Η αντίστροφη μέτρηση για την ομαλοποίηση των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο ξεκίνησε με την υπογραφή της προκαταρκτικής ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ των προέδρων των ΗΠΑ και του Ιράν. Το προσχέδιο του μνημονίου, το οποίο συνυπέγραψαν εξ αποστάσεως ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μασούντ Πεζεσκιάν, ορίζει ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ θα αποκατασταθεί μέσα σε 30 ημέρες. Στο διάστημα αυτό προβλέπεται η επίλυση των τεχνικών και στρατιωτικών ζητημάτων, καθώς και η ολοκλήρωση των επιχειρήσεων αποναρκοθέτησης από την πλευρά της Τεχεράνης.
Το «αγκάθι» των διοδίων και η 60ήμερη προθεσμία
Παρά τη ριζική αλλαγή του σκηνικού, το τοπίο παραμένει εν μέρει θολό. Κατά τη διάρκεια της 60ήμερης ισχύος του μνημονίου, το μεγάλο στοίχημα είναι η επίτευξη μιας μόνιμης διευθέτησης με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, καθώς και ο καθορισμός του μόνιμου νομικού καθεστώτος των Στενών του Ορμούζ. Κεντρικό σημείο τριβής αποτελεί η πρόθεση του Ιράν να ζητήσει τη θέσπιση τελών διέλευσης μετά το πέρας των δύο μηνών. Αν και η Τεχεράνη δέχτηκε να «παγώσει» τα διόδια για τις πρώτες 60 ημέρες και να ξεκινήσει διαβουλεύσεις με το γειτονικό Ομάν, η διεθνής κοινότητα και οι ναυτιλιακές εταιρείες αντιδρούν έντονα, υπογραμμίζοντας ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά διεξάγεται σε διεθνή ύδατα.
Άμεση αποσυμπίεση στις αγορές, επιφυλακτικοί οι αναλυτές
Οι νέες εξελίξεις έφεραν άμεση αποσυμπίεση στις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν αισθητή υποχώρηση το τελευταίο δεκαπενθήμερο. Ενδεικτικά, το Brent υποχώρησε την Παρασκευή κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας σημαντική πτώση από τα 98 δολάρια όπου βρισκόταν στις 3 Ιουνίου -παρότι παραμένει αυξημένο κατά 30% σε σχέση με τις αρχές του έτους, όταν διαπραγματευόταν κοντά στα 60 δολάρια.
Το μεγάλο ζητούμενο τώρα είναι αν αυτή η αποκλιμάκωση θα έχει διάρκεια, ώστε να ανακόψει τις πληθωριστικές πιέσεις που ανάγκασαν πρόσφατα την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να προχωρήσει στην πρώτη αύξηση επιτοκίων της μετά τον Σεπτέμβριο του 2023. Πάντως, η πλειονότητα των αναλυτών και των αγορών εκτιμά ότι τα περιθώρια περαιτέρω υποχώρησης είναι περιορισμένα και ότι οι τιμές θα σταθεροποιηθούν κοντά στα τρέχοντα επίπεδα έως το 2027.
Η εικόνα στις προθεσμιακές αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου
Η τιμή για τα συμβόλαια παράδοσης μπρεντ τον Δεκέμβριο του 2026 διαμορφώνεται στα 75 δολάρια το βαρέλι και για τον Δεκέμβριο του 2027 κοντά στα 72 δολάρια. Για τα συμβόλαια φυσικού αερίου στην Ευρώπη (TTF), η τιμή παραμένει στα ίδια επίπεδα με σήμερα – λίγο πάνω από τα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα – τόσο για το τέλος του 2026 όσο και για το τέλος του 2027. Η τιμή αυτή είναι χαμηλότερη από τα υψηλά επίπεδα που επικράτησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου, αλλά είναι 50% υψηλότερη σε σχέση με την αρχή του έτους.
Πώς αναθεωρούν τις προβλέψεις τους οι μεγάλες επενδυτικές τράπεζες
Μεγάλες αμερικανικές τράπεζες προσάρμοσαν καθοδικά τις προβλέψεις τους για τις τιμές του πετρελαίου, αλλά όχι στα επίπεδα που ίσχυαν πριν τον πόλεμο, καθώς εκτιμούν ότι η αποκατάσταση των ροών θα χρειαστεί μήνες για να επανέλθει στα προηγούμενα επίπεδα, μεταξύ άλλων και επειδή πρέπει να αναταχθούν ζημιές που υπέστησαν ενεργειακές υποδομές χωρών του Περσικού Κόλπου κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Η Goldman Sachs «ψαλίδισε» την πρόβλεψη της για την τιμή του μπρεντ στα 80 δολάρια για το δ’ τρίμηνο του 2026 από 90 δολάρια προηγουμένως και την πρόβλεψή της για τα μέσα επίπεδα του 2027 στα 75 από 80 δολάρια, αναμένοντας ότι οι εξαγωγές από τον Κόλπο θα επανέλθουν κατά τα τέλη Ιουλίου στα προπολεμικά επίπεδα. Η Morgan Stanley αναμένει επίσης το μπρεντ στα 80 δολάρια το δ’ τρίμηνο του 2026 από 95 δολάρια πριν, εκτιμώντας ότι η αύξηση της παραγωγής στον Κόλπο θα αρχίσει στα μέσα Ιουλίου και ότι το 80% της χαμένης παραγωγής θα έχει αποκατασταθεί έως τον Δεκέμβριο.
Χαμηλότερες τιμές αναμένει η Citi – 75 δολάρια για το γ’ τρίμηνο εφέτος και 70 δολάρια για το δ’ τρίμηνο. Από την άλλη πλευρά, η Barclays διατήρησε την πρόβλεψή της για μέση τιμή μπρεντ στα 100 δολάρια το 2026, τονίζοντας ότι ο αντίκτυπος από το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ στα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς πετρελαίου δεν θα είναι ξεκάθαρος για πολλές εβδομάδες.
ΕΚΤ: Γιατί ο πληθωρισμός θα παραμείνει επίμονα ψηλά
Αν και η πτώση των τιμών του πετρελαίου θα επηρεάσει αναμφίβολα θετικά τον πληθωρισμό, η εκτίμηση που γίνεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι ότι αυτός δεν θα επανέλθει γρήγορα στα προπολεμικά επίπεδα καθώς έχουν αυξηθεί ήδη οι τιμές άλλων προϊόντων και υπηρεσιών. «Τέσσερις μήνες αυξημένων ενεργειακών τιμών σημαίνει ότι μπορούμε να δούμε στον ‘σωλήνα’ του πληθωρισμού που αναμένεται ότι αυτός θα είναι υψηλότερος από το 3%», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν. «Θα υπάρχει έμμεσος αντίκτυπος στα τρόφιμα, σε προϊόντα και υπηρεσίες εφέτος και το επόμενο έτος», πρόσθεσε.
Πηγή πληροφοριών: ΑΠΕ-ΜΠΕ
