Η επίτευξη μιας συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν απαιτεί πρωτίστως «πολιτική βούληση», δήλωσε την Τετάρτη ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), Ραφαέλ Γκρόσι.
Ο Γκρόσι αποκάλυψε κρίσιμες λεπτομέρειες για την κατάσταση του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, καθώς και για το διπλωματικό αδιέξοδο που επικρατεί.
Το αίνιγμα της προτεραιότητας και η ιρανική πρόταση
Σύμφωνα με τον Γκρόσι, η IAEA συμμετείχε στις πυρηνικές συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν τον Φεβρουάριο, αλλά όχι στις διαπραγματεύσεις για την κατάπαυση του πυρός μέσω Πακιστάν.
Η τελευταία πρόταση του Ιράν προβλέπει την αναβολή των συζητήσεων για το πυρηνικό του πρόγραμμα, με αντάλλαγμα τον τερματισμό του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα άρουν τον δικό τους ναυτικό αποκλεισμό και θα τερματίσουν τον πόλεμο.
Ο Γκρόσι εκτιμά ότι αυτό δείχνει μια πρόθεση του Ιράν να ιεραρχήσει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τους στόχους που θέτουν οι ΗΠΑ (βαλλιστικοί πύραυλοι, Χεζμπολάχ, Χαμάς, Χούθι).
Ωστόσο, σημείωσε: «Εκεί που εμφανίζεται η απογοήτευση, προφανώς και για τους δύο, είναι ότι δεν φαίνεται να καταλήγουν σε συμφωνία, ή να συμφωνούν στο ίδιο επίπεδο για το τι πρέπει να γίνει πρώτα ή με ποιον τρόπο».
Το απόθεμα ουρανίου στο βομβαρδισμένο Ισφαχάν
Ο επικεφαλής της IAEA αποκάλυψε σε συνέντευξή του στο Associated Press ότι το μεγαλύτερο μέρος του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν πιστεύεται ότι βρίσκεται στο πυρηνικό συγκρότημα του Ισφαχάν, το οποίο δέχθηκε σφοδρούς αμερικανικούς βομβαρδισμούς τον Ιούνιο του 2025 και λιγότερο έντονες επιθέσεις στον φετινό πόλεμο.
«Βρισκόταν εκεί από τότε», δήλωσε ο Γκρόσι, προσθέτοντας ότι η υπηρεσία διαθέτει δορυφορικές εικόνες από τα τελευταία πλήγματα και ότι «συνεχίζουμε να λαμβάνουμε πληροφορίες».
Σύμφωνα με τα στοιχεία της IAEA, το Ιράν κατέχει 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, ένα μικρό βήμα πριν από το επίπεδο των πυρηνικών όπλων (90%).
Από αυτά, περίπου 200 κιλά πιστεύεται ότι φυλάσσονται σε σήραγγες στο Ισφαχάν. Το απόθεμα αυτό θα μπορούσε να μετατραπεί σε έως και 10 πυρηνικές βόμβες.
Η λύση της απομάκρυνσης του υλικού
Ο Γκρόσι αποκάλυψε ότι βρίσκεται σε επαφή με τη Ρωσία και άλλες δυνάμεις για την πιθανότητα απομάκρυνσης του ουρανίου από το ιρανικό έδαφος, μια επιχείρηση εξαιρετικά περίπλοκη.
«Αυτό που θα είναι σημαντικό είναι αυτό το υλικό να φύγει από το Ιράν» ή να υποστεί επεξεργασία (blending) για να μειωθεί ο βαθμός εμπλουτισμού του, τόνισε.
Η επιλογή αυτή, ωστόσο, απαιτεί είτε μια ισχυρή πολιτική συμφωνία είτε μια μείζονα αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση σε εχθρικό έδαφος.