Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε «αδιανόητο» το ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής σύγκρουσης, τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ θα δράσουν παρασκηνιακά για να αποτρέψουν μια κρίση.
- Για τα F-35 της Τουρκίας, ο Πρόεδρος Τραμπ επιθυμεί την παράδοση, αλλά η αμερικανική νομοθεσία δεν το επιτρέπει όσο δεν διευθετείται το ζήτημα με τους S-400.
- Η προμήθεια εξελιγμένων πυραύλων για τα ελληνικά F-35 βρίσκεται «υπό εξέταση» από τις ΗΠΑ, με τον Ρούμπιο να εμφανίζεται «ευνοϊκά διακείμενος» στην προοπτική αυτή.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο στη συνέντευξη που παραχώρησε στην «Καθημερινή» χαρακτήρισε «αδιανόητο» το ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής σύγκρουσης και ταυτόχρονα εξήγησε ότι οι ΗΠΑ θα δραστηριοποιηθούν παρασκηνιακά για να αποσοβήσουν μια ενδεχόμενη κρίση με αφορμή την υπόθεση του καλωδίου διασύνδεσης με την Κύπρο και θα τονίσουν «προς όλες τις πλευρές πόσο σημαντικό είναι το έργο από τη σκοπιά μας».
Σε ό,τι αφορά το πράσινο φως που ζητάει η Άγκυρα για να αποκτήσει μαχητικά αεροσκάφη F-35, υπογραμμίζει ότι όντως ο Πρόεδρος Τραμπ θα ήθελε να λάβει η Τουρκία τα αεροσκάφη που έχει ήδη πληρώσει.
Όπως υποστηρίζει, όμως, η αμερικανική νομοθεσία είναι σαφής και δεν επιτρέπει κάτι τέτοιο αν δεν διευθετηθεί πρώτα το ζήτημα με τους αντιαεροπορικούς πυραύλους S-400 που έχει αγοράσει η Τουρκία από τη Ρωσία. Ενα από τα καίρια θέματα που συζητήθηκαν χθες στην Αθήνα ήταν, εξάλλου, η πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να προμηθευτεί εξελιγμένους πυραύλους για τα δικά της F-35, ανάλογους με αυτούς που έχει πάρει το Ισραήλ.
Απάντησε λέγοντας ότι το θέμα βρίσκεται υπό εξέταση από το σύνολο των αμερικανικών υπηρεσιών και την τελική απόφαση θα λάβει ο Πρόεδρος Τραμπ. Εμφανίσθηκε όμως ευνοϊκά διακείμενος προς την προοπτική αυτή, καθώς εξήρε τη στρατηγική σχέση Ελλάδας – ΗΠΑ και τον ρόλο που διαδραμάτισε η χώρα μας στην περιοχή «όταν οι ΗΠΑ απειλήθηκαν».
Αναλυτικά όσα είπε για την Τουρκία
Ο πρόεδρος Τραμπ έχει προσωπική σχέση με τον Πρόεδρο Ερντογάν. Είστε πολύ ενεργός στην περιοχή. Θα δούμε κάποια διαμεσολάβηση από την πλευρά σας;
Αποφεύγω πάντοτε να συζητώ ευαίσθητα θέματα στα μέσα ενημέρωσης, επειδή αυτό δυσκολεύει την επίλυσή τους. Τούτου λεχθέντος, έχουμε συνεχώς επαφές με την Τουρκία, η οποία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και έχει ασχοληθεί με πολλά άλλα ζητήματα, για παράδειγμα φιλοξενώντας στο παρελθόν συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Η σχέση μας με την Τουρκία είναι μια σχέση στην οποία έχουμε επενδύσει και ίσως αυτή η επένδυση να μας βοηθήσει αναφορικά με αυτές τις συζητήσεις. Σε θέματα όπως αυτά, αν θέλετε να κάνετε δηλώσεις, μπορείτε να κάνετε δηλώσεις, αλλά αν θέλετε να καταλήξετε σε μια λύση, συχνά είναι καλύτερο να τα αντιμετωπίσετε εντός των ορίων των άμεσων ιδιωτικών συνομιλιών. Έτσι λειτουργεί καλύτερα η διπλωματία.
Ένα ερώτημα που έχω θέσει σε πολλούς από τους προκατόχους σας στο παρελθόν. Αν τα πράγματα με την Τουρκία λάβουν άσχημη τροπή στο Αιγαίο ή στην Κύπρο, θα υπάρξει κάποια δέσμευση εκ μέρους των ΗΠΑ; Θα παρέμβετε ώστε να αποτρέψετε μια σοβαρή κλιμάκωση;
Για εμένα θα ήταν αδιανόητο να συμβεί κάτι τέτοιο. Πρόκειται για δύο συμμάχους και εταίρους στο ΝΑΤΟ, οπότε απλώς δεν μπορεί να συμβεί. Δεν θα ήταν καλό για κανέναν – ούτε για την Τουρκία ούτε για την Ελλάδα, αλλά ούτε και για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Θα έλεγα ότι είναι κάτι αδιανόητο για εμένα, κάτι που δεν θα μπορούσαμε ποτέ να επιτρέψουμε να συμβεί και που δεν πιστεύω ότι θα συμβεί.
Ένα από τα μεγάλα και πιο ευαίσθητα ζητήματα είναι το αν η Τουρκία θα αποκτήσει αεροσκάφη F-35. Εσείς, ως γερουσιαστής, είχατε προωθήσει τον νόμο CAATSA. Ποια είναι η εκτίμησή σας τώρα;
Λοιπόν, η κατάσταση έχει ως εξής: Πρώτον, η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Δεύτερον, ο πρόεδρος Τραμπ εξέφρασε την επιθυμία –εφόσον είναι εφικτό– να προχωρήσουν οι παραδόσεις αεροσκαφών, καθώς οι Τούρκοι έχουν ήδη πληρώσει για κάποια από αυτά. Προφανώς, η παράδοση αυτών των αεροσκαφών απέχει πολλά χρόνια από το σήμερα, αλλά πρόκειται για αεροσκάφη για τα οποία έχει ήδη καταβληθεί το αντίτιμο. Ωστόσο, υπάρχει νόμος που ψηφίστηκε από το Κογκρέσο των ΗΠΑ. Υπάρχει, επίσης, μια διάταξη στον νόμο NDAA που θέτει πολύ αυστηρούς όρους· συνεπώς, μέχρι να ικανοποιηθούν αυτοί οι όροι, η πώληση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί. Αυτό έχει γνωστοποιηθεί στην τουρκική πλευρά. Το γνωρίζουν και νομίζω ότι προσπαθούν να βρουν λύσεις. Το ζήτημα περιστρέφεται γύρω από το σύστημα των S-400. Επομένως, προς το παρόν, το θέμα δεν μπορεί να επιλυθεί και, νομικά, δεν είναι δυνατή η μεταβίβαση μέχρι να διευθετηθεί το ζήτημα αυτό. Ισως τελικά επιλυθεί –και υπάρχουν διάφορες επιλογές για το πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό–, αλλά, αυτή τη στιγμή, ακόμη δεν έχει επιλυθεί.