Το δικαίωμα της χώρας μας για επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια επανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ, προκαλώντας παροξυσμό στην Τουρκία. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η επέκταση είναι ώριμη να γίνει νοτίως και δυτικά της Κρήτης.
Του ΠΑΝΑΓΗ ΓΑΛΙΑΤΣΑΤΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews
Μπορεί οι τουρκικές απειλές να συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, η Αθήνα όμως διαμηνύει ότι δεν πτοείται, δεν υποχωρεί και ότι δεν πρόκειται να κάνει ούτε βήμα πίσω.
Σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού, ο Κυριάκος Μητσοτάκης πραγματοποίησε τριήμερη επίσκεψη στο Καστελλόριζο, με αφορμή την επέτειο για την απελευθέρωση του νησιού. Η επιλογή του πρωθυπουργού να παραστεί στις εκδηλώσεις έχει ιδιαίτερη σημασία μετά τις τουρκικές ανακοινώσεις για τα παράνομα θαλάσσια πάρκα στις 15 Αυγούστου, αλλά και μετά την πρόκληση των τουρκικών ερευνών που ακολούθησαν.
Μητσοτάκης από Καστελλόριζο: Δεν απειλούμε κανέναν αλλά δεν δεχόμαστε απειλές και υποδείξεις από κανέναν
Η συμβολική αυτή επίσκεψη έρχεται σε μια περίοδο συνεχούς κλιμάκωσης της έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, κατά την οποία οι Τούρκοι, προχωρούν σε προκλητικές ενέργειες, όπως η ανακήρυξη των παράνομων τουρκικών θαλάσσιων πάρκων και η επιστροφή στις υπερπτήσεις, οι εναέριες παραβιάσεις και οι αερομαχίες, ενώ ανεβάζουν συνεχώς τους τόνους απέναντι στην Ελλάδα.
Είναι ενδεικτικό ότι η τουρκική κυβέρνηση επέλεξε να διαρρεύσει στον φίλα προσκείμενο Τύπο το περιεχόμενο των συζητήσεων του αρχηγού της ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, στην Αθήνα, υποστηρίζοντας πως ο έμπιστος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, διεμήνυσε στους συνομιλητές του ότι «η Τουρκία δεν θα επιτρέψει τη δημιουργία τετελεσμένων μέσω μονομερών βημάτων στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο» και ότι «δεν θα δεχθεί τη διατάραξη του status quo στο Αιγαίο μέσω της στρατιωτικοποίησης των νησιών». Μάλιστα, σύμφωνα με τη «Yeni Safak», στις ίδιες συζητήσεις ο Καλίν χαρακτήρισε ως «λάθος δρόμο» τη συνεργασία της Ελλάδας με το Ισραήλ και επανέλαβε πως «η Τουρκία δεν θα επιτρέψει εξελίξεις που θα έβλαπταν τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της».
Λίγα εικοσιτετράωρα αργότερα και μετά τη συνεδρίαση του τουρκικού υπουργικού συμβουλίου, απειλές στο ίδιο μήκος κύματος εξαπέλυσε και ο ίδιος ο Τούρκος Πρόεδρος.
«Θέλω να το δηλώσω ξεκάθαρα και κατηγορηματικά: η ήρεμη συμπεριφορά μας δεν πρέπει να παρασύρει κανