Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Καθοριστικοί είναι οι επόμενοι μήνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (GSI), ένα έργο-σταθμό που μετασχηματίζει ριζικά τον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου. Σενάρια για τροποποίηση της πορείας του καλωδίου λόγω Τουρκίας κυκλοφορούν τις τελευταίες ώρες.
- Ωστόσο, η Ελληνική Κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι «δεν υπάρχει τέτοιο σενάριο» και πως «το έργο θα προχωρήσει κανονικά με βάση τον αρχικό σχεδιασμό», όπως τόνισε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.
- Ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι «δεν νοείται παρεμπόδιση ενός ευρωπαϊκού έργου» από χώρα που θέλει να γίνει μέλος της ΕΕ, τονίζοντας πως «οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις αυτού του τύπου είναι ελεύθερες».
Καθοριστικοί είναι οι επόμενοι μήνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI). Πρόκειται για ένα έργο-σταθμό που μετασχηματίζει ριζικά τον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου.
Τις τελευταίες ώρες υπάρχουν σενάρια που αναφέρουν ότι η Ελλάδα και η Γαλλία εξετάζουν το ενδεχόμενο να υπάρχει μία τροποποίηση της πορείας του καλωδίου, λόγω της Τουρκίας. Υπενθυμίζεται ότι οι γαλλικές εταιρείες Meridiam και Nexans αποτελούν τους πλειοψηφικούς μετόχους του έργου. Ωστόσο η Ελληνική Κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει τέτοιο σενάριο και πως το έργο θα προχωρήσει κανονικά με βάση τον αρχικό σχεδιασμό.
Τα σενάρια
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, Αθήνα και Παρίσι φαίνεται να έχουν καταλήξει στην εκτίμηση ότι θα πρέπει να γίνει ένας «ελαφρύς ανασχεδιασμός» της πορείας του καλωδίου, ώστε να μην περνάει από τις περιοχές του αποκαλούμενου «εθνικού θαλασσίου πάρκου Φετιγιέ-Κας», που ανακήρυξε απολύτως παράτυπα νοτίως του Καστελλορίζου η Αγκυρα στις 15 Αυγούστου, προκειμένου η Τουρκία να μην μπορεί να εγείρει κάποια δήθεν αρμοδιότητα «πλήρους απαγόρευσης» δραστηριοτήτων στην περιοχή.
Όπως αναφέρεται στα δημοσιεύματα, «μια τέτοια κίνηση από ελληνογαλλικής πλευράς δεν αποτελεί, βεβαίως, έμμεση αναγνώριση τουρκικής αρμοδιότητας, αλλά απομείωση του ρίσκου. Στις πολλές συζητήσεις που έχουν γίνει από τον περασμένο Αύγουστο ανάμεσα σε Αθήνα και Παρίσι, από γαλλικής πλευράς κατατέθηκαν αρκετές προτάσεις στο τραπέζι, όλες όμως έχουν ως βάση ότι η Τουρκία θα δείξει τουλάχιστον ανοχή. Τους τελευταίους μήνες η Αγκυρα έχει παρενοχλήσει ακόμη και πλοία που έκαναν έρευνες στο Αιγαίο για καλώδια δεδομένων, όπως, για παράδειγμα, στην περίπτωση της σύνδεσης Ανδρου – Χίου με καλώδιο δεδομένων, αλλά και πλοίο που είχε μισθωθεί από μεγάλο τηλεπικοινωνιακό όμιλο στο Ανατολικό Αιγαίο».
Γεραπετρίτης: Δεν νοείται παρεμπόδιση ενός ευρωπαϊκού έργου από μια χώρα που θέλει να γίνει μέλος της ΕΕ
Η Ελλάδα, σε απόλυτη συνεργασία με τη Γαλλία, θα προχωρήσει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου το επόμενο διάστημα, ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης σε συνέντευξή του στον ομογενειακό ραδιοφωνικό σταθμό Cosmos FM.
«Κατά λόγον αρμοδιότητας, η Ελλάδα θα αδειοδοτήσει το έργο και θα εκδώσει τις αναγκαίες NAVTEX για την έρευνα και πόντιση του καλωδίου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί την εξέλιξη του έργου αυτού. Ό,τι απαιτηθεί από την ελληνική, τη γαλλική και την ευρωπαϊκή πλευρά θα γίνει», υπογράμμισε.
