Σε αδιέξοδο κατέληξε την Κυριακή (22/11) η Σύνοδος του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP31), στην Αττάλεια της Τουρκίας, καθώς οι συμμετέχουσες χώρες απέτυχαν να καταλήξουν σε κοινή συμφωνία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες χώρες απέρριψαν το τελικό σχέδιο, καταγγέλλοντας ότι δεν περιλάμβανε ουσιαστικές δεσμεύσεις για την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα.
Όπως μεταδίδουν το Sky News και το Reuters, οι διαπραγματεύσεις παρατάθηκαν επί δύο ημέρες πέραν της προγραμματισμένης ολοκλήρωσής τους, χωρίς να γεφυρωθούν οι διαφωνίες μεταξύ των κρατών που ζητούσαν αυστηρότερες δεσμεύσεις για το κλίμα και εκείνων που αντιτίθενται στον περιορισμό της χρήσης πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα.
Ο πρόεδρος της COP31, Μουράτ Κουρούμ, επιβεβαίωσε κατά την καταληκτική συνεδρίαση ότι το τελικό σχέδιο συμφωνίας δεν εγκρίθηκε, αναγνωρίζοντας ότι οι προσπάθειες επίτευξης συναίνεσης απέτυχαν.
«Είναι σαφές ότι υπάρχουν μέρη σε αυτή την αίθουσα που αντιτίθενται στο κείμενο. Αναγνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει συναίνεση επί του εγγράφου. Επομένως, οι αποφάσεις αυτές δεν εγκρίθηκαν», δήλωσε.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση απέρριψε το σχέδιο: «Δεν θα δεχτούμε το πράσινο ξέπλυμα των ορυκτών καυσίμων»
Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπήρξε καθοριστική για την αποτυχία των διαπραγματεύσεων. Ο υπουργός Κλίματος της Ιρλανδίας, Ντάρα Ο’Μπράιεν, ο οποίος εκπροσωπούσε την ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία, εξέφρασε τη βαθιά απογοήτευσή του για το περιεχόμενο του σχεδίου.
Όπως υποστήριξε, οι προτάσεις που παρουσιάστηκαν δεν ανταποκρίνονταν στη σοβαρότητα της κλιματικής κρίσης, καθώς απέφευγαν να αναφερθούν ρητά στην ανάγκη περιορισμού των ορυκτών καυσίμων.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα αποδεχτεί μια σύνοδο που προωθεί το πράσινο ξέπλυμα των ορυκτών καυσίμων», δήλωσε, προσθέτοντας ότι το τελικό κείμενο υπολειπόταν σημαντικά των ενεργειών που απαιτούνται για την αποτροπή επικίνδυνων επιπέδων υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Το σχέδιο απορρίφθηκε επίσης από τον Παναμά, ενώ η Νορβηγία και άλλες χώρες διατύπωσαν έντονες αντιρρήσεις, θεωρώντας ότι η προτεινόμενη συμφωνία αποτελούσε οπισθοδρόμηση σε σχέση με προηγούμενες διεθνείς δεσμεύσεις.
BREAKING: COP31 President Murat Kurum confirms that the final draft agreement at the summit will not be approved.
If no new final draft is proposed, talks will have to be suspended and reconvened at the following summit in Ethiopia next year, which has only happened once before. https://t.co/7ziGZKxDjU
— Sky News (@SkyNews) November 22, 2026
Τι προέβλεπε το σχέδιο που απορρίφθηκε
Το τελικό σχέδιο συμφωνίας προέβλεπε την επιτάχυνση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τον εκσυγχρονισμό των ηλεκτρικών δικτύων και τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας.
Μεταξύ των στόχων του περιλαμβανόταν η αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην παγκόσμια τελική κατανάλωση ενέργειας στο 35% έως το 2035, καθώς και η μείωση των εκπομπών μεθανίου και άλλων αερίων του θερμοκηπίου.
Ωστόσο, το κείμενο απέφευγε οποιαδήποτε ρητή αναφορά στη σταδιακή κατάργηση ή μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων, γεγονός που αποτέλεσε το βασικό σημείο αντιπαράθεσης.
Σύμφωνα με το Sky News, η απουσία σχετικής δέσμευσης θεωρήθηκε ιδιαίτερα προβληματική, καθώς στη σύνοδο COP28 του Ντουμπάι, το 2023, οι χώρες είχαν συμφωνήσει για πρώτη φορά στην ανάγκη μετάβασης μακριά από τα ορυκτά καύσιμα.
Το απορριφθέν σχέδιο επαναβεβαίωνε επίσης τον στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού για περιορισμό της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι το συγκεκριμένο όριο αναμένεται να ξεπεραστεί τα επόμενα χρόνια.
Με βάση την πλήρη εφαρμογή των υφιστάμενων εθνικών σχεδίων, ο πλανήτης εξακολουθεί να βρίσκεται σε τροχιά αύξησης της θερμοκρασίας κατά περίπου 2,6 βαθμούς Κελσίου.
Οι αντιδράσεις και το ενδεχόμενο επανάληψης των συνομιλιών
Η Βρετανίδα επικεφαλής διαπραγματεύτρια για το κλίμα, Κέιτ Χιουζ, χαρακτήρισε το σχέδιο ανεπαρκές, υποστηρίζοντας ότι δεν ανταποκρινόταν στην κλίμακα της κλιματικής κρίσης και ότι υπονόμευε την πρόοδο που είχε επιτευχθεί τα προηγούμενα χρόνια.
Από την πλευρά της, η αντιπροσωπεία των Νήσων Μάρσαλ κατήγγειλε ότι το κείμενο ευνοούσε τα συμφέροντα της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου, χωρίς να παρέχει επαρκή προστασία στις χώρες που απειλούνται περισσότερο από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Αντίθετα, η Ρωσία υποστήριξε ότι η υπερβολικά γρήγορη μείωση της προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου θα μπορούσε να προκαλέσει ελλείψεις, ανατιμήσεις και ενεργειακή φτώχεια, κυρίως στις οικονομικά ασθενέστερες χώρες.
Σύμφωνα με το Sky News, εάν δεν παρουσιαστεί νέο αποδεκτό σχέδιο, οι διαπραγματεύσεις ενδέχεται να ανασταλούν και να επαναληφθούν το επόμενο έτος, κάτι που έχει συμβεί μόνο μία φορά στο παρελθόν, στη σύνοδο COP6 της Χάγης το 2000.
Η επόμενη σύνοδος του ΟΗΕ για το Κλίμα έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο του 2027 στην Αντίς Αμπέμπα της Αιθιοπίας.
Παρά την αποτυχία υιοθέτησης νέας πολιτικής συμφωνίας στην Αττάλεια, οι δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί σε προηγούμενες συνόδους εξακολουθούν να ισχύουν. Ωστόσο, το αποτέλεσμα της COP31 αποτελεί σοβαρό πλήγμα στις διεθνείς προσπάθειες επιτάχυνσης της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής.