Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Η επικείμενη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή αποτυπώνεται στην τιμή του πετρελαίου Μπρεντ, που σημειώνει σημαντική πτώση υποχωρώντας στα περίπου 83 δολάρια το βαρέλι.
- Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα παραμένει σε υψηλά επίπεδα, φτάνοντας τον Μάιο στο 5,2% και αποτελώντας τον τρίτο μεγαλύτερο ανάμεσα στις χώρες της ευρωζώνης.
- Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΒΕΠ, Βασίλη Κορκίδη, «η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν είναι “ευχής έργο” για την ελληνική οικονομία», καθώς μπορεί να περιορίσει τον πληθωρισμό και να μειώσει το ενεργειακό κόστος.
Η επικείμενη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή αποτυπώνεται και στην τιμή του πετρελαίου Μπρεντ.
Γράφει ο Δημήτρης Χριστούλιας
Η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ σημειώνει σημαντική πτώση υποχωρώντας στα περίπου 83 δολάρια το βαρέλι.
Μεγάλη υποχώρηση του πετρελαίου Μπρεντ
Αξίζει να σημειωθεί ότι όταν άρχισε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στις αρχές Μαρτίου η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ ήταν στα 72 δολάρια το βαρέλι ενώ στις αρχές του χρόνου ήταν στα 60 δολάρια το βαρέλι. Μένει να φανεί εάν αυτή η πτώση στη διεθνή τιμή αποτυπωθεί άμεσα και στις τιμές της αμόλυβδης βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης.
Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Καυσίμων της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης είναι στο 1,99 ευρώ και του πετρελαίου κίνησης στο 1,74 ευρώ με την επιδότηση στην αντλία με 15 λεπτά.
Σύμφωνα με οικονομολόγους, ο πληθωρισμός τη χρονιά που διανύουμε θα εξακολουθήσει να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα άνω του 4%, όταν πέρυσι ο μέσος πληθωρισμός ήταν στο 2,5%. Τονίζουν μάλιστα ότι ο πληθωρισμός θα επανέλθει στα επίπεδα του 2025, δηλαδή σε ποσοστό της τάξης του 2,5% το 2028.
Σε κάθε περίπτωση η πολυαναμενόμενη συμφωνία εάν τελικά έρθει, θα έρθει σε μια περίοδο όπου ο πληθωρισμός στη χώρα μας βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα αποτελώντας τον τρίτο μεγαλύτερο ανάμεσα στις χώρες της ευρωζώνης.
Υψηλός πληθωρισμός
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, ο πληθωρισμός τον Μάιο ανήλθε στο 5,2% από 5,4% τον Απρίλιο, 3,9% τον Μάρτιο, 2,7% τον Φεβρουάριο και 2,5% τον Ιανουάριο με τις ετήσιες ανατιμήσεις στα τρόφιμα να φτάνουν στο 3,5%. Δηλαδή, μέσα σε 5 μήνες ο πληθωρισμός έχει διπλασιασθεί.
Επίσης, μέσα σε έναν χρόνο ακριβότερα πωλούνται κατά 17,6% το μοσχάρι, 16,2% το αρνί και το κατσίκι, 6% τα πουλερικά, 12,6% τα αλίπαστα ψάρια, 2,7% τα γαλακτοκομικά και τα αβγά, 0,9% το ψωμί και άλλα προϊόντα αρτοποιίας, κατά 10,6% η μαργαρίνη και άλλα φυτικά λίπη, 3,5% τα φρούτα, 4,1% τα λαχανικά, 4,9% τα αλλαντικά, 5,2% ο καφές ενώ 7,7% έχει αυξηθεί το κόστος για τα ενοίκια, 6,8% το κόστος για την επισκευή και συντήρηση κατοικίας, 24,4% το πετρέλαιο κίνησης, 21,5% η βενζίνη, 8,5% είναι οι ετήσιες ανατιμήσεις σε εστιατόρια, ζαχαροπλαστεία, ταχυφαγεία και κυλικεία, 9,5% το κόστος για ξενοδοχεία, μοτέλ και πανδοχεία, τα αεροπορικά εισιτήρια 19,2%, ακριβότερα 7% είναι τα ασφάλιστρα υγείας και 3,8% τα κομμωτήρια και τα καταστήματα προσωπικής φροντίδας. Στο αντίποδα σημαντική μείωση της τάξης του 11,1% έχει η τιμή του ελαιόλαδου και στα δημητριακά για πρωινό κατά 7,8%.
Ποιες είναι οι εκτιμήσεις του ΕΒΕΠ
Σύμφωνα με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά (ΕΒΕΠ), η υπογραφή συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, εφόσον εφαρμοστεί πλήρως, μπορεί να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες οικονομικές εξελίξεις του 2026. Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η προσωρινή χαλάρωση των πετρελαϊκών κυρώσεων και η αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων δημιουργεί νέο περιβάλλον αποκλιμάκωσης στις αγορές ενέργειας και μεταφορών, που μπορεί να μειώσει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη κατά 0,3–0,8 ποσοστιαίες μονάδες μέσα στους επόμενους έξι μήνες.