Όπως τόνισε, «δεν νοείται παρεμπόδιση ενός ευρωπαϊκού έργου και δη από μια χώρα, η οποία φιλοδοξεί να γίνει κάποια στιγμή και μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι απολύτως αυτονόητο ότι οι κανόνες του ευρωπαϊκού δικαίου θα πρέπει να εφαρμοστούν και εκπτώσεις σε ό,τι αφορά τους κανόνες αυτούς δεν είναι νοητοί».
Υπενθύμισε δε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου αποτελεί ένα έργο Ευρωπαϊκού Κοινού Ενδιαφέροντος και δεν είναι μόνο η Ελλάδα και η Γαλλία οι οποίοι είναι συνιδιοκτήτες του έργου αυτού, είναι και η ίδια η ΕΕ, η οποία εν μέρει το χρηματοδοτεί.
Το έργο άλλωστε «αίρει την ενεργειακή απομόνωση ενός κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης της Κύπρου. ‘Αρα, εξ ορισμού, ενισχύει και την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας, αλλά βεβαίως και τη διασυνδεσιμότητα της αγοράς ενέργειας».
«Σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις αυτού του τύπου είναι ελεύθερες, δεν είναι δυνατόν να παρεμποδίζονται από καμία χώρα», τόνισε χαρακτηριστικά.
Αναφορικά με τις σχέσεις Ελλάδας- Τουρκίας, επεσήμανε ότι «η θέση της Ελλάδας είναι πάγια, σταθερή και διατηρεί τις εθνικές μας θέσεις». Σημείωσε πως είμαστε υπέρ της διπλωματίας, του παραγωγικού διαλόγου και γι’ αυτό συμφωνήσαμε το 2023 να ξεκινήσουμε μια νέα μορφή δομημένου διαλόγου, με πυλώνες, με χρονοδιαγράμματα, με λογοδοσία, με ευθύνη.
«Και πράγματι, την τελευταία τριετία, χωρίς να εκλείψουν οι εντάσεις, οι οποίες παράγονται από την υποκείμενη αιτία, που είναι η μη οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και αποκλειστικής οικονομικής ζώνης, καταφέραμε να μην έχουμε μείζονες κρίσεις στο πεδίο».
«Επιμένουμε στη θέση αυτή ότι θα πρέπει οι δίαυλοι επικοινωνίας να παραμείνουν ανοιχτοί», σημείωσε και πρόσθεσε πως «για να συμβεί αυτό, θα πρέπει και οι δύο πλευρές να παραμείνουν πιστές στους βασικούς κανόνες του παιχνιδιού».
«Και οι βασικοί κανόνες του παιχνιδιού δεν είναι άλλοι από την κοινή πεποίθηση για την καθολική εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου. Είναι αυτονόητο ότι τετελεσμένα δεν μπορούν να γίνουν ανεκτά, ότι οι εθνικές μας θέσεις θα πρέπει να γίνουν σεβαστές. Η Τουρκία αποτελεί προφανώς μια ισχυρή χώρα στην ευρύτερη περιοχή. Αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι οι όποιες διαφορές μας θα πρέπει να λύνονται επί τη βάση κανόνων και όχι επί τη βάση προβολής ισχύος».
«Την τελευταία τριετία που έχουμε δρομολογήσει μια σχέση λειτουργική με την Τουρκία, η θέση της Ελλάδας στον κόσμο έχει αναπτυχθεί εξαιρετικά. Πλέον η Ελλάδα είναι μια εξαιρετικά ισχυρή χώρα στον κόσμο», τόνισε.
Επεσήμανε πως «είναι αναγκαίος ο διάλογος με την Τουρκία», καθώς «η γεωγραφία είναι δεδομένη». «Από την άλλη πλευρά, θα πρέπει και οι δύο να δεσμευτούμε όχι μόνο σε ήπιους τόνους, αλλά και στο πεδίο να είμαστε απολύτως συμπαγείς σε ό,τι αφορά την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου. Το Διεθνές Δίκαιο είτε εφαρμόζεται καθολικά είτε δεν υπάρχει».
Μαρινάκης: «Το έργο θα προχωρήσει με βάση τον αρχικό σχεδιασμό»
Απαντώντας σε σχετικό ερώτημα για τον GSI στην ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης τόνισε: «Δεν γνωρίζω για κανέναν ανασχεδιασμό. Η ενημέρωση που έχω είναι ότι θα προχωρήσει το έργο με βάση τον αρχικό σχεδιασμό, όπως ακριβώς έχει περιγραφεί και από τους αρμόδιους Υπουργού».