Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε άρθρο του στον Guardian, ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα «δεν μπορεί να αποδεχθεί καμία διευθέτηση που θα απαιτούσε την αναγνώριση της κυριότητας των γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο, ή ένα σχήμα που θα σήμαινε ότι “δανειζόμαστε” τμήματα του δικού μας μνημείου». Τόνισε ότι απαιτείται «πολιτική βούληση» για την «επανένωση» των Γλυπτών στην Αθήνα.
- Η παρέμβαση του Έλληνα Πρωθυπουργού έρχεται λίγες εβδομάδες αφότου ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου πρότεινε τον δανεισμό ως μοντέλο, και εν μέσω σεναρίων για την πορεία των συνομιλιών που φέρονται να βρίσκονται στα πρόθυρα κατάρρευσης.
- Ο Πρωθυπουργός σημείωσε ότι η επανένωση των Γλυπτών θα μπορούσε να αποτελέσει «τη βάση μιας ευρείας και διαρκούς πολιτιστικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των χωρών μας», δημιουργώντας νέες ευκαιρίες και ανταλλαγές.
Ξεκάθαρο μήνυμα προς το Λονδίνο αποστέλλει η Αθήνα όσον αφορά το μέλλον των Γλυπτών του Παρθενώνα, ξεκαθαρίζοντας ότι η επίτευξη μιας λύσης παραμένει εφικτή εφόσον υπάρξει η απαραίτητη βούληση, χωρίς όμως η ελληνική πλευρά να υποχωρήσει σε ζητήματα αρχής.
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι μια συμφωνία για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα μπορεί ακόμη να επιτευχθεί με «πολιτική βούληση», ξεκαθάρισε όμως ότι η χώρα του δεν πρόκειται να αποδεχθεί διευθέτηση τύπου δανεισμού, ανάλογη με αυτή της Ταπισερί της Μπαγιέ από τη Γαλλία.
Σε άρθρο του στον Guardian, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα «δεν μπορεί να αποδεχθεί καμία διευθέτηση που θα απαιτούσε την αναγνώριση της κυριότητας των γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο, ή ένα σχήμα που θα σήμαινε ότι “δανειζόμαστε” τμήματα του δικού μας μνημείου».
Η παρέμβασή του αυτή πραγματοποιείται λίγες εβδομάδες αφότου ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν, δήλωσε στους Financial Times ότι ο 10μηνος δανεισμός της Ταπισερί της Μπαγιέ από τη Γαλλία στο Βρετανικό Μουσείο θα μπορούσε να αποτελέσει μοντέλο για μια συμφωνία.
Ο διευθυντής σημείωσε ότι δεν υπάρχει «έτοιμο καλούπι», αλλά η ανταλλαγή αυτή αποτελεί παράδειγμα μιας επιτυχημένης διεθνούς εταιρικής σχέσης.
Στο άρθρο του, ο Μητσοτάκης επισημαίνει ότι η κατάσταση με τα Γλυπτά του Παρθενώνα είναι εντελώς διαφορετική, καθώς η μισή ζωφόρος βρίσκεται στην Αθήνα — και κανείς δεν θα προέτεινε να κοπεί η Ταπισερί της Μπαγιέ στα δύο.
«Επανένωση» και προοπτικές συνεργασίας
Υπενθυμίζοντας ότι ο νέος Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ είχε κάποτε υποστηρίξει την επιστροφή των γλυπτών, ο Έλληνας Πρωθυπουργός τόνισε ότι θα χρειαστεί «πολιτική βούληση και σθένος», υπογραμμίζοντας όμως ότι η Ελλάδα δεν θα αποδεχθεί τίποτα λιγότερο από την «επανένωση» των γλυπτών στην Αθήνα.
Ο ίδιος σημείωσε ότι αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει «τη βάση μιας ευρείας και διαρκούς πολιτιστικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των χωρών μας, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για εκθέσεις, επιστημονική έρευνα, συντήρηση και ανταλλαγές μεταξύ ελληνικών και βρετανικών μουσείων», συμπληρώνοντας ότι αυτό είναι και «το μεγάλο βραβείο».
Το παρασκήνιο των συνομιλιών
Η παρέμβαση αυτή έρχεται εν μέσω σεναρίων σχετικά με την πορεία των συνομιλιών μεταξύ του Βρετανικού Μουσείου και της ελληνικής κυβέρνησης για την επιστροφή των αρχαιοτήτων, με την εφημερίδα Telegraph να μεταδίδει ότι βρίσκονταν στα πρόθυρα κατάρρευσης.
Πηγές προσκείμενες στις συνομιλίες αμφισβήτησαν αυτόν τον χαρακτηρισμό, αναγνώρισαν ωστόσο ότι υπάρχει μεγάλο χάσμα που πρέπει να γεφυρωθεί στις μακροχρόνιες διαβουλεύσεις.
Από την πλευρά του, ο Μπέρναμ, ο οποίος είχε δηλώσει παλαιότερα ότι τα γλυπτά πρέπει να επιστραφούν στην Ελλάδα, ανέφερε πιο πρόσφατα ότι το ζήτημα αφορά πλέον το Βρετανικό Μουσείο.
Η επιστροφή των γλυπτών είναι μια πολιτιστική διαμάχη δεκαετιών μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο εμποδίζει το Βρετανικό Μουσείο να επιστρέψει αντικείμενα από τη συλλογή του, και της Ελλάδας, η οποία θεωρεί ότι τα αντικείμενα αποτελούν προϊόν λεηλασίας.
Ο Τζορτζ Όσμπορν, πρώην υπουργός Οικονομικών και νυν πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, επιβεβαίωσε το 2023 ότι βρισκόταν σε συνομιλίες με την Ελλάδα για μια συμφωνία, διευκρίνισε όμως ότι δεν προσπαθούσε να αλλάξει τη νομοθεσία — αναφερόμενος στον νόμο περί Βρετανικού Μουσείου του 1963 (British Museum Act 1963), ο οποίος απαγορεύει στο μουσείο να αφαιρεί μόνιμα αντικείμενα από τη συλλογή του.
Εκείνη την περίοδο, είχε προταθεί ότι η συμφωνία θα μπορούσε να περιλαμβάνει την παρουσία των γλυπτών στο Λονδίνο και την Αθήνα σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, με τη Βρετανία να λαμβάνει ως αντάλλαγμα «ελληνικούς θησαυρούς».
Το Βρετανικό Μουσείο ανέφερε ότι η θέση του και η ετοιμότητά του για την επίτευξη συμφωνίας παραμένουν αμετάβλητες.