Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης βρίσκεται στην Άγκυρα για την 36η Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, με την ατζέντα να μονοπωλεί η αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ μέχρι το 2035. Η Ελλάδα, ήδη το 2026, συγκαταλέγεται στην «κλειστή» ομάδα των πέντε χωρών της Συμμαχίας που έχουν σπάσει το φράγμα του 3,5%.
- Στο μικροσκόπιο της ελληνικής διπλωματίας βρίσκεται το πιθανό «δώρο» του Λευκού Οίκου προς την Άγκυρα για επανένταξη στο πρόγραμμα F-35, ωστόσο η Αθήνα τονίζει ότι οι περιορισμοί μπορούν να αρθούν μόνο με νέα απόφαση του Κογκρέσου.
- Ο Υφυπουργός Εξωτερικών, κ. Τάσος Χατζηβασιλείου, τόνισε ότι «η Ελλάδα προσέρχεται στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ από θέση ισχύος» και ότι «η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν ετεροκαθορίζεται».
Στην Άγκυρα καταφθάνει σε λίγη ώρα ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προκειμένου να συμμετάσχει στις εργασίες της 36ης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ. Η αυλαία των επαφών στην τουρκική πρωτεύουσα ανοίγει με το επίσημο δείπνο που παραθέτει προς τιμήν των ηγετών ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Το «κυρίως μενού» της Συνόδου είναι προγραμματισμένο για το πρωί της Τετάρτης, με την ατζέντα να μονοπωλεί η πορεία υλοποίησης της κεντρικής δέσμευσης των 32 ηγετών της Συμμαχίας για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ μέχρι το 2035.
Την ίδια στιγμή, η Αθήνα έχει στραμμένα τα μάτια της και στη συνάντηση των Ντόναλντ Τραμπ και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Στο μικροσκόπιο της ελληνικής διπλωματίας βρίσκεται το πιθανό «δώρο» του Λευκού Οίκου προς την Άγκυρα, με ορατό το ενδεχόμενο ο Αμερικανός πρόεδρος να τροχοδρομήσει την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα για τα F-35, όπως διαφάνηκε από τις πρώτες δηλώσεις του πριν ξεκινήσει το τετ α τετ των δύο ηγετών στο Λευκό Παλάτι, καθώς παρότι απέφυγε να δώσει μια ξεκάθαρη απάντηση, άφησε ανοιχτό «παράθυρο» για εξελίξεις στο θέμα των μαχητικών.
«Θα το σκεφτούμε, θα το εξετάσουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τραμπ, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι διατηρεί «πολύ καλή χημεία» με τον Τούρκο πρόεδρο και δηλώνοντας έτοιμος να άρει τις κυρώσεις CAATSA.
Τι λέει η Αθήνα για τα F-35
Η Αθήνα παραμένει σταθερή ως προς την εκπεφρασμένη θέση της για το θέμα των F-35 και την προσπάθεια της Τουρκίας να ξεκλειδώσει τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα. Κυβερνητικά στελέχη που συνοδεύουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην Άγκυρα επισημαίνουν, όπως μετέδωσε η ΕΡΤ, ότι εξακολουθούν να υφίστανται οι περιορισμοί στην αμερικανική νομοθεσία, περιορισμοί που μπορούν να αρθούν μόνο ύστερα από μία νέα απόφαση του Κογκρέσου.
Δύο ακόμη σημεία που υπογραμμίζουν από την ελληνική πλευρά είναι το βαθύ αποτύπωμα που έχουν πλέον οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις, καθώς και το γεγονός ότι η Ελλάδα ενισχύει διαρκώς την άμυνα της. Στο πλαίσιο αυτό, η χώρα μας συμμετέχει ήδη στο πρόγραμμα των F-35, περιμένοντας ήδη την άφιξη των πρώτων υπερσύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών το 2029.
Στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να αναδείξει τον αναβαθμισμένο ρόλο της Ελλάδας στη γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου, προβάλλοντας τη χώρα ως έναν σταθερό και αξιόπιστο εταίρο. Όπως υπογραμμίζουν κυβερνητικές πηγές, η Αθήνα αποτελεί διαχρονικά συνεπή σύμμαχο, καθώς ακόμη και κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης στη χώρα, δεν παρέκκλινε από τις υποχρεώσεις και τις δεσμεύσεις της όσον αφορά το ύψος των αμυντικών δαπανών.
Ήδη για το 2026, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στην «κλειστή» ομάδα των πέντε χωρών της Συμμαχίας που έχουν σπάσει το φράγμα του 3,5% στις αμυντικές δαπάνες, κάτι που αναμένεται να αξιοποιήσει ο Έλληνας Πρωθυπουργός στην παρουσία του στη Σύνοδο, όπου θα τεθεί επί τάπητος η πορεία της εξέλιξης της δέσμευσης η οποία είχε αναληφθεί στην προηγούμενη Σύνοδο για τις αμυντικές δαπάνες.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά προβάλλει το φιλόδοξο δωδεκαετές εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 25 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη για τη ριζική αναβάθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων.
Σημειώνεται ότι σήμερα έγινε γνωστό ότι η Ελλάδα γίνεται ιδρυτικό μέλος της DSRB, της πρώτης παγκόσμιας τράπεζας με έμφαση σε άμυνα, ασφάλεια και ανθεκτικότητα,
Χατζηβασιλείου: Η εξωτερική μας πολιτική δεν ετεροκαθορίζεται, η Ελλάδα από θέση ισχύος στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ
«Η Ελλάδα προσέρχεται στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ από θέση ισχύος», τόνισε μεταξύ άλλων ο Υφυπουργός Εξωτερικών, κ. Τάσος Χατζηβασιλείου, μιλώντας νωρίτερα στην ERTNews το μεσημέρι της Τρίτης, υπογραμμίζοντας δε ότι «η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν ετεροκαθορίζεται».
Ο κ. Χατζηβασιλείου σημείωσε ότι η χώρα μας είναι αξιόπιστος σύμμαχος και εταίρος, δύναμη σταθερότητας και συνέπειας σε κάθε μείζονα κρίση που ανακύπτει στην περιοχή. Παράλληλα, ανέφερε ότι η Σύνοδος στην Άγκυρα πραγματοποιείται σε μια περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Όπως ανέφερε, στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται η αξιολόγηση της πορείας προς τον στόχο του 5% των αμυντικών δαπανών ως προς το ΑΕΠ έως το 2035, καθώς και η συλλογική ευρωπαϊκή άμυνα.
Αναφερόμενος στη θέση της Ελλάδας, ο Υφυπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η χώρα μας βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της Συμμαχίας, καθώς ανταποκρίνεται σταθερά στις αυξημένες απαιτήσεις για την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα. Όπως είπε, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει στη Σύνοδο με ισχυρά επιχειρήματα και θέσεις που απορρέουν από την ενίσχυση της γεωπολιτικής θέσης της χώρας.
Ο κ. Χατζηβασιλείου στάθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της συλλογικής ευρωπαϊκής άμυνας, σημειώνοντας ότι «πρέπει να πάψει να αποτελεί ταμπού η συζήτηση για έναν ευρωπαϊκό αμυντικό βραχίονα, ο οποίος δεν θα λειτουργεί ανταγωνιστικά αλλά συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ».
Ερωτηθείς για τις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών – Τουρκίας και κατά πόσο επηρεάζουν τα δικά μας ζητήματα, ο Υφυπουργός Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι «η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν ετεροκαθορίζεται», υπενθυμίζοντας τη στρατηγική σχέση που συνδέει την Αθήνα με την Ουάσιγκτον.
Σε ό,τι αφορά το ζήτημα των F-35, ο κ. Χατζηβασιλείου ήταν σαφής: «Η Τουρκία δεν μπορεί να αποκτήσει αμυντικό υλικό από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αν δεν συγκατατεθεί το Κογκρέσο». Υπενθύμισε ότι χωρίς αλλαγή του νόμου περί κυρώσεων CAATSA, η Τουρκία δεν μπορεί να αποκτήσει F-35.
Αναφερόμενος στα ευρωπαϊκά αμυντικά εργαλεία, ο κ. Χατζηβασιλείου υπογράμμισε ότι η ελληνική διπλωματία πέτυχε να ενσωματωθεί η αρχή της ομοφωνίας για συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρίτες χώρες. «Πρόκειται για μια σημαντική ελληνική επιτυχία, που πιστώνεται στον Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη», ανέφερε.