Ισπανία: Ο Πέδρο Σάντσεθ αναζητεί πολιτικό «σωσίβιο» στις πρόωρες εκλογές – Ποντάρει στη στεγαστική κρίση

Ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά στοιχήματα της οκταετούς παραμονής του στην εξουσία έβαλε τη Δευτέρα ο Πέδρο Σάντσεθ, προκηρύσσοντας πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου. Σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times, ο Ισπανός πρωθυπουργός επιχειρεί να μετατρέψει τη βαθιά στεγαστική κρίση της χώρας σε όπλο απέναντι στη Δεξιά και να ανακτήσει τον έλεγχο μιας πολιτικής ατζέντας που εδώ και καιρό διαμορφώνεται περισσότερο από τις κρίσεις και τους κυβερνητικούς του εταίρους παρά από τον ίδιο.

Η εικόνα του Σάντσεθ στο εξωτερικό απέχει σημαντικά από εκείνη που αντιμετωπίζει στο εσωτερικό της Ισπανίας. Διεθνώς έχει επιχειρήσει να εμφανιστεί ως μία από τις χαρακτηριστικότερες φωνές της ευρωπαϊκής Αριστεράς και ως ένας από τους λίγους Ευρωπαίους ηγέτες που συγκρούστηκαν ανοιχτά με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Στην Ισπανία, όμως, η πολιτική πραγματικότητα είναι πολύ πιο δύσκολη. Χωρίς σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ο πρωθυπουργός δυσκολεύεται να περάσει νομοθεσία και να επιβάλει τη δική του ατζέντα, την ώρα που μια σειρά υποθέσεων διαφθοράς που αγγίζουν πρόσωπα του περιβάλλοντός του έχουν αυξήσει την πίεση.

Η απόφαση για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες αποτελεί, σύμφωνα με την ανάλυση, μια ύστατη προσπάθεια να ανακτήσει την πολιτική πρωτοβουλία.

Το στοίχημα της στεγαστικής κρίσης

Η οργή για την εκτόξευση των ενοικίων και των τιμών των ακινήτων δεν είναι καινούργια στην Ισπανία. Ωστόσο, η έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το διαμέρισμά της στη Μαδρίτη τον περασμένο μήνα προκάλεσε ένα νέο κύμα αγανάκτησης.

This is Valencia RIGHT NOW.

Spanish police firing rubber bullets & tear gas — all against people protesting for HOUSING.

In Spain, you can’t afford a home
🏠, and if you protest it, you get shot at. 😡 https://t.co/6uUxB4AL4A

— Saima Komal (@Saimakomal129) October 4, 2026

Την Παρασκευή, τα κόμματα της Κεντροδεξιάς και της Δεξιάς μπλόκαραν στο κοινοβούλιο πακέτο μεταρρυθμίσεων για τη στέγαση που προωθούσε η κυβέρνηση.

Ο Σάντσεθ επιχείρησε αμέσως να μετατρέψει αυτή την ήττα σε πολιτική ευκαιρία και ανακοίνωσε εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως υπερασπιστή προοδευτικών οικονομικών μεταρρυθμίσεων απέναντι στη συντηρητική και ακροδεξιά αντιπολίτευση.

Ο πολιτικός επιστήμονας Οριόλ Μπαρτομέους, του Αυτόνομου Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης, εκτιμά ότι ο Σάντσεθ θα επιχειρήσει να δημιουργήσει μια καθαρή ταξική αντιπαράθεση, με τη μία πλευρά να εμφανίζεται ως εκπρόσωπος των πολιτών και την άλλη ως εκπρόσωπος των εύπορων στρωμάτων. «Είναι καθαρά Αριστερά εναντίον Δεξιάς», σημειώνει.

Η αντιπολίτευση ποντάρει στις υποθέσεις διαφθοράς

Το πρόβλημα για τον Ισπανό πρωθυπουργό είναι ότι και οι αντίπαλοί του διαθέτουν ισχυρό υλικό για την προεκλογική μάχη. Η αντιπολίτευση επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τη δυσαρέσκεια για μια σειρά ερευνών που αφορούν ανθρώπους κοντά στον Σάντσεθ.

Μεταξύ αυτών βρίσκεται η σύζυγός του, Μπεγκόνια Γκόμεθ, η οποία πρόκειται να δικαστεί με κατηγορίες που αφορούν κατάχρηση δημόσιων πόρων και αξιοποίηση της σχέσης της με τον πρωθυπουργό προς όφελός της. Η ίδια αρνείται οποιαδήποτε παρανομία.

Ο επικεφαλής του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, υποστήριξε ότι η απόφαση του Σάντσεθ να διεκδικήσει νέα θητεία υπαγορεύεται από τον φόβο ότι θα αποκαλυφθούν περισσότερα στοιχεία γύρω από τις υποθέσεις διαφθοράς.

Ακόμη πιο επιθετικός εμφανίστηκε ο ηγέτης του Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, ο οποίος κατηγόρησε τον Σάντσεθ ότι ηγείται μιας «μαφιόζικης κυβέρνησης».

Οκτώ χρόνια στην εξουσία και μια αδύναμη κοινοβουλευτική βάση

Οι αντίπαλοι του Ισπανού πρωθυπουργού θα επιχειρήσουν επίσης να του χρεώσουν την ευθύνη για τα προβλήματα που παραμένουν άλυτα έπειτα από οκτώ χρόνια διακυβέρνησης.

Το μεγάλο στοίχημα του Σάντσεθ είναι να κάνει τους ψηφοφόρους, και κυρίως τους απογοητευμένους ψηφοφόρους της Αριστεράς, να θυμούνται περισσότερο την πρόσφατη καταψήφιση των στεγαστικών μέτρων από τη Δεξιά και λιγότερο τη μακρά περίοδο νομοθετικής αδυναμίας της κυβέρνησής του.

Οι Financial Times επισημαίνουν ότι ο Σάντσεθ δεν έχει καταφέρει να περάσει νέο προϋπολογισμό από τα τέλη του 2022.

Παρότι το κοινοβούλιο έχει εγκρίνει ορισμένα νομοσχέδια έκτοτε, η σημαντικότερη νομοθετική πρωτοβουλία της δεύτερης πλήρους θητείας του ήταν η αμφιλεγόμενη αμνηστία για Καταλανούς αυτονομιστές.

Η αμνηστία αποτέλεσε ουσιαστικά το πολιτικό τίμημα που χρειάστηκε να καταβάλει για να επιστρέψει στην εξουσία μετά τις εκλογές του 2023, όταν οι Σοσιαλιστές είχαν τερματίσει δεύτεροι πίσω από το Λαϊκό Κόμμα.

«Δεν μπόρεσε να καθορίσει την ατζέντα»

Ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης Πάμπλο Σιμόν περιγράφει μια κυβέρνηση που επέζησε πολιτικά, αλλά δεν κατάφερε να αποκτήσει πραγματικό έλεγχο της κοινοβουλευτικής διαδικασίας.
Όπως σημειώνει, ο Σάντσεθ απέφυγε οριακά την ήττα μετά τις εκλογές του 2023, μέσα σε ένα εξαιρετικά κατακερματισμένο κοινοβούλιο και χωρίς πλειοψηφία της Αριστεράς.

Έκτοτε, «δεν έχει μπορέσει να περάσει μεταρρυθμίσεις ή να καθορίσει την ατζέντα». Αντίθετα, η ατζέντα καθοριζόταν συχνά από τους εταίρους της κυβέρνησης ή από διαδοχικές κρίσεις.
Η διεθνής εικόνα έκρυψε για ένα διάστημα τις εσωτερικές αδυναμίες

Η πολιτική στασιμότητα στο εσωτερικό επισκιάστηκε εν μέρει από την έντονη διεθνή παρουσία του Σάντσεθ. Ο Ισπανός πρωθυπουργός επιχείρησε να εμφανιστεί ως ευρωπαϊκό αντίβαρο στον Τραμπ σε ζητήματα όπως οι αμυντικές δαπάνες, οι πόλεμοι στο Ιράν και στη Γάζα και η επιρροή των social media. Στο εσωτερικό, όμως, οι κρίσεις συσσωρεύονταν.

Ιδιαίτερα επιβαρυντική για την εικόνα του υπήρξε η έρευνα σε βάρος της συζύγου του, η οποία το 2024 τον είχε οδηγήσει ακόμη και να αποσυρθεί για πέντε ημέρες από τα καθήκοντά του προκειμένου να εξετάσει το πολιτικό του μέλλον.

Έκτοτε υπερασπίστηκε επίσης τον αδελφό του, ο οποίος κρίθηκε ένοχος για διοικητική παράβαση, καθώς και τον πρώην σοσιαλιστή πρωθυπουργό Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο, ο οποίος βρίσκεται υπό έρευνα για αδικήματα μεταξύ των οποίων και εμπορία επιρροής.

Αντίθετα, έχει αποστασιοποιηθεί από δύο πρώην στενούς συνεργάτες του, εκ των οποίων ο ένας έχει καταδικαστεί σε 24 χρόνια φυλάκισης.

Incidentes con algunos inmigrantes en el desalojo de la playa del Trampolín en #Ceuta https://t.co/4wh0k6n3wG

— Alerta Zeta | Sucesos 🇪🇸 (@AlertaZeta) October 4, 2026

Πλημμύρες, πυρκαγιές, μπλακάουτ και Θέουτα

Στην πολιτική πορεία του Σάντσεθ σημαντικό ρόλο έπαιξαν και αλλεπάλληλες κρίσεις. Μετά τις καταστροφικές πλημμύρες στη Βαλένθια το 2024, που στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους από 230 ανθρώπους, η περιφερειακή κυβέρνηση του PP δέχθηκε σφοδρή κριτική για τη διαχείρισή της.

Όταν αργότερα η περιοχή της Μαδρίτης αντιμετώπισε τις χειρότερες δασικές πυρκαγιές στην ιστορία της, η κυβέρνηση Σάντσεθ επιχείρησε να περάσει στην αντεπίθεση προτείνοντας διακομματική συμφωνία για την κλιματική αλλαγή.

Αντίθετα, το πανεθνικό μπλακάουτ του Απριλίου του 2025 αποτέλεσε δύσκολη στιγμή για την κυβέρνηση και τον εν μέρει κρατικά ελεγχόμενο διαχειριστή του ηλεκτρικού δικτύου.

Ακόμη μεγαλύτερη κρίση προκάλεσε η αιφνίδια άφιξη περισσότερων από 70.000 μεταναστών στη Θέουτα στα τέλη Ιουλίου.

Για εβδομάδες, το μεταναστευτικό κυριαρχούσε στην πολιτική συζήτηση, μέχρι που η στεγαστική κρίση πήρε τη θέση του στο επίκεντρο μετά την έξωση της 87χρονης στις 23 Σεπτεμβρίου.

‼️This is the end for Sánchez: early parliamentary elections have been announced in Spain

The position of Pedro Sánchez’s current government has been severely weakened by the influx of migrants into Ceuta and the housing crisis.

Mass protests began after an 87-year-old disabled woman was evicted from the apartment where she had lived for around 70 years. After that, people in Madrid began spending nights in tents in squares, demanding that the authorities make housing more affordable.

Parliament rejected key government bills and housing decrees. A political crisis began in the country.

Sánchez announced that early parliamentary elections will be held on November 29. But these elections will be a catastrophe for him.

According to the latest polls, the opposition People’s Party is leading with 31.6%. Pedro Sánchez’s Socialists have 27.4%, while the right-wing Vox has 18.4%.

Right-wing parties may form a coalition and win a majority in parliament, as the position of the left-wing government is rapidly weakening.

— NEXTA (@nexta_tv) October 5, 2026

Η στέγαση μπορεί να γίνει και μπούμερανγκ

Το θέμα που ο Σάντσεθ επέλεξε ως βασικό όπλο του ενέχει, όμως, σοβαρό πολιτικό κίνδυνο.

Η στεγαστική κρίση αναδεικνύει και τη δική του αδυναμία να αντιμετωπίσει το πρόβλημα. Από την επανεκλογή του δεν έχει καταφέρει να περάσει νέο νομοσχέδιο για τη στέγαση, ενώ οι μεταρρυθμίσεις που προώθησε το 2023 δεν απέτρεψαν τη σημερινή εκτίναξη των τιμών.

Παράλληλα, η φιλομεταναστευτική στάση του δημιουργεί ακόμη μία ευάλωτη πλευρά. Ο Σάντσεθ είναι ένας από τους λίγους ηγέτες της ΕΕ που συνεχίζουν να υπερασπίζονται ανοιχτά την υποδοχή μεταναστών, την ώρα που η αύξηση του πληθυσμού έχει ενισχύσει τη ζήτηση κατοικιών και συνέβαλε στην άνοδο των τιμών.

Το ερώτημα που θα κρίνει την κάλπη

Στην καρδιά της εκλογικής αναμέτρησης βρίσκεται τελικά ένα πολύ απλό δίλημμα.

Όπως το θέτει ο Μανουέλ Μουνίθ, πρύτανης του IE University και πρώην υφυπουργός Εξωτερικών επί Σάντσεθ, το ερώτημα είναι κατά πόσο οι ψηφοφόροι θα θεωρήσουν τον ίδιο και το Σοσιαλιστικό Κόμμα υπεύθυνους για την κυβερνητική και νομοθετική αναποτελεσματικότητα των τελευταίων τριών ετών.

Ή αν, αντίθετα, θα αποδεχθούν το επιχείρημα του Σάντσεθ ότι χρειάζεται μια ευρύτερη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα το οποίο, όπως υποστηρίζει, μέχρι σήμερα δεν του επέτρεψαν να υλοποιήσει.

Οι εκλογές της 29ης Νοεμβρίου μετατρέπονται έτσι σε κάτι πολύ περισσότερο από μια ακόμη αναμέτρηση Αριστεράς και Δεξιάς: είναι η προσπάθεια του Σάντσεθ να αποδείξει ότι μπορεί, για ακόμη μία φορά, να μετατρέψει την πολιτική του αδυναμία σε ευκαιρία επιβίωσης.