Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα: Τα «δώρα» του Τραμπ στον Ερντογάν και το «γαλλικό φλερτ» με την Τουρκία – Η θέση Ελλάδας και Ισραήλ για τα F-35

Με «δώρα» για τον «καλό του φίλο Ερντογάν» ταξίδεψε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στην Άγκυρα, όπου πραγματοποιείται μια από τις κρισιμότερες συνόδους κορυφής για το μέλλον του ΝΑΤΟ.

Στην συνάντησή του με τον οικοδεσπότη Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Τραμπ εξήρε τη σχέση των ΗΠΑ με την Άγκυρα ενώ για ακόμη μία φορά εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του προς τους νατοϊκούς συμμάχους, κάνοντας λόγο για την απροθυμία τους να συμβάλουν στην επιχείρηση εναντίον του Ιράν. H ιστορική επίσκεψη Τραμπ στην Τουρκία ανοίγει τον δρόμο της επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35, ωστόσο ίσως να μην είναι αρκετή για να άρει όλα τα εμπόδια.

Κατά τις κοινές δηλώσεις τους, ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Ερντογάν «πολύ καλό ηγέτη», ενώ έκανε λόγο για μια σχέση εμπιστοσύνης που έχει οικοδομηθεί εδώ και χρόνια. «Είμαστε πολύ καλοί φίλοι. Από την πρώτη στιγμή είχαμε πολύ καλή χημεία», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τα F-35

Κεντρικό θέμα της συνάντησης Τραμπ-Ερντογάν αποτέλεσε η πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35. Η Τουρκία είχε αποβληθεί από το πρόγραμμα το 2019, μετά την προμήθεια των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400. Ερωτηθείς σχετικά, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέφυγε να δώσει οριστική απάντηση, διαμηνύοντας ωστόσο ότι το ζήτημα παραμένει ανοιχτό.

«Γιατί να μην δώσουμε τα F-35 στην Τουρκία; Είναι πιο πιστός σύμμαχος από πολλούς άλλους», δήλωσε ο Τραμπ, δίπλα από τον Ερντογάν στο Λευκό Σαράι. «Πολλοί άνθρωποι, και ανάμεσά τους και πολλοί που κάθονται εδώ πιστεύουν ότι γιατί να μην το κάνουμε, έχουμε καλύτερη σχέση με την Τουρκία και η Τουρκία με πολλούς τρόπους υπήρξε πιο πιστή από άλλες χώρες που πιστεύαμε ότι θα ήταν πιστές. Οπότε είναι κάτι που εξετάζουμε, είναι φοβερό αεροπλάνο, το καλύτερο αυτή τη στιγμή με διαφορά, κι ασφαλώς είναι κάτι που θα εξετάσουμε» πρόσθεσε.

Άρση κυρώσεων

Ίσως το πιο σημαντικό δώρο που πρόσφερε ήδη ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι το γεγονός πως ξεκαθάρισε ότι σκοπεύει να άρει τις κυρώσεις του νόμου CAATSA , κάτι που θα μπορούσε να γίνει υπό προϋποθέσεις που συζητούνται μεταξύ των δύο πλευρών. «Συνεργαζόμαστε για αυτό με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και όλη την ομάδα».

Ο Ερντογάν επέμεινε ζητώντας τα πρώτα πέντε F-35 που είχαν ήδη προετοιμασθεί για παράδοση στην Τουρκία, που τα είχε πληρώσει, αλλά κρατήθηκαν μετά την απόφαση να επιβληθούν οι κυρώσεις του νόμου CAATSA. «Αφού θα άρετε τις κυρώσεις δώστε μας τα πρώτα πέντε F-35», ήταν το επιχείρημά του. Υποστήριξε, μάλιστα, ότι έχει λάβει σχετικές διαβεβαιώσεις. Ο Ντόναλντ Τραμπ έπλεξε το εγκώμιο του Ερντογάν, εξαπολύοντας τα πυρά του κατά των άλλων χωρών του ΝΑΤΟ που δεν βοήθησαν τις ΗΠΑ στις πολεμικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

«Ήμουν πολύ απογοητευμένος από το ΝΑΤΟ και ειλικρινά αν δεν γινόταν στην Τουρκία όπου ο φίλος μου είναι ένας πολύ ισχυρός ηγέτης, ένα πολύ ισχυρό πρόσωπο δεν νομίζω ότι θα ήταν δυνατόν να συμμετάσχω. Αισθάνθηκα ότι έπρεπε να λάβω μέρος εξαιτίας του ότι τα έχει δώσει όλα, είναι μεγάλο πράγμα να έρθει το ΝΑΤΟ στην Τουρκία, ή οπουδήποτε αλλού, είναι μεγάλο πράγμα» τόνισε ο Τραμπ.

Σύμφωνα με τον ΑΝΤ1, το θέμα των κιτ εκσυγχρονισμού των F-16 αλλά και της πώλησης κινητήρων F-110 για το τουρκικό αεροσκάφος ΚΑΑΝ μάλλον θα πρέπει να θεωρείται λήξαν αν διαβάσει κανείς ανάμεσα στις γραμμές των δηλώσεων του Ντόναλντ Τραμπ, που ξεκαθάρισε ότι όταν πουλάς ένα αεροσκάφος δεν είναι δυνατόν να αρνείσαι να το συντηρήσεις.

«Γαλλικό φλερτ»

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Middle East Eye, ο Μακρόν είναι έτοιμος να ανάψει το πράσινο φως για την αγορά από την Τουρκία του γαλλοϊταλικού συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας SAMP/T, κάτι που ο Ερντογάν προσπαθεί εδώ και καιρό κι έχει σχετικές διαβεβαιώσεις και από την Ιταλία. Παράλληλα ο Μακρόν φέρεται να εξετάζει εάν θα μπορούσε να υπάρξει συνεργασία με την Άγκυρα σε τομείς όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα ελικόπτερα και τα συστήματα αεράμυνας.

Αίσθηση προκάλεσε και το γεγονός ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήταν πιασμένος χέρι χέρι με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε που θέλει να βάλει στο επίκεντρο της συμμαχικής αμυντικής βιομηχανίας την Τουρκία του Ερντογάν, μέσω και του ευρωπαϊκού αμυντικού προγράμματος SAFE.

Η εντυπωσιακή η υποδοχή που επεφύλαξε στον Τραμπ ο Ερντογάν

Άκρως εντυπωσιακή ήταν η υποδοχή που επεφύλαξε στον Τραμπ, ο Ερντογάν. Οι δρόμοι της Άγκυρας μετατράπηκαν σε σκηνικό υψηλού συμβολισμού για την υποδοχή του Ντόναλντ Τραμπ, στο πλαίσιο μιας από τις σημαντικότερες Συνόδους Κορυφής του ΝΑΤΟ των τελευταίων ετών.

Το ενδιαφέρον στράφηκε από την πρώτη στιγμή στην άφιξη του Αμερικανού προέδρου. Η προεδρική θωρακισμένη λιμουζίνα διέσχισε την τουρκική πρωτεύουσα υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, συνοδευόμενη από έφιππους της τιμητικής φρουράς, ενώ ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποδέχθηκε προσωπικά τον Αμερικανό ηγέτη στο Προεδρικό Μέγαρο.

Η τελετή υποδοχής χαρακτηρίστηκε από τον τουρκικό Τύπο ως μία από τις πιο μεγαλοπρεπείς που έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ για ξένο ηγέτη, γεγονός που αποτυπώνει τη σημασία που αποδίδει η Άγκυρα στις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον και προσωπικά με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Κατά την άφιξή του, ο Αμερικανός πρόεδρος χαιρέτισε το στρατιωτικό άγημα στα τουρκικά, ενώ το ιδιαίτερα θερμό κλίμα επιβεβαιώθηκε και από τις δηλώσεις που ακολούθησαν, με τον ίδιο να αναφέρεται επανειλημμένα στη στενή προσωπική σχέση που διατηρεί με τον Τούρκο πρόεδρο.

Στην Άγκυρα ο Κυριάκος Μητσοτάκης

Στην Άγκυρα βρίσκεται από το βράδυ της Τρίτης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ. Τον Πρωθυπουργό συνοδεύει η σύζυγός του Μαρέβα Γκραμπόφσκι – Μητσοτάκη. Ο πρωθυπουργός και η σύζυγός του έγιναν δεκτοί στο προεδρικό μέγαρο από τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ – Ταγίπ Ερντογάν και τη σύζυγό του.

Το βράδυ ο πρωθυπουργός παρακάθισε στο δείπνο που παρέθεσε ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στους ηγέτες των κρατών μελών του ΝΑΤΟ.

Την Τετάρτη, ο πρωθυπουργός θα συμμετάσχει στις εργασίες της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.

Η Ελλάδα σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, προσέρχεται στη σύνοδο με την αυτοπεποίθηση ενός ισχυρού και αξιόπιστου συμμάχου, που όχι μόνο τηρεί διαχρονικά τις δεσμεύσεις του, αλλά βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των χωρών της συμμαχίας που υλοποιούν ήδη τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη.

«Οι περιορισμοί για τα F-35, μπορούν να αρθούν μόνο με νέα απόφαση του Κογκρέσου» λέει η Αθήνα

Η Αθήνα παραμένει σταθερή ως προς την εκπεφρασμένη θέση της για το θέμα των F-35 και την προσπάθεια της Τουρκίας να ξεκλειδώσει τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα. Κυβερνητικά στελέχη που συνοδεύουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην Άγκυρα επισημαίνουν, όπως μετέδωσε η ΕΡΤ, ότι εξακολουθούν να υφίστανται οι περιορισμοί στην αμερικανική νομοθεσία, περιορισμοί που μπορούν να αρθούν μόνο ύστερα από μία νέα απόφαση του Κογκρέσου.

Δύο ακόμη σημεία που υπογραμμίζουν από την ελληνική πλευρά είναι το βαθύ αποτύπωμα που έχουν πλέον οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις, καθώς και το γεγονός ότι η Ελλάδα ενισχύει διαρκώς την άμυνα της. Στο πλαίσιο αυτό, η χώρα μας συμμετέχει ήδη στο πρόγραμμα των F-35, περιμένοντας ήδη την άφιξη των πρώτων υπερσύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών το 2029.

Νετανιάχου: Η πώληση F-35 στην Τουρκία «θα κατέστρεφε» την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε την Τρίτη, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο αμερικανικό ενημερωτικό δίκτυο CNN, ότι η πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία «θα κατέστρεφε την ισορροπία δυνάμεων» στη Μέση Ανατολή.

Η πώληση των F-35 στην Άγκυρα «θα κατέστρεφε την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή επειδή η Τουρκία έχει επιθετικές βλέψεις», εκτίμησε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.

Στην ίδια συνέντευξη, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ υπογράμμισε ότι, παρά τις περιστασιακές διαφωνίες με τον πρόεδρο των ΗΠΑ σχετικά με το Ιράν, οι απόψεις τους «συμπίπτουν» στα σημαντικά θέματα. «Στα σημαντικά θέματα, συμφωνούμε και περιστασιακά δεν συμφωνούμε, όμως είμαστε πραγματικοί σύμμαχοι», είπε χαρακτηριστικά.