Σε μια ιστορική καμπή για την εθνική άμυνα, η Ελλάδα συγκροτεί την «Ασπίδα του Αχιλλέα», έναν αδιάσπαστο πολυστρωματικό θόλο. Για πρώτη φορά, οι Ένοπλες Δυνάμεις αποκτούν δικό τους, απόρρητο ελληνικό πηγαίο κώδικα, αναβαθμίζοντας ταυτόχρονα το υφιστάμενο οπλοστάσιο με τεχνητή νοημοσύνη και εντάσσοντας κορυφαίες μονάδες κρούσης στο Πολεμικό Ναυτικό. Παράλληλα παλιά οπλικά συστήματα αντί να αποσυρθούν γίνονται έξυπνα κι εντάσσονται στην ΑΣΠΙΔΑ.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Η σπουδαιότητα της «Ασπίδας του Αχιλλέα» δεν έγκειται μόνο στους εκτοξευτές και τα ραντάρ, αλλά στην «καρδιά» του συστήματος. Για πρώτη φορά στην ιστορία των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, η χώρα μας αποκτά το δικό της, ανεξάρτητο λογισμικό διοίκησης και ελέγχου (C4I). Με τη μεταφορά προηγμένης ισραηλινής τεχνογνωσίας, η Ελλάδα θα έχει αποκλειστικά στα χέρια της όλα τα κλειδιά της αρχιτεκτονικής του συστήματος.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Σημαίνει απόλυτη αυτονομία. Ο ελληνικός πηγαίος κώδικας θα είναι αυστηρά απόρρητος, χωρίς ξένους περιορισμούς ή «πίσω πόρτες» (backdoors). Η Αθήνα θα μπορεί να παραμετροποιεί, να αναβαθμίζει και να ενσωματώνει νέα όπλα στο σύστημα σε πραγματικό χρόνο, ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς να εξαρτάται από την έγκριση κανενός κατασκευαστή. Θα είναι το «ιερό δισκοπότηρο» της αεράμυνας.
Η αναγέννηση των παλαιών «στηριγμάτων»
Η νέα αντιαεροπορική αρχιτεκτονική δομείται γύρω από κορυφαία ισραηλινά συστήματα αιχμής: το BARAK – MX για κάλυψη πολλαπλών στρωμάτων, το SPYDER για ταχύτατη αντίδραση σε χαμηλά και μεσαία ύψη, καθώς και το DAVID’S SLING για την αναχαίτιση βαλλιστικών απειλών σε μεγάλες αποστάσεις.
Ωστόσο, η μεγάλη επιχειρησιακή ανατροπή βρίσκεται στη διαχείριση των υφιστάμενων συστημάτων. Τα ZU-23, OSA-AK και HAWK δεν οδεύουν προς απόσυρση, όπως πολλοί εκτιμούσαν. Αντίθετα, εισέρχονται σε τροχιά βαθιάς επιχειρησιακής αναγέννησης.
Με τη διασύνδεσή τους στον ελληνικό πηγαίο κώδικα και την προσθήκη έξυπνων ραντάρ τεχνολογίας AESA με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), τα παλαιότερα αυτά συστήματα μετατρέπονται σε φονικές μηχανές αναχαίτισης drones, περιφερόμενων πυρομαχικών (loitering munitions) αλλά και μαχητικών αεροσκαφών σε αποστάσεις έως και 40 χιλιομέτρων.
Η έξυπνη οικονομία πολέμου
Η τακτική αυτή αξιοποιεί στο έπακρο τους υφιστάμενους πόρους του Ελληνικού Στρατού και της Πολεμικής Αεροπορίας, προσφέροντας τεράστια ισχύ πυρός με ελάχιστο συγκριτικά κόστος:
- ZU-23-2 (23mm): Η Ελλάδα διαθέτει περισσότερα από 500 στοιχεία του αντιαεροπορικού πυροβόλου. Αν και πρόκειται για σύστημα παλαιάς τεχνολογίας, η προσαρμογή ηλεκτροοπτικών αισθητήρων και ραντάρ καθοδήγησης με ΑΙ επιτρέπει στα δίδυμα πυροβόλα να εγκλωβίζουν αυτόματα σμήνη από φτηνά drones (UAVs). Με δεδομένο το τεράστιο απόθεμα πυρομαχικών, η κατάρριψη ενός drone κοστίζει μερικές εκατοντάδες ευρώ σε σφαίρες, αντί για πυραύλους εκατομμυρίων.
- OSA-AK / OSA-AKM (SA-8): Με περίπου 38 αυτοκινούμενα συστήματα στο οπλοστάσιό μας, τα οποία προστατεύουν τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, η αναβάθμιση των ραντάρ τους και η σύζευξη με το κεντρικό C4I τα καθιστά ικανά να εντοπίζουν στόχους χαμηλού ίχνους (stealth) και να εκτοξεύουν τα βλήματά τους με απόλυτη ακρίβεια. Ούτως ή άλλως έχουν την φήμη του εφιάλτη των μαχητικών.
- MIM-23B I-HAWK: Η Ελλάδα διατηρεί 7 πυροβολαρχίες Hawk. Πρόκειται για ένα σύστημα με μεγάλες κεφαλές μάχης και αποδεδειγμένη καταστρεπτική ισχύ. Η αντικατάσταση των παλαιών ραντάρ με νέα, ψηφιακά συστήματα ΑΙ, ξεκλειδώνει τις δυνατότητες των πυραύλων Hawk για εμπλοκές σε μεγάλες αποστάσεις, αξιοποιώντας τις χιλιάδες βλήματα που βρίσκονται ήδη αποθηκευμένα στις στρατιωτικές αποθήκες.
Η στρατηγική αυτή λύνει το μεγαλύτερο πρόβλημα των σύγχρονων αμυντικών δογμάτων: την αναλογία κόστους-οφέλους. Οι Ένοπλες Δυνάμεις θα μπορούν να εξουδετερώνουν φθηνές ασύμμετρες απειλές χωρίς να εξαντλούν τους ακριβούς πυραύλους υψηλής τεχνολογίας.
Με τη σύνθεση όλων αυτών των μέσων —ισραηλινών συστημάτων αιχμής, αναβαθμισμένων εθνικών μέσων και του αυτόνομου λογισμικού— δημιουργείται ένας μοναδικός παγκοσμίως πολυεπίπεδος και πολυστρωματικός θόλος.
Πρόκειται για ένα πλέγμα που παρέχει ταυτόχρονα anti-drone, αντι-βαλλιστική, αντι-αεροπορική και αντι-πλοϊκή προστασία. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν περιορίζεται στην κάλυψη των συνόρων, αλλά σφραγίζει το σύνολο της νησιωτικής και ηπειρωτικής επικράτειας, εκτείνοντας την ομπρέλα προστασίας σε όλη την ελληνική ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο, μέχρι και την Κύπρο.
Η αναβάθμιση σε Standard 2++ των FREMM
Η αμυντική αυτή αρχιτεκτονική συμπληρώνεται ιδανικά στη θάλασσα. Η πρόσφατη υπογραφή στη Ρώμη, παρουσία του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια, για την απόκτηση δύο φρεγατών FREMM κλάσης Bergamini από την Ιταλία, σηματοδοτεί τη ναυτική ενοποίηση του συστήματος.
Οι δύο ιταλικές φρεγάτες θα συνδεθούν άμεσα με την «Ασπίδα του Αχιλλέα». Παράλληλα, θα υποστούν εκτεταμένο πρόγραμμα αναβάθμισης ώστε να φτάσουν στο επιχειρησιακό επίπεδο Standard 2++, προσφέροντας πλήρη ομοιοτυπία με τις νέες φρεγάτες FDI Belharra κλάσης «ΚΙΜΩΝ».
Η ομοιοτυπία αυτή αφορά τόσο τα συστήματα ανθυποβρυχιακού πολέμου όσο και το πυραυλικό τους δυναμικό. Η σπουδαιότερη προσθήκη στις FREMM θα είναι η εγκατάσταση των κατακόρυφων εκτοξευτών SYLVER A70. Η εξέλιξη αυτή δίνει στις μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού τη δυνατότητα εξαπόλυσης πυραύλων Κρουζ (Naval Cruise Missiles) με εμβέλεια που ξεπερνά τα 1.000 χιλιόμετρα.
Έτσι, το Πολεμικό Ναυτικό δεν αποκτά απλώς μεγάλες φρεγάτες, αλλά ουσιαστικά αντιτορπιλικά – πλωτές πλατφόρμες στρατηγικού πλήγματος. Σε πλήρη συντονισμό με τον επίγειο θόλο, οι Ένοπλες Δυνάμεις αποκτούν για πρώτη φορά τη δυνατότητα να ελέγχουν τις εξελίξεις σε ολόκληρη τη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου, καθιστώντας την ελληνική αποτροπτική ισχύ απόλυτη.
