Αιχμές κατά της τριμερούς συνάντησης του Ντόναλντ Τραμπ, του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Σι Τζινπίνγκ στην Κίνα άφησε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, χαρακτηρίζοντάς την «πάνω απ’ όλα μια ευκαιρία για φωτογραφίες», ενώ προειδοποίησε ότι μια νέα συμφωνία τύπου Γιάλτας δεν πρόκειται να φέρει ειρήνη στην Ουκρανία.
Μιλώντας την Πέμπτη (19/11), μετά τη σύνοδο της «Συμμαχίας των Προθύμων» στο Βερολίνο, ο Μερτς υπογράμμισε ότι η Ουκρανία και η Ευρώπη πρέπει να συμμετέχουν σε οποιαδήποτε ειρηνευτική διαδικασία, ενώ ανακοίνωσε τη συνέχιση της ισχυρής υποστήριξης των συμμάχων προς το Κίεβο καθ’ όλη τη διάρκεια του 2027.
Σύμφωνα με τη ζωντανή κάλυψη του Guardian, ο Γερμανός καγκελάριος αντιπαρέβαλε τη συνάντηση των τριών ηγετών στη Σενζέν με τη σύνοδο του Βερολίνου, υποστηρίζοντας ότι η δεύτερη επικεντρώθηκε σε τρία «ουσιαστικά αποτελέσματα», αντί σε συμβολικές κινήσεις.
«Η συνάντηση στην Κίνα ήταν πάνω απ’ όλα μια ευκαιρία για φωτογραφίες»
Ο Φρίντριχ Μερτς δεν έκρυψε την επιφυλακτικότητά του απέναντι στην τριμερή σύνοδο των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Κίνας, η οποία πραγματοποιήθηκε νωρίτερα την ίδια ημέρα.
Ο Γερμανός καγκελάριος χαρακτήρισε τη συνάντηση «πάνω απ’ όλα μια ευκαιρία για φωτογραφίες», αφήνοντας σαφείς αιχμές για την απουσία συγκεκριμένων αποτελεσμάτων.
Αντίθετα, υποστήριξε ότι η σύνοδος της «Συμμαχίας των Προθύμων» επικεντρώθηκε σε τρία ουσιαστικά αποτελέσματα, με βασικές προτεραιότητες τη συνεχιζόμενη υποστήριξη στην Ουκρανία, τη διαμόρφωση των προϋποθέσεων για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Οι δηλώσεις του έρχονται μετά την κοινή διακήρυξη για την ειρήνη που εξέδωσαν οι Τραμπ, Πούτιν και Σι, στην οποία δεν περιλαμβανόταν ρητή αναφορά στον πόλεμο στην Ουκρανία, παρά το γεγονός ότι το ζήτημα είχε συζητηθεί μεταξύ των τριών ηγετών.
«Μια νέα Γιάλτα δεν θα φέρει ειρήνη»
Ο Μερτς απέρριψε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να καθοριστεί το μέλλον της Ουκρανίας μέσα από μια συμφωνία μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, χωρίς τη συμμετοχή του Κιέβου και των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
«Θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε το Κίεβο για όσο διάστημα χρειαστεί. Εάν πραγματοποιηθούν ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, θα συμμετάσχουμε. Οι διαπραγματεύσεις μπορούν να πετύχουν μόνο εφόσον η Ουκρανία και η Ευρώπη συμμετέχουν μαζί στη διαδικασία», δήλωσε.
Στη συνέχεια προχώρησε σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή προειδοποίηση:
«Ένα σχήμα τύπου Γιάλτας δεν θα φέρει ειρήνη»
Η αναφορά του παραπέμπει στη Διάσκεψη της Γιάλτας το 1945, κατά την οποία οι ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών, της Σοβιετικής Ένωσης και της Βρετανίας συζήτησαν τη μεταπολεμική οργάνωση της Ευρώπης.
Η δήλωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς, λίγες ώρες νωρίτερα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε υπερασπιστεί τις συγκρίσεις της τριμερούς συνάντησής του με τον Τραμπ και τον Σι με τη Διάσκεψη της Γιάλτας.
«Τι κακό είχε η Γιάλτα; Τι ήταν τόσο κακό σε αυτήν;» είχε διερωτηθεί ο Ρώσος πρόεδρος.
Μοίρασε κομμάτια από το Τείχος του Βερολίνου στους ηγέτες
Σε μια κίνηση με έντονο ιστορικό συμβολισμό, ο Γερμανός καγκελάριος αποκάλυψε ότι χάρισε σε καθέναν από τους προσκεκλημένους της συνόδου ένα κομμάτι από το Τείχος του Βερολίνου.
Όπως εξήγησε, το δώρο αποτελούσε υπενθύμιση όσων σήμαινε για τη γερμανική πρωτεύουσα η μεταπολεμική διαίρεση της Ευρώπης.
«Ίσως θυμάστε ότι το 1987 ο πρόεδρος Ρίγκαν στάθηκε εδώ, στο Βερολίνο, και είπε: “Κύριε Γκορμπατσόφ, γκρεμίστε αυτό το τείχος!”», ανέφερε.
Στη συνέχεια απευθύνθηκε ευθέως στον Ρώσο πρόεδρο.
«Σήμερα λέμε στον πρόεδρο Πούτιν: “Τερμάτισε τον πόλεμο στην Ουκρανία και ας εργαστούμε μαζί για να βρούμε διπλωματικές λύσεις”».
«Δεν θέλουμε ποτέ ξανά να ζήσουμε σε μια διαιρεμένη Ευρώπη. Θέλουμε να ζούμε με ελευθερία και ειρήνη, όλοι μαζί», πρόσθεσε.
Ισχυρή στήριξη στην Ουκρανία και το 2027
Ο Φρίντριχ Μερτς επιβεβαίωσε ότι οι χώρες που συμμετέχουν στη «Συμμαχία των Προθύμων» θα συνεχίσουν να παρέχουν ουσιαστική βοήθεια στην Ουκρανία καθ’ όλη τη διάρκεια του επόμενου έτους.
«Θα συνεχίσουμε να παρέχουμε ισχυρή υποστήριξη στην Ουκρανία καθ’ όλη τη διάρκεια του επόμενου έτους», δήλωσε.
Όπως εξήγησε, οι εθνικές κυβερνήσεις θα συνεισφέρουν σημαντικούς πόρους, επιπλέον των μεγάλων χρηματοδοτικών συμφωνιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Γερμανός καγκελάριος συνέδεσε τη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας με την ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης του Κιέβου.
«Κάνουμε αυτό που μας αναλογεί για να διασφαλίσουμε ότι η Ουκρανία θα μπορεί να αμύνεται αποτελεσματικά για όσο διάστημα χρειαστεί. Προχωρούμε σε αυτές τις συνεισφορές ώστε να καταστήσουμε εξαρχής δυνατές τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις και να διεξαχθούν από θέση ισχύος», τόνισε.
«Η Ρωσία γνωρίζει ότι οι μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της δεν είναι ρεαλιστικές»
Ο Μερτς έστειλε επίσης μήνυμα προς τη Μόσχα, αμφισβητώντας τη δυνατότητα της Ρωσίας να επιτύχει το σύνολο των στόχων που έχει θέσει για τον τερματισμό του πολέμου.
«Η Ρωσία γνωρίζει ότι οι μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της δεν είναι ρεαλιστικές», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η σειρά με την οποία θα εξελιχθούν οι διπλωματικές διαδικασίες έχει καθοριστική σημασία.
Σύμφωνα με τον Γερμανό καγκελάριο, προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία και μόνο στη συνέχεια να υπάρξει συμφωνία για την ευρύτερη διατλαντική ασφάλεια.
Η τοποθέτησή του συνδέεται με τις συζητήσεις για το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης συμφωνίας μεταξύ Ρωσίας και Δύσης, η οποία θα μπορούσε να περιλαμβάνει ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας πέρα από τον ίδιο τον πόλεμο.
Μήνυμα συνεργασίας προς τις ΗΠΑ: «Χωρίς εμάς δεν θα υπάρξει ειρήνη»
Παρά τις αιχμές του για την τριμερή συνάντηση στην Κίνα, ο Μερτς επιδίωξε να διατηρήσει συναινετικό τόνο απέναντι στους Αμερικανούς εκπροσώπους που συμμετείχαν στη σύνοδο του Βερολίνου.
Απευθυνόμενος στους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, υπογράμμισε τη σημασία της διατλαντικής συνεργασίας για την επίτευξη συμφωνίας στην Ουκρανία.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες γνωρίζουν ότι χωρίς εμάς δεν θα υπάρξει ειρήνη, και εμείς γνωρίζουμε ότι με τους Αμερικανούς στο πλευρό μας οι πιθανότητες για ειρήνη αυξάνονται», δήλωσε.
Ο Γερμανός καγκελάριος επιχείρησε έτσι να συνδυάσει την απαίτηση για ενεργό ευρωπαϊκή συμμετοχή στις συνομιλίες με τη διατήρηση της συνεργασίας με την Ουάσινγκτον.
Η τοποθέτησή του ήρθε ενώ, σύμφωνα με δημοσιεύματα του Politico και της γερμανικής εφημερίδας Welt, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε παρέμβει τηλεφωνικά στη σύνοδο από το προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, εκφράζοντας επιφυλάξεις για τη διάθεση επιπλέον δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία.
Η συνάντηση του Βερολίνου ανέδειξε την επιδίωξη των Ευρωπαίων ηγετών να διατηρήσουν ενεργό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου, απορρίπτοντας ένα διπλωματικό σχήμα στο οποίο οι μεγάλες δυνάμεις θα αποφάσιζαν για το μέλλον της Ουκρανίας χωρίς την ίδια και τους Ευρωπαίους συμμάχους της.