Βαριά ήττα υπέστη η προοδευτική πτέρυγα των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ, καθώς οι ψηφοφόροι στην Καλιφόρνια απέρριψαν την αμφιλεγόμενη «Πρόταση 40» (Proposition 40), η οποία προέβλεπε την επιβολή ενός πρωτοφανούς φόρου στην καθαρή περιουσία των δισεκατομμυριούχων.
Το μέτρο, που προωθήθηκε ως αντίδοτο στην οικονομική ανισότητα και πιθανό πρότυπο για ολόκληρη τη χώρα, κατέρρευσε έπειτα από μια σκληρή εκλογική αναμέτρηση που σημαδεύτηκε από τεράστιες χρηματικές δαπάνες από την πλευρά επιφανών ηγετών της τεχνολογίας, οι οποίοι συσπειρώθηκαν για να αποτρέψουν την αύξηση της φορολογίας τους.
Απόρριψη
Σύμφωνα με τις προβλέψεις αμερικανικών μέσων ενημέρωσης και την ανάλυση του Associated Press τη Δευτέρα, το «όχι» συγκέντρωσε αρκετές ψήφους για να κερδίσει την αναμέτρηση.
Λόγω του συστήματος ψήφου μέσω ταχυδρομείου (επιστολική ψήφος) στην Καλιφόρνια -όπου καταμετρώνται τα ψηφοδέλτια που φέρουν σφραγίδα έως την ημέρα των εκλογών και φτάνουν εντός μίας εβδομάδας- η οριστική επικύρωση απαιτεί συνήθως μέρες ή και εβδομάδες.
Οι υποστηρικτές του μέτρου εκτιμούσαν ότι η Πρόταση 40 θα απέφερε έσοδα 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σημειώνει το Reuters, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων θα κατευθυνόταν σε προγράμματα υγειονομικής περίθαλψης για να αντισταθμιστούν οι περικοπές ομοσπονδιακής χρηματοδότησης.
View this post on Instagram
Οι εν λόγω περικοπές σχεδιάστηκαν για να χρηματοδοτήσουν φοροαπαλλαγές που θεσπίστηκαν πέρυσι στο πλαίσιο του πακέτου «One Big Beautiful Bill» (Ένα μεγάλο και όμορφο νομοσχέδιο) του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες ωφέλησαν σε μεγάλο βαθμό τα πλούσια άτομα και τα εταιρικά συμφέροντα, περνώντας από τη Γερουσία των ΗΠΑ αποκλειστικά με ψήφους των Ρεπουμπλικάνων.
Η αποτυχία της πρότασης αποτελεί πλήγμα για την αριστερή πτέρυγα του Δημοκρατικού Κόμματος, παρόλο που οι Δημοκρατικοί κέρδισαν την πλειοψηφία και στα δύο σώματα του Κογκρέσου (Βούλη των Αντιπροσώπων και Γερουσία) στις σαρωτικές ενδιάμεσες εκλογές ως αποδοκιμασία του Τραμπ και των πολιτικών του.
Το μέτρο προέβλεπε την επιβολή εφάπαξ φόρου 5% στην περιουσία των κατοίκων της Καλιφόρνιας των οποίων η καθαρή αξία υπερβαίνει το 1 δισεκατομμύριο δολάρια.
Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων θα πήγαινε στην υγεία, ενώ το 10% θα κατευθυνόταν σε προγράμματα εκπαίδευσης και επισιτιστικής βοήθειας.
Το συνδικάτο εργαζομένων στον χώρο της υγείας, SEIU United Healthcare Workers West, το οποίο στήριξε τη φορολόγηση αυτή, υποστήριξε ότι ήταν απαραίτητη για να αναπληρωθούν τα εκτιμώμενα 100 δισεκατομμύρια δολάρια που θα χάσει η πολιτεία από την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση υγείας σε διάστημα πέντε ετών.
Η τιτάνια μάχη των δαπανών
Η πλευρά του «όχι» συγκέντρωσε περίπου δεκαπλάσια χρήματα από την πλευρά του «ναι». Η πολιτική επιτροπή Building a Better California, η οποία αντιτάχθηκε στο μέτρο και στήριξε άλλες συναφείς προτάσεις στην κάλπη για την ακύρωσή του, συγκέντρωσε πάνω από 333 εκατομμύρια δολάρια.
Σχεδόν το ένα τρίτο αυτού του ποσού προήλθε αποκλειστικά από τον συνιδρυτή της Google, Σεργκέι Μπριν, ο οποίος διέθεσε περισσότερα από 100 εκατομμύρια δολάρια σε πολιτική επιτροπή.
Μάλιστα, ο Μπριν, μαζί με τον συνιδρυτή της Google, Λάρι Πέιντζ, ήταν μεταξύ των δισεκατομμυριούχων που άρχισαν να κόβουν τους δεσμούς τους με την πολιτεία εν αναμονή του πιθανού φόρου.
Ένας άλλος μεγιστάνας της τεχνολογίας, ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ, δήλωσε ότι θα παραμείνει στην πολιτεία για οκτώ χρόνια και σύναψε συμφωνία με τη Meta ώστε να τον βοηθήσει να πληρώσει τον φόρο χωρίς να χάσει το μερίδιο ιδιοκτησίας του στην εταιρεία.
Η Πρόταση 40 αποτέλεσε το μεγαλύτερο εθνικό «τεστ» για μια ιδέα που οι προοδευτικοί υποστηρίζουν εδώ και χρόνια: την αύξηση της φορολογίας στους υπερπλούσιους, βάζοντας στο στόχαστρο τον τρόπο με τον οποίο αποκτούν κυρίως τα πλούτη τους – δηλαδή μέσω των επενδύσεων και όχι των μισθών από την εργασία τους.
