατάξεις στην Ευρώπη, επιχειρεί να «αποτυπώσει» ο πρώην πρωθυπουργός και πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, Αλέξης Τσίπρας, σε συνέντευξή του στο γαλλικό περιοδικό «Marianne».
Στη σύγκριση του βιοτικού επιπέδου των Ελλήνων το 2019 με τη σημερινή κατάσταση, ο πρώην πρωθυπουργός υπενθυμίζει ότι επτά χρόνια πριν, η χώρα μόλις είχε βγει, από τα μνημόνια. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, σήμερα η οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα είναι δυσμενέστερη για μεγάλο μέρος της κοινωνίας, ενώ οι ανισότητες έχουν διευρυνθεί.
«Η κατάσταση έχει επιδεινωθεί και οι ανισότητες έχουν διευρυνθεί. Η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις σχεδόν όλων των ευρωπαϊκών κατατάξεων», τόνισε ο πρώην πρωθυπουργός.
«Έχουμε βουλγαρικούς μισθούς, γαλλικές τιμές και κινεζικές συνθήκες εργασίας»
Ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρεται ειδικότερα στη σχέση των ελληνικών μισθών με εκείνους της Βουλγαρίας, αλλά και στην αύξηση του κόστους στέγασης και διαβίωσης.
«Το 2019, ο μέσος ελληνικός μισθός ήταν κατά 83% υψηλότερος από τον βουλγαρικό σήμερα είναι υψηλότερος μόλις κατά 17%. Το 2019, δεν δαπανούσαμε το 40% του εισοδήματός σας για το ενοίκιο. Το κόστος ζωής, που είναι τρομακτικό, επιδεινώνεται σε μεγάλο βαθμό εξαιτίας των καρτέλ που κυριαρχούν σχεδόν σε ολόκληρη την οικονομία. Ο πληθωρισμός είναι από τους υψηλότερους στην ΕΕ. Οι τιμές στα σούπερ μάρκετ είναι αντίστοιχες, αν όχι υψηλότερες, από τις τιμές στη Γαλλία. Η χώρα βρίσκεται στην τελευταία θέση της ΕΕ ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε όρους αγοραστικής δύναμης», επεσήμανε.
Στη συνέχεια, περιγράφει την πίεση που, όπως υποστηρίζει, αντιμετωπίζει σήμερα ο μέσος εργαζόμενος στην Ελλάδα.
«Ένας μέσος Έλληνας πρέπει να κάνει δύο δουλειές ή να εργάζεται δώδεκα ώρες την ημέρα για να τα βγάλει πέρα. Με λίγα λόγια, έχουμε βουλγαρικούς μισθούς, γαλλικές τιμές και κινεζικές συνθήκες εργασίας. Είναι σαν η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη να επιβάλλει ένα νέο μνημόνιο στον ελληνικό λαό», ανέφερε.
Το Ταμείο Ανάκαμψης και οι ευκαιρίες που χάθηκαν
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Αλέξης Τσίπρας στις ευκαιρίες που, όπως υποστηρίζει, είχε η Ελλάδα τα προηγούμενα χρόνια. Κεντρικό παράδειγμα αποτελεί το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο θεωρεί ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μοχλός για τη μείωση της απόστασης από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες.
«Η Ελλάδα θα μπορούσε να τις είχε αξιοποιήσει (σ.σ. τις ευκαιρίες) για να καλύψει την απόσταση που τη χωρίζει από τα άλλα κράτη της ΕΕ. Αλλά δεν το έκανε!», συμπλήρωσε ο κ.Τσίπρας.
Σύμφωνα με την προσέγγισή του, η αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων θα έπρεπε να συνδεθεί με έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.
«Παράγουμε περισσότερα, αναδιανέμουμε δικαιότερα, ζούμε καλύτερα»
Στο σκέλος των προτάσεων της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, ο πρώην πρωθυπουργός παραπέμπει στο εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης που παρουσίασε από τη Θεσσαλονίκη.
«Παράγουμε περισσότερα, αναδιανέμουμε δικαιότερα, ζούμε καλύτερα», σχολίασε.
Ο ίδιος περιγράφει το σχέδιο ως μια πρόταση που έχει στόχο να αποτρέψει μια νέα κρίση και να δημιουργήσει μια διαφορετική κατεύθυνση για την ελληνική οικονομία.
«Το σχέδιο αυτό, απαραίτητο για να αποφύγουμε μια νέα κρίση, χαράζει μια προοπτική δίκαιης ανάπτυξης και ανασυγκρότησης της παραγωγικής βάσης της χώρας, προϋπόθεση για μια βιώσιμη οικονομία που θα ωφελεί κάθε νοικοκυριό», υπογράμμισε ο Αλέξης Τσίπρας.
Βασικό στοιχείο της πρότασης είναι η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου και η μεγαλύτερη έμφαση σε δραστηριότητες που μπορούν, σύμφωνα με τον ίδιο, να δημιουργήσουν σταθερότερες και πιο παραγωγικές θέσεις εργασίας.
Αλλαγή παραγωγικού μοντέλου
Ο Αλέξης Τσίπρας θεωρεί ότι η ελληνική οικονομία δεν θα πρέπει να εξαρτάται σε τόσο μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό και τα ακίνητα, καθώς χαρακτηρίζει τους δύο αυτούς τομείς ευάλωτους στις οικονομικές διακυμάνσεις.
«Αντί να αναπτύσσουμε αποκλειστικά τον τουρισμό και τα ακίνητα, τομείς ιδιαίτερα ευάλωτους στις οικονομικές διακυμάνσεις, πρέπει να επενδύσουμε στους τομείς στους οποίους η χώρα μας διαθέτει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα: στην ποιοτική αγροτική παραγωγή, στη βιομηχανία -μεταποίηση, φαρμακοβιομηχανία κ.ά.- και στην καινοτομία. Και η Ελλάδα διαθέτει πραγματικό ανθρώπινο κεφάλαιο», είπε.
Η πρόταση δίνει, επομένως, έμφαση στην αγροτική παραγωγή, τη βιομηχανία, τη μεταποίηση, τη φαρμακοβιομηχανία και την καινοτομία, με παράλληλη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας.
Το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόταση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης για τη δημιουργία ενός Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης.
«Θα αποτελέσει βασικό εργαλείο για την παραγωγική ανασυγκρότηση και για τη δημιουργία της βιώσιμης ανάπτυξης που απαιτείται για τη στήριξη ενός ισχυρού κοινωνικού κράτους. Αυτή είναι η βάση ενός νέου κοινωνικού και οικονομικού πατριωτισμού», εκτίμησε ο κ.Τσίπρας.
Στις αναφορές του για το οικονομικό μοντέλο δηλώνει ότι εμπνέεται από τον Δημοκρατικό βουλευτή της Καλιφόρνιας Ρο Κάνα, τον Μπέρνι Σάντερς, καθώς και τους οικονομολόγους Τομά Πικετί και Γκαμπριέλ Ζουκμάν.
«Η χώρα μας πρέπει να διαφυλάξει την κοινωνική της συνοχή. Αν όμως μια μικρή μειοψηφία συνεχίσει να συσσωρεύει τον πλούτο, οι κοινωνικές εντάσεις θα πολλαπλασιαστούν και θα διαλύσουν την κοινωνική συνοχή», τόνισε.
Φόρος περιουσίας στο πλουσιότερο 1%
Στο ζήτημα της φορολογίας, ο Αλέξης Τσίπρας παρουσιάζει συγκεκριμένη πρόταση για την επιβάρυνση των υψηλότερων περιουσιακών στρωμάτων.
«Θα εισαγάγω φόρο περιουσίας για το πλουσιότερο 1% της χώρας, ύψους 1% επί της περιουσίας του. Ο Ζουκμάν προτείνει 2%, αλλά σε παγκόσμια κλίμακα, κάτι που προϋποθέτει συντονισμό όλων των κρατών, ομόφωνη συμφωνία στην ΕΕ και διακρατικές συμφωνίες εφαρμογής. Ας θεσπίσουμε, λοιπόν, στην Ελλάδα αυτόν τον πατριωτικό φόρο του πλουσιότερου 1% προς το υπόλοιπο 99%», επεσήμανε.
Η πρόταση αφορά, επομένως, φόρο 1% στην περιουσία του πλουσιότερου 1% στην Ελλάδα, ενώ ο ίδιος παραλληλίζει την πρόταση με την πρόταση του Γκαμπριέλ Ζουκμάν για φόρο 2% σε παγκόσμια κλίμακα.
Η δημοσκοπική εικόνα και η νέα πολιτική παρουσία
Η συζήτηση στρέφεται στη συνέχεια στην πολιτική παρουσία της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης και στη δημοσκοπική της εικόνα.
Ερωτηθείς για τη δεύτερη θέση του κόμματός του στις δημοσκοπήσεις, ο Αλέξης Τσίπρας απαντά:
«Ελπίδα για εμάς, αλλά κυρίως για την ελληνική κοινωνία! Οι πολίτες έχουν καταλάβει ότι η πολιτική της σημερινής κυβέρνησης διευρύνει τις ανισότητες και βυθίζει τη χώρα στη διαφθορά. Επτά στους δέκα Έλληνες επιθυμούν πολιτική αλλαγή. Η κοινή γνώμη αντέδρασε πολύ θετικά στη δημιουργία του κόμματος. Βεβαίως, δεν έχουμε κοινοβουλευτική εκπροσώπηση ούτε κρατική χρηματοδότηση. Έχουμε όμως προγραμματικές προτάσεις, πολιτικό λόγο και, πάνω απ’ όλα, γνωρίζουμε προς ποια κατεύθυνση θέλουμε να οδηγήσουμε τη χώρα. Θέλουμε να εκφράσουμε τα συμφέροντα του κόσμου της εργασίας, της παραγωγής και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων», σχολίασε χαρακτηριστικά, ο πρώην πρωθυπουργός.
Οι συμμαχίες και τα τρία ρεύματα της Αριστεράς
Στο ζήτημα των πολιτικών συμμαχιών, ο Αλέξης Τσίπρας υποστηρίζει ότι η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στο πόσο ριζοσπαστική είναι μια πολιτική δύναμη, αλλά στην ικανότητά της να αποτελέσει αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση.
«Η συζήτηση δεν θα πρέπει να αφορά στον βαθμό ριζοσπαστισμού, αλλά την ικανότητα να αποτελέσουμε μια αξιόπιστη εναλλακτική που θα ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των κοινωνικών τάξεων που θέλουμε να εκπροσωπήσουμε και θα μπορεί να πείσει την κοινωνία», ανέφερε.
Παράλληλα, παραπέμπει στην ιδρυτική διακήρυξη της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, στην οποία, όπως αναφέρει, γίνεται αναφορά σε τρία πολιτικά ρεύματα.
«Στην ιδρυτική μας διακήρυξη αναφερόμαστε σε τρία πολιτικά ρεύματα της Αριστεράς: τη ριζοσπαστική Αριστερά, τη Σοσιαλδημοκρατία και την πολιτική Οικολογία. Απέναντι στην ολιγαρχία που κατέχει τον πλούτο, όλοι θέλουμε να υπερασπιστούμε την κοινωνική πλειοψηφία, εφαρμόζοντας πολιτικές αναδιανομής, κοινωνικής συνοχής και βιώσιμης και δίκαιης ανάπτυξης. Στην Ευρώπη, σε μια περίοδο κατακερματισμού της Αριστεράς, είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε και με τα τρία αυτά ρεύματα», πρόσθεσε.
Οι επαφές με τη γαλλική Αριστερά
Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρεται και στις επαφές του με τα κόμματα του γαλλικού προοδευτικού χώρου, κατονομάζοντας την Ανυπότακτη Γαλλία (LFI), το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PS) και το Κομμουνιστικό Κόμμα (PC).
«Η γαλλική Αριστερά έχει την σημαντική ευθύνη να εμποδίσει την άνοδο της Ακροδεξιάς. Η μάχη αυτή αφορά, ευρύτερα, ολόκληρο τον δημοκρατικό και προοδευτικό κόσμο της Γαλλίας», συμπλήρωσε.
Ο Αλέξης Τσίπρας συνδέει την κατάσταση στη Γαλλία με τη γενικότερη ευρωπαϊκή πολιτική εικόνα και την ενίσχυση των ακροδεξιών κομμάτων.
«Όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, βλέπουμε μια κανονικοποίηση της Ακροδεξιάς. Οι εκλογές στη Γαλλία θα είναι κρίσιμες για την εξέλιξη της Ευρώπης συνολικά. Όταν ήμουν πρωθυπουργός, συνεργάστηκα ακόμη και με τον Πρόεδρο Τραμπ, παρά τις ιδεολογικές μας διαφορές. Σε κάθε περίπτωση, μια νίκη της Αριστεράς θα ήταν μια θετική εξέλιξη τόσο για τη Γαλλία όσο και για την Ελλάδα», επεσήμανε.
Ο κίνδυνος του «Frexit» και η ευρωπαϊκή συνοχή
Στην ερώτηση για το ενδεχόμενο ενός «Frexit», ο Αλέξης Τσίπρας απαντά με σαφή αναφορά στον ρόλο της Γαλλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι ένας Γάλλος θα μου έκανε αυτή την ερώτηση. Δεν μπορώ να φανταστώ την ΕΕ χωρίς τη Γαλλία, η οποία αποτελεί έναν από τους πυλώνες του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Αν όμως η ΕΕ συνεχίσει να εφαρμόζει πολιτικές λιτότητας, διεύρυνσης των ανισοτήτων, απόκλισης μεταξύ των κρατών-μελών και παραγωγικής παρακμής, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος αποσύνθεσής της. Υπάρχουν, λοιπόν, οικονομικοί και κοινωνικοί κίνδυνοι», είπε με νόημα.
Στη συνέχεια αναφέρεται και στον κίνδυνο μιας ευρύτερης πολιτικής κρίσης στην Ευρώπη, με αφετηρία τη Γαλλία.
«Εκείνον μιας παρατεταμένης πολιτικής κρίσης που θα μπορούσε να ξεκινήσει από τη Γαλλία. Μια νίκη της Ακροδεξιάς στις επόμενες εκλογές θα αποτελούσε ισχυρό πλήγμα στην καρδιά της Ευρώπης. Θα υπονόμευε τη συνοχή της. Αυτός είναι, κατά τη γνώμη μου, ο κυριότερος κίνδυνος. Και έπειτα έρχεται ο κίνδυνος του Frexit που αναφέρατε», σημείωσε.
Η άνοδος της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη
Το τελευταίο μέρος της συνέντευξης επικεντρώνεται στην άνοδο της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη. Ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρεται στην ενίσχυση του AfD στη Γερμανία και του RN στη Γαλλία, εκφράζοντας την ανησυχία του για την ευρύτερη πολιτική δυναμική που δημιουργείται.
«Ο κίνδυνος αυτός είναι υπαρκτός. Στη Γερμανία ανεβαίνει το AfD στη Γαλλία ενισχύεται το RN… Η Ιστορία δείχνει ότι η Ακροδεξιά είναι η πιο συστημική δύναμη που υπάρχει. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Χίτλερ έφτασε στην εξουσία με τη στήριξη συγκεκριμένων οικονομικών συμφερόντων στη Γερμανία. Σήμερα, η ακροδεξιά ενδύεται έναν αντισυστημικό μανδύα για να προσελκύσει την ψήφο των λαϊκών τάξεων. Αν όμως αναλάβει την εξουσία, θα αποκαλύψει γρήγορα τον πραγματικό της χαρακτήρα ως δύναμης υπεράσπισης του συστήματος», προειδοποίησε ο πρώην πρωθυπουργός.
Κλείνοντας, ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρεται στον ρόλο που, κατά την άποψή του, πρέπει να διαδραματίσει η Αριστερά, απέναντι στις νέες πολιτικές ισορροπίες που διαμορφώνονται στην Ευρώπη.
«Η Αριστερά, λοιπόν, πρέπει να είναι έτοιμη να αποτελέσει την εναλλακτική, χωρίς να χάσει την πυξίδα της: τις αξίες της και την υπεράσπιση των συμφερόντων των λαϊκών τάξεων απέναντι στη χρηματοπιστωτική ολιγαρχία», τόνισε ο Αλέξης Τσίπρας.