Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Τη Δευτέρα, παραμονή των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν «αμυντικά πλήγματα» εναντίον ιρανικών στόχων στα Στενά του Ορμούζ.
- Το Ιράν προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε μελλοντική στρατιωτική τάση των ΗΠΑ θα αντιμετωπιστεί με επίθεση «σκληρότερη και ευρύτερη από ό,τι στο παρελθόν», υπογραμμίζοντας ότι «Η γεωγραφία της σύγκρουσης δεν θα παραμείνει περιορισμένη στην περιοχή της Δυτικής Ασίας».
- Την ίδια ώρα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου πιέζει για έναν νέο γύρο επιθέσεων κατά του Ιράν αμέσως μετά τις εκλογές, ενώ μεσολαβητές από το Κατάρ προωθούν πλαίσιο διπλωματικής αποκλιμάκωσης.
Σε μια αιφνιδιαστική κίνηση λίγα μόλις 24ωρα πριν από τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν στοχευμένα «αμυντικά» στρατιωτικά πλήγματα στον Περσικό Κόλπο. Το Ιράν απάντησε αμέσως με αυστηρές προειδοποιήσεις, διαμηνύοντας ότι οποιαδήποτε νέα επιθετική ενέργεια θα πυροδοτήσει άμεσο και πολύ ευρύτερο πλήγμα, το οποίο δεν θα περιοριστεί στα γεωγραφικά όρια της Μέσης Ανατολής.
Πλήγματα στο Ορμούζ
Τη Δευτέρα, παραμονή των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν «αμυντικά πλήγματα» εναντίον ιρανικών στόχων στα Στενά του Ορμούζ.
Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας υπό το καθεστώς της ανωνυμίας, επιβεβαίωσε ότι στοχοποιήθηκαν «Ιρανοί που χρησιμοποίησαν πυραύλους επιφανείας-αέρος εναντίον αμερικανικών μέσων».
Παράλληλα, τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ακούστηκαν εκρήξεις στο νησί Κεσμ.
Αν και οι επιθέσεις αυτές φάνηκαν περιορισμένης κλίμακας και δεν σηματοδοτούν πλήρη επιστροφή σε γενικευμένες εχθροπραξίες, έρχονται σε αντίθεση με τις προηγούμενες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ δεν θα εξαπέλυαν νέα πλήγματα κατά του Ιράν πριν από την κάλπη της Τρίτης, σημειώνει το Associated Press.
Ο μη δημοφιλής πόλεμος, καθώς και οι επιπτώσεις του στις τιμές της βενζίνης και στην ευρύτερη οικονομία, αποτελούν σημαντικό ευάλωτο σημείο για τους Ρεπουμπλικανούς στην προσπάθειά τους να διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Η περιοχή βρίσκεται στο κόκκινο λόγω της πιθανότητας επανέναρξης των αμερικανικών επιχειρήσεων πλήρους κλίμακας.
Παράλληλα, διεξάγονται παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις, την ώρα που το Ισραήλ και σύμμαχοι στη Μέση Ανατολή ασκούν πιέσεις στον Τραμπ για τα επόμενα βήματα στον πόλεμο που διαρκεί ήδη πάνω από οκτώ μήνες.
Παρά το γεγονός ότι οι τελευταίες γνωστές επιθέσεις της διοίκησης Τραμπ είχαν σημειωθεί στις αρχές Σεπτεμβρίου, χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες παραμένουν στη περιοχή στα ανοικτά του Ιράν για τη διατήρηση του ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά δεξαμενόπλοια πετρελαίου.
Επιπλέον, ένα τρίτο αεροπλανοφόρο και χιλιάδες επιπλέον στρατιώτες πρόκειται να παρουσιαστούν στη Μέση Ανατολή.
Προειδοποιήσεις για «σκληρότερη και ευρύτερη» απάντηση
Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο στρατιωτικός εκπρόσωπος Μοχάμαντ Ακραμινιά, μιλώντας στο ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Mehr, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε μελλοντική στρατιωτική τάση των ΗΠΑ θα αντιμετωπιστεί με επίθεση «σκληρότερη και ευρύτερη από ό,τι στο παρελθόν».
Σε περίπτωση ξεσπάσματος νέου πολέμου, ο Ακραμινιά υπογράμμισε ότι «Η γεωγραφία της σύγκρουσης δεν θα παραμείνει περιορισμένη στην περιοχή της Δυτικής Ασίας».
Πρόσθεσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν επικαιροποιούν ενεργά τη «δεξαμενή στόχων» τους για να πλήξουν κάθε μορφή εχθρικών περιουσιακών στοιχείων.
Σε περίπτωση αναζωπύρωσης, δήλωσε ότι «οι αμερικανικές εγκαταστάσεις, ο εξοπλισμός, το προσωπικό και τα συμφέροντα σε οποιαδήποτε τοποθεσία βρίσκεται εντός βεληνεκούς θα μπορούσαν να γίνουν στόχοι».
Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι οι «εχθροί» προσπάθησαν να δημιουργήσουν χερσαίο μέτωπο κατά μήκος των δυτικών συνόρων του Ιράν, εξοπλίζοντας αντικυβερνητικές ομάδες που εδρεύουν στην ημιαυτόνομη κουρδική περιοχή του βορείου Ιράκ.
Ωστόσο, σημείωσε ότι η ανάπτυξη ιρανικών στρατιωτικών μονάδων και οι «προληπτικές επιχειρήσεις εναντίον των θέσεων αυτών των ομάδων» ματαίωσαν επιτυχώς τα σχέδιά τους.
Πιέσεις Νετανιάχου για κλιμάκωση
Σύμφωνα με δύο περιφερειακούς αξιωματούχους και ένα τρίτο πρόσωπο με γνώση του θέματος, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου πιέζει για έναν νέο γύρο επιθέσεων κατά του Ιράν αμέσως μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές.
Μια επιστροφή σε πόλεμο πλήρους κλίμακας θα μπορούσε να βοηθήσει τον Νετανιάχου να σχηματίσει κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης, μετά την απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας από τον ίδιο και τους ακροδεξιούς συμμάχους του στις εκλογές της προηγούμενης εβδομάδας.
Ένας αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Νετανιάχου συνεργάζεται με ανώτερα στελέχη της αμερικανικής διοίκησης για να πείσει τον Τραμπ να εξαπολύσει μια γρήγορη αλλά εκτεταμένη αεροπορική εκστρατεία, αν και ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν φαίνεται να έχει λάβει οριστική απόφαση.
Ο Νετανιάχου πίεσε για πλήγματα και κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας το Σαββατοκύριακο με τον Τραμπ, ο οποίος ωστόσο δεν δεσμεύτηκε για στρατιωτική δράση.
Αντιθέτως, άλλοι Αμερικανοί σύμμαχοι στη Μέση Ανατολή προειδοποιούν κατά νέων επιθέσεων, τονίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα αποσταθεροποιούσε την περιοχή και θα μπορούσε να οδηγήσει τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης σε κλιμάκωση των επιθέσεων κατά της Σαουδικής Αραβίας και της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ στην αντιπαράθεση θα μπορούσαν να εμπλακούν και οι υποστηριζόμενες από το Ιράν πολιτοφυλακές στο Ιράκ.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Σαουδάραβας υπουργός Άμυνας πρίγκιπας Καλίντ μπιν Σαλμάν, δήλωσε ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία τη Δευτέρα με τον Αμερικανό υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ σχετικά με τις τελευταίες περιφερειακές εξελίξεις και τις συνεχιζόμενες επιθέσεις των Χούθι.
Διπλωματία στην Ντόχα
Παράλληλα, οι διπλωματικές προσπάθειες σημείωσαν πρόοδο. Μεσολαβητές από το Κατάρ είχαν δύο γύρους συνομιλιών την προηγούμενη εβδομάδα με Ιρανούς αξιωματούχους, προωθώντας ένα πλαίσιο σύμφωνα με το οποίο το Ιράν θα σταματήσει τις επιθέσεις του στο Ορμούζ με αντάλλαγμα την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα λιμάνια του.
Νέες συνομιλίες έχουν προγραμματιστεί για αυτή την εβδομάδα.
Ωστόσο, η Τεχεράνη ζητεί εγγυήσεις ότι οι ΗΠΑ θα εφαρμόσουν τη δική τους πλευρά της συμφωνίας, καθώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν επιτεθεί δύο φορές στο Ιράν ενώ αυτό βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις.
Το κλίμα ήταν ιδιαίτερα βαρύ στη σύνοδο ασφαλείας «Manama Dialogue» στο Μπαχρέιν. Ο προεδρικός σύμβουλος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Ανουάρ Γκαργκάς, δήλωσε στους παρευρισκόμενους ότι οι θέσεις των ΗΠΑ και του Ιράν απέχουν πολύ.
«Εάν αυτές οι θέσεις δεν γεφυρωθούν, τότε πρέπει να ανησυχούμε για τα χειρότερα», υπογράμμισε.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελάτι, τόνισε ότι «Η επόμενη κλιμάκωση θα είναι πιο επικίνδυνη, πιο καταστροφική και δεν θα οδηγήσει πουθενά».
Τέλος, επιβεβαιώνοντας τη διεθνή ανησυχία, η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Κίνας, Μάο Νινγκ, ανακοίνωσε ότι το Πεκίνο θα αποστείλει ειδικό απεσταλμένο στο Ιράν, το Ομάν και τη Σαουδική Αραβία στις αρχές έως τα μέσα Νοεμβρίου.