Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Η ιστορική εκλογική συντριβή των Ρεπουμπλικανικών στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου πυροδότησε ένα κύμα εσωστρέφειας και αλληλοκατηγοριών στους κόλπους του κόμματος, ανοίγοντας ένα δύσκολο κεφάλαιο για τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ.
- Ενώ ο Αμερικανός Πρόεδρος έσπευσε να δικαιολογήσει την ήττα δηλώνοντας «Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο», στρατηγικοί αναλυτές και στελέχη του καταλογίζουν την πλήρη ευθύνη, αποκαλώντας τον «αρχιτέκτονα της κατατονικής κατάρρευσης των Ρεπουμπλικανών».
- Στελέχη της παράταξης αποδίδουν τη βαριά απώλεια του Κογκρέσου στην επιβολή δασμών, στην αύξηση των τιμών των καυσίμων, στην εμπλοκή στον πόλεμο με το Ιράν και στην επιλογή «αδύναμων» υποψηφίων στη Γερουσία.
Η ιστορική εκλογική συντριβή των Ρεπουμπλικανικών στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου πυροδότησε ένα κύμα εσωστρέφειας και αλληλοκατηγοριών στους κόλπους του κόμματος, ανοίγοντας ένα δύσκολο κεφάλαιο για τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ.
Ενώ ο Αμερικανός Πρόεδρος έσπευσε να δικαιολογήσει την απώλεια τόσο της Βουλής όσο και της Γερουσίας υποστηρίζοντας ότι η ήττα οφείλεται στο γεγονός ότι ο ίδιος δεν βρισκόταν στο ψηφοδέλτιο, πληθώρα κορυφαίων στελεχών, στρατηγικών αναλυτών και βουλευτών του κόμματος απορρίπτουν κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς του, καταλογίζοντάς του την πλήρη ευθύνη για την εκλογική κατάρρευση.
«Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο» vs «Ήταν μια ψήφος κατά του Τραμπ»
Καθώς τα αποτελέσματα επιβεβαίωναν τη βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών το βράδυ της Τρίτης, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να μετατοπίσει τις ευθύνες.
Σε συνέντευξή του στους New York Times, προτού καν ολοκληρωθεί η ψηφοφορία σε ορισμένες περιοχές της χώρας, δήλωσε: «Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο. Και επειδή δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο, δεν μπορέσαμε να κινητοποιήσουμε αρκετό κόσμο να πάει να ψηφίσει».
Παράλληλα, μιλώντας στο Fox News, υποστήριξε ότι ορισμένοι ψηφοφόροι απλώς «δεν συμπαθούσαν τους υποψηφίους» Ρεπουμπλικανούς.
«Ορισμένοι από τους υποψηφίους που υποστήριξα με πολεμούσαν», ενώ συμπλήρωσε πως η εκλογική του βάση «δεν ενέκρινε το γεγονός ότι με πολεμούσαν».
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν την άμεση αντίδραση Ρεπουμπλικανών.
Ο Ντικ Γουάνταμς, σύμβουλος του κόμματος στο Κολοράντο, χαρακτήρισε «ειρωνικά» τα σχόλια του Τραμπ, σημειώνοντας ότι οι περισσότεροι υποψήφιοι που έχασαν κρίσιμες μάχες στη Γερουσία σε συντηρητικές πολιτείες είχαν επιλεγεί ή στηριχθεί από τον ίδιο τον Αμερικανό Πρόεδρο.
«Αυτή δεν ήταν μια ψήφος υπέρ των Δημοκρατικών. Ήταν μια ψήφος κατά του Τραμπ», υπογράμμισε ο Γουάνταμς.
Ακόμη πιο καυστικός ήταν ο Τζέισον Ρόου, στρατηγικός αναλυτής των Ρεπουμπλικανών στο Μίσιγκαν, ο οποίος χαρακτήρισε την ανάλυση του Τραμπ «γελοία» και τον αποκάλεσε «αρχιτέκτονα της κατατονικής κατάρρευσης των Ρεπουμπλικανών».