Πολιτικό ρήγμα στους Δημοκρατικούς
Η αποτυχία του μέτρου συνιστά νίκη για τους ηγέτες των Δημοκρατικών που το πολέμησαν, συμπεριλαμβανομένου του κυβερνήτη Γκέβιν Νιούσομ, ο οποίος θεωρείται πιθανός υποψήφιος για τις προεδρικές εκλογές του 2028.
Οι επικριτές υποστήριζαν ότι ο φόρος θα ανάγκαζε τους υπερπλούσιους φορολογούμενους να εγκαταλείψουν την πολιτεία.
Στο «μέτωπο» κατά του μέτρου βρέθηκαν και παραδοσιακοί σύμμαχοι των Δημοκρατικών, όπως η οργάνωση Planned Parenthood και ο Ιατρικός Σύλλογος της Καλιφόρνιας, εκφράζοντας ανησυχίες για τον τρόπο κατανομής των εσόδων και τις επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της πολιτείας, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον φόρο εισοδήματος των πλουσιότερων κατοίκων της.
«Η Πρόταση 40 ήταν ένα απερίσκεπτο πείραμα στην οικονομία της πολιτείας μας, με ελάχιστη μέριμνα για τις βλάβες που θα προκαλούσε», ανέφερε ο συνασπισμός σε ανακοίνωσή του.
Ο Ρόμπερτ Σουόνγκερ, τεχνικός αυτοκινήτων και ανεξάρτητος πολιτικά ψηφοφόρος κοντά στο Σακραμέντο, δήλωσε πριν από το κλείσιμο της κάλπης ότι σκόπευε να ψηφίσει «όχι».
«Προφανώς, θα ήθελα οι δισεκατομμυριούχοι να μην έχουν τόσα χρήματα όσα έχουν. Αλλά δεν πιστεύω ότι το να τους φορολογήσεις μέχρι εξαφάνισης πρόκειται να δουλέψει».
View this post on Instagram
Το χάσμα αποτυπώθηκε και στα δημογραφικά στοιχεία: η πλειοψηφία των νεότερων ψηφοφόρων στην Καλιφόρνια (κάτω των 30 ετών) ψήφισε «ναι», ενώ οι μεγαλύτερης ηλικίας ψηφοφόροι ήταν ιδιαίτερα επιφυλακτικοί (περίπου 7 στους 10 ηλικίας 65 ετών και άνω ψήφισαν «όχι»).
Παράλληλα, περίπου οι μισοί ψηφοφόροι με ετήσιο εισόδημα νοικοκυριού κάτω των 100.000 δολαρίων στήριξαν την πρωτοβουλία, ενώ σχεδόν 6 στους 10 πολίτες με εισόδημα 100.000 δολαρίων και άνω αντιτάχθηκαν σε αυτήν.
Οι αντιδράσεις και η επόμενη μέρα
Το μέτρο προσέλκυσε τη στήριξη προοδευτικών ηγετών εκτός της πολιτείας, όπως ο γερουσιαστής του Βερμόντ, Μπέρνι Σάντερς, ο οποίος πραγματοποίησε περιοδείες σε πόλεις της Καλιφόρνιας τις τελευταίες εβδομάδες της προεκλογικής περιόδου καλώντας τους πολίτες να το ψηφίσουν.
View this post on Instagram
Ο Νιούσομ και ο Σάντερς βρέθηκαν σε αντίθετες πλευρές, με τον κυβερνήτη να δηλώνει λίγο πριν από τις περιοδείες του Σάντερς ότι η εστίαση του γερουσιαστή στην ανισότητα ήταν «στοχευμένη», αλλά «σε αυτό το ζήτημα, διαφωνούμε θεμελιωδώς».
Προοδευτικοί πολιτικοί, όπως ο Σάντερς και η γερουσιαστής της Μασαχουσέτης, Ελίζαμπεθ Γουόρεν, υποστηρίζουν εδώ και χρόνια έναν ομοσπονδιακό φόρο πλούτου, ενώ ο Νιούσομ υποστηρίζει έναν εθνικό ελάχιστο φόρο για όποιον διαθέτει καθαρή περιουσία άνω των 100 εκατομμυρίων δολαρίων.
Μάλιστα, υποστηρικτές του φόρου στην Καλιφόρνια άρχισαν πρόσφατα να προβάλλουν διαφημίσεις σε Νιου Χάμσαϊρ, Νέο Μεξικό και Βιρτζίνια -πολιτείες που ψηφίζουν νωρίς στις προκριματικές εκλογές των Δημοκρατικών για το 2028- ασκώντας κριτική στον Νιούσομ για την αντίθεσή του στο μέτρο.
Μετά το αποτέλεσμα, η εκστρατεία «Yes on 40» τόνισε ότι ο στόχος ήταν η προστασία της υγείας των πολιτών και διαμήνυσε ότι θα επαναφέρει το φορολογικό μέτρο στην κάλπη το 2028 εάν οι ασθενείς δεν προστατευθούν.
«Η εξαγορά μιας εκλογής δεν είναι το ίδιο με τη νίκη στη συζήτηση», ανέφεραν οι υποστηρικτές του μέτρου σε δήλωσή τους τη Δευτέρα.
«Οι δισεκατομμυριούχοι μπορεί να αγόρασαν μια προσωρινή νίκη στην κάλπη, αλλά δεν αγόρασαν το τέλος αυτής της συζήτησης, και αυτό είναι μόνο ο πρώτος γύρος».
