Η σύρραξη στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα το πολιτικό ημερολόγιο της κυβέρνησης στην Αθήνα. Ουσιαστικά ο πόλεμος «σκότωσε» τα σενάρια για πρόωρες εκλογές και ανασχηματισμό, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, μέσω της συνέντευξής του στο iefimerida και στη Σοφία Γιαννακά, να αναφέρει ότι απορρίπτει κατηγορηματικά εισηγήσεις που δέχεται για πρόωρες εκλογές ή για έναν άμεσο κυβερνητικό ανασχηματισμό. Η κυβέρνηση, όπως είπε, επιλέγει να κινηθεί με βασικό άξονα τη σταθερότητα και τη διαχείριση της διεθνούς κρίσης, η οποία επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια, την οικονομία και τη ναυτιλία της χώρας.
Η συζήτηση για πιθανές πρόωρες κάλπες είχε ενισχυθεί τις τελευταίες εβδομάδες έπειτα από δημοσκοπήσεις που έδειχναν ανάκαμψη των ποσοστών της Νέας Δημοκρατίας. Στο κυβερνητικό στρατόπεδο κάποιοι θεωρούσαν ότι η συγκυρία ίσως προσφερόταν για μια αιφνιδιαστική προσφυγή στις κάλπες, ώστε να κεφαλαιοποιηθεί το θετικό δημοσκοπικό μομέντουμ. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι το τελευταίο διάστημα δεχόταν εισηγήσεις, τονίζοντας, όμως, με απόλυτα κατηγορηματικό τρόπο, ότι μια τέτοια επιλογή δεν βρίσκεται καν στο τραπέζι.
Σταθερότητα
Σύμφωνα με τη λογική που αναπτύσσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, η πολιτική σταθερότητα αποτελεί βασικό πλεονέκτημα της χώρας σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας. Με άλλα λόγια, θα ήταν αντιφατικό η κυβέρνηση να προβάλλει τη σταθερότητα ως ισχυρό επιχείρημα προς την κοινωνία και τους διεθνείς εταίρους, αλλά ταυτόχρονα να προκαλεί μια ευκαιριακή εκλογική αναμέτρηση που θα άνοιγε έναν νέο κύκλο πολιτικής αβεβαιότητας. Με βάση την κυβερνητική στρατηγική, η χώρα αυτή τη στιγμή χρειάζεται μια συνέχεια στη λήψη αποφάσεων και όχι μια περίοδο παρατεταμένης προεκλογικής αντιπαράθεσης.
Η στάση αυτή δεν είναι τωρινή. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θύμισε ότι είχε δεχθεί αντίστοιχες εισηγήσεις και κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν η κυβέρνηση εμφάνιζε υψηλή δημοσκοπική επιρροή. Και τότε είχε επιλέξει να εξαντλήσει τον εκλογικό κύκλο, θεωρώντας ότι η σταθερότητα αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη διαχείριση κρίσεων. Το ίδιο σκεπτικό φαίνεται να επαναλαμβάνεται και τώρα. Δεν θα πρέπει να παραγνωρίζεται ότι και προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι οπαδός των σταθερών εκλογικών κύκλων και των κυβερνήσεων με ορίζοντα τετραετίας.
Η συγκυρία της νέας κρίσης στη Μέση Ανατολή λειτουργεί ως καταλύτης για τη συγκεκριμένη απόφαση. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η ένταση στην περιοχή μπορεί να έχει πολλαπλές επιπτώσεις: από την ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών που βρίσκονται στη ζώνη της κρίσης μέχρι τις συνέπειες στην ενέργεια, στη ναυτιλία και στην οικονομία. Ηδη το ελληνικό κράτος έχει ενεργοποιήσει μηχανισμούς για την υποστήριξη των πολιτών που θέλουν να επιστρέψουν από χώρες της περιοχής, ενώ ιδιαίτερη μέριμνα δίνεται στην προστασία των Ελλήνων ναυτικών που δραστηριοποιούνται σε επικίνδυνες θαλάσσιες ζώνες. Από την άλλη, εκτιμά ότι η εκπλήρωση του συνόλου των προεκλογικών εξαγγελιών και ειδικότερα η ολοκλήρωση κρίσιμων έργων υποδομής τους επόμενους μήνες έως την άνοιξη του 2027 και όχι μόνο θα συμβάλει στην επανασυσπείρωση της «γαλάζιας» κομματικής βάσης.
Σε αυτό το περιβάλλον, το κυβερνητικό επιτελείο θεωρεί ότι προτεραιότητα αποτελεί η διαχείριση των εξελίξεων και όχι οι εσωτερικές πολιτικές κινήσεις. Αυτό εξηγεί γιατί απομακρύνεται και το δεύτερο σενάριο περί ανασχηματισμού που συζητείτο έντονα το τελευταίο διάστημα.
Λάθος μήνυμα
Η σχετική φημολογία είχε ενταθεί εδώ και μήνες, καθώς παραδοσιακά το πολιτικό σύστημα συνδέει συγκεκριμένες χρονικές περιόδους με αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα. Ωστόσο, η κυβέρνηση εμφανίζεται να θεωρεί ότι μια τέτοια κίνηση θα έστελνε λάθος μήνυμα. Η προτεραιότητα, όπως τονίζεται από το πρωθυπουργικό περιβάλλον, είναι η λειτουργία του κρατικού μηχανισμού χωρίς εσωτερικούς κραδασμούς.
Ο πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι το κυβερνητικό σχήμα λειτουργεί ικανοποιητικά και ότι, τουλάχιστον για τώρα, δεν υπάρχει λόγος να διαταραχθεί η κυβερνητική λειτουργία με αλλαγές. Βεβαίως, όπως σημειώνει, η αξιολόγηση των υπουργών αποτελεί διαρκή διαδικασία για κάθε πρωθυπουργό. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι επίκειται άμεσα κάποια αναδιάταξη. Το γεγονός μάλιστα ότι βρισκόμαστε περίπου έναν χρόνο πριν από την καθορισμένη λήξη της θητείας της κυβέρνησης και ο χρόνος των εκλογών πλησιάζει ούτως ή άλλως αυξάνει τις πιθανότητες να μην υπάρξουν καθόλου αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα.
Η ατζέντα
Η κρίση στη Μέση Ανατολή μετατοπίζει το κέντρο βάρους της πολιτικής ατζέντας. Η ελληνική κυβέρνηση επικεντρώνεται στην ασφάλεια της χώρας, στην υποστήριξη των πολιτών που βρίσκονται σε περιοχές έντασης και στην προετοιμασία για πιθανές οικονομικές επιπτώσεις. Ηδη έχουν ληφθεί τα πρώτα μέτρα για την αντιμετώπιση των συνεπειών λόγω της κρίσης, ενώ παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων αν οι εξελίξεις το απαιτήσουν. Με αυτά τα δεδομένα, το μήνυμα από το Μέγαρο Μαξίμου είναι σαφές: η χώρα εισέρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση έχει ως προτεραιότητα τη διαχείριση των διεθνών εξελίξεων και την προστασία της κοινωνίας από τις επιπτώσεις τους. Στο πλαίσιο αυτό, τα σενάρια για κάλπες ή για αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα μετατίθενται για αργότερα. Για την κυβέρνηση, η εξίσωση είναι απλή: σε μια περίοδο γεωπολιτικής αναταραχής, η σταθερότητα θεωρείται πιο πολύτιμη από οποιονδήποτε πολιτικό τακτικισμό. Και αυτό φαίνεται να είναι το βασικό επιχείρημα πίσω από την απόφαση να «παγώσουν» προς το παρόν τόσο οι εκλογικές συζητήσεις όσο και εκείνες για ανασχηματισμό.