Για την Ελλάδα, μια χώρα με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση, ισχυρή ναυτιλία, εξωστρεφές εμπόριο και κομβικό ρόλο στις θαλάσσιες μεταφορές, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Το πρώτο και άμεσο αποτέλεσμα θα είναι η υποχώρηση του «γεωπολιτικού premium» στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Όσο μειώνεται ο κίνδυνος στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, τόσο περιορίζεται η πίεση στο κόστος καυσίμων, μεταφορών, παραγωγής και τελικά στις τιμές καταναλωτή.
Η ελληνική αγορά έχει κάθε λόγο να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Το ενεργειακό κόστος δεν είναι απλώς ένας λογαριασμός για τα νοικοκυριά. Είναι κόστος λειτουργίας για τη βιομηχανία, το εμπόριο, τις μεταφορές, τα logistics, τον τουρισμό και τη ναυτιλία. Κάθε μείωση στην τιμή του πετρελαίου μεταφέρεται, έστω και με χρονική υστέρηση, σε όλη την αλυσίδα αξίας. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που τα τελευταία χρόνια δοκιμάστηκαν από πληθωρισμό, ακριβά επιτόκια, αυξημένα ενοίκια και υψηλό λειτουργικό κόστος, η αποκλιμάκωση της ενέργειας μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματική ανάσα ρευστότητας.
Η συμφωνία μπορεί επίσης να διευκολύνει τη νομισματική πολιτική στην Ευρώπη. Εάν οι τιμές ενέργειας σταθεροποιηθούν χαμηλότερα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα έχει μεγαλύτερο περιθώριο για ηπιότερη πολιτική επιτοκίων. Αυτό σημαίνει φθηνότερο χρήμα, καλύτερες συνθήκες χρηματοδότησης, ευκολότερη πρόσβαση σε κεφάλαια κίνησης και επενδυτικά δάνεια. Για την πραγματική οικονομία, αυτό είναι εξίσου σημαντικό με την πτώση των τιμών καυσίμων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ναυτιλιακή διάσταση. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους ενεργειακούς διαδρόμους του κόσμου. Η επαναφορά της ασφάλειας στις διελεύσεις μειώνει ασφάλιστρα κινδύνου, καθυστερήσεις, κόστος ναύλωσης και αβεβαιότητα στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Η ελληνόκτητη ναυτιλία, με ισχυρή παρουσία στα δεξαμενόπλοια και τις διεθνείς μεταφορές ενέργειας, μπορεί να επωφεληθεί από την ομαλοποίηση. Επίσης μεγάλη ανάσα στο κόστος καυσίμων θα πάρει και η ακτοπλοΐα μας ενόψει της θερινής τουριστικής περιόδου και των αυξημένων δρομολογίων.
Για το ελληνικό εμπόριο, το ζητούμενο είναι διπλό: αφενός να μειωθεί το κόστος εισαγωγών και μεταφορών, αφετέρου να αξιοποιηθεί η πιθανή επανεκκίνηση οικονομικών σχέσεων με αγορές της ευρύτερης περιοχής. Η Ανατολική Μεσόγειος, ο Περσικός Κόλπος και η Μέση Ανατολή δεν είναι μόνο ζώνες κινδύνου. Είναι και ζώνες εμπορίου, επενδύσεων, ενέργειας, υποδομών και logistics. Η Ελλάδα μπορεί να διεκδικήσει ρόλο γέφυρας μεταξύ Ευρώπης, Μεσογείου και Ασίας.
Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν, εφόσον αντέξει, μπορεί να γίνει θετικός καταλύτης για το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Μπορεί να περιορίσει τον πληθωρισμό, να μειώσει το ενεργειακό κόστος, να στηρίξει την κατανάλωση, να αναστείλει τις αυξήσεις των επιτοκίων από την ΕΚΤ και να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα. Για την ελληνική οικονομία και ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, είναι μια ευκαιρία που πρέπει να μετατραπεί από διεθνή διπλωματική εξέλιξη σε χειροπιαστό οικονομικό όφελος.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΒΕΠ, Βασίλη Κορκίδη «η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν είναι “ευχής έργο” για την ελληνική οικονομία και το εμπόριο. Ισοδυναμεί με καλοκαιρινό δώρο που δίνει χαμηλότερο ενεργειακό κόστος, ηπιότερο πληθωρισμό, ευνοϊκότερες συνθήκες χρηματοδότησης, ενίσχυση της κατανάλωσης και αναπλήρωση των τουριστικών κρατήσεων. Η εφαρμογή της συμφωνίας, εστιάζει στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τη σταδιακή επιστροφή του ιρανικού πετρελαίου στη παγκόσμια ζήτηση που άλλωστε αποτελούν τους δύο κρίσιμους δείκτες αξιοπιστίας της συμφωνίας. Εάν η συμφωνία αντέξει πολιτικά και εφαρμοστεί πλήρως, το δεύτερο εξάμηνο του 2026 θα μπορούσε να εξελιχθεί σε περίοδο ταχύτερης επιστροφής στη κανονικότητα για την Ευρώπη και την Ελλάδα σε σχέση με τις μέχρι σήμερα προβλέψεις».