«Ο Τραμπ σχεδόν προκάλεσε τους Αμερικανούς να ψηφίσουν εναντίον του», δήλωσε ο Ρόου, προσθέτοντας ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ έκλεισε την προεκλογική εκστρατεία με μια «περιοδεία με τις μεγαλύτερες επιτυχίες του από κάθε ενοχλητικό πράγμα που θα μπορούσε να γίνει για να εξοργίσει τον αμερικανικό λαό».
Ακρίβεια, δασμοί, ο πόλεμος στο Ιράν και «αδύναμοι» υποψήφιοι
Τα στελέχη της παράταξης αποδίδουν την απώλεια του Κογκρέσου -τη χειρότερη επίδοση του κόμματος σε ενδιάμεσες εκλογές εδώ και δεκαετίες- σε μια σειρά από πολιτικές επιλογές του Λευκού Οίκου κατά τον τελευταίο χρόνο.
Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν η επιβολή δασμών, η αύξηση των τιμών των καυσίμων και η απόφαση για εμπλοκή στον μη δημοφιλή πόλεμο με το Ιράν, ο οποίος, όπως καταγγέλλουν, ξεκίνησε χωρίς σοβαρό σχεδιασμό.
Ο απερχόμενος Ρεπουμπλικανός βουλευτής της Νεμπράσκα, Ντον Μπέικον, χαρακτήρισε «ανοησίες» τις δικαιολογίες του Τραμπ.
«Όλα γίνονται για εκείνον», τόνισε ο Μπέικον, εξηγώντας ότι ο «κύριος λόγος» της συντριβής ήταν η μη δημοφιλία του Αμερικανού Προέδρου, σε συνδυασμό με την επιλογή «αδύναμων» υποψηφίων στη Γερουσία.
Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στον Κεν Πάξτον στο Τέξας και την Ντάρλιν Γκράχαμ στη Νότια Καρολίνα, τη νεοεισερχόμενη στην πολιτική, αδελφή του εκλιπόντος γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ.
«Χάσαμε την έδρα της Γερουσίας στη Νότια Καρολίνα, για όνομα του Θεού! Προώθησε κακούς υποψηφίους».
Ο Τραμπ, σχολιάζοντας στους NYT την εκλογική αναμέτρηση στη Νότια Καρολίνα, δήλωσε: «Βλέπω αυτά τα αποτελέσματα καθώς μιλάω. Βλέπω ότι η Ντάρλιν έχασε. Ουάου, αυτό είναι εκπληκτικό. Πώς πιστεύετε ότι θα τα είχε πάει ο Λίντσεϊ αν κατέβαινε;».
Ο Αμερικανός Πρόεδρος πρόσθεσε πως πιστεύει ότι ο Γκράχαμ πιθανότατα θα είχε επικρατήσει.
Από την πλευρά του, ο Μπρίνκερ Χάρντινγκ, ο Ρεπουμπλικανός που ηττήθηκε στην περιφέρεια της Νεμπράσκα που εκπροσωπούσε ο Μπέικον επί μία δεκαετία, δήλωσε: «Οι τιμές της βενζίνης είναι υψηλές. Οι δασμοί αποτέλεσαν πρόβλημα».
«Ειλικρινά, πρέπει να απομακρυνθούμε όσο περισσότερο γίνεται από τον Τραμπ. Πιστεύω ότι οι Ρεπουμπλικανοί μπορεί να έχουν καταστραφεί μέχρι το 2030», επεσήμανε από την πλευρά του ο Τομ Γκίλμαν, στέλεχος του κόμματος στο Μίσιγκαν.
«Να μιλάει για τα οπίσθια της Νίκι Μινάζ… Όλα αυτά απλώς κουράζουν τον κόσμο. Κουράζουν τον κόσμο», πρόσθεσε.
Παράλληλα, ο Ματ Ντόουλ, πρόεδρος της τοπικής οργάνωσης των Ρεπουμπλικανών στην κομητεία Λίκινγκ του Οχάιο, στάθηκε σε αμφιλεγόμενες πρωτοβουλίες του Τραμπ, όπως οι απόπειρες μετονομασίας του Κόλπου του Μεξικού και της Λίμνης Οντάριο ή η πρόθεση κατάληψης της Γροιλανδίας.
«Πιστεύω ότι θα δείτε ένα μέρος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος να υποστηρίζει την επιστροφή στην κανονικότητα – όχι απορρίπτοντας την ιδεολογία και τις πολιτικές του Τραμπ, αλλά απορρίπτοντας το στυλ του. Ο Τραμπ είναι πολύ καλός στις βασικές αρχές των Ρεπουμπλικανών, αλλά ξεφεύγει πολύ συχνά από τα όρια».
«Έσπασε τη συμμαχία σε κομμάτια»
Ο σύμβουλος του κόμματος Ράιαν Γκίρντασκι επεσήμανε ότι η πλειοψηφία που είχε οικοδομήσει ο Τραμπ με τη στήριξη των νέων ψηφοφόρων διαλύθηκε.
«Ο Ντόναλντ Τραμπ έχτισε μια κυβερνητική πλειοψηφία που εμφανίζεται μια φορά σε κάθε γενιά -ή μία φορά κάθε δεκαετία- μέσα από μια εκστρατεία 18 μηνών, και μέσα σε άλλους 18 μήνες την τίναξε στον αέρα», ανέφερε ο Γκίρντασκι, σημειώνοντας την κατακόρυφη πτώση της συμμετοχής των νέων στις ενδιάμεσες εκλογές.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι η εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών απελευθερώνει πλέον τα στελέχη να πουν την αλήθεια.
«Ο φόβος των προκριματικών εκλογών έχει τελειώσει, και προφανώς τελείωσε και η αυταπάτη ότι μπορεί να συσπειρώσει αυτούς τους ψηφοφόρους. […] Τα αποτελέσματα θα τους επιτρέψουν απλώς να πουν: “Έι, όταν ο Τραμπ συμπεριφέρεται παράλογα και το βλέπουμε όλοι, ενώ πρέπει να προσποιούμαστε ότι δεν το βλέπουμε, μπορούμε επιτέλους να πούμε την αλήθεια”».
Η στάση της ηγεσίας και η οργή των ψηφοφόρων
Στον αντίποδα των επικρίσεων, η ηγεσία του κόμματος στο Κογκρέσο επιχείρησε να κρατήσει χαμηλούς τόνους ή να υπερασπιστεί τον Τραμπ.
Ο ηγέτης της πλειοψηφίας στη Γερουσία, Τζον Θουν, εξέδωσε δήλωση 177 λέξεων εξαίροντας τα επιτεύγματα της διετίας Τραμπ: «Ευτυχώς, έχουμε ακόμα τον πρόεδρο Τραμπ στον Λευκό Οίκο και θα εργαστούμε μαζί του για να σταματήσουμε τις χειρότερες παρορμήσεις του Δημοκρατικού ακτιβισμού».
Απέφυγε ωστόσο να αναφερθεί στα αίτια της ήττας.
Ακόμη πιο θερμός υποστηρικτής του Τραμπ εμφανίστηκε ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον -ο οποίος χάνει την προεδρία του σώματος μετά την απώλεια της πλειοψηφίας- κατηγορώντας τους Δημοκρατικούς ότι «πάσχουν πραγματικά από σύνδρομο παράνοιας» κατά του Τραμπ.
Παρ’ όλα αυτά, τα αποτελέσματα σε παραδοσιακά συντηρητικές πολιτείες όπως το Κάνσας, η Αϊόβα και το Τέξας αποδεικνύουν ότι οι ψηφοφόροι μετακινήθηκαν προς τους Δημοκρατικούς λόγω της οργής τους για την οικονομία και τον πόλεμο.
Όπως συνόψισε ο Τζον Φλάισμαν, πρώην εκτελεστικός διευθυντής του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στην Καλιφόρνια: «Δεν μπορούν να δείξουν τη δυσαρέσκειά τους απευθείας στον πρόεδρο, γι’ αυτό και εκδήλωσαν την οργή τους στο κόμμα του προέδρου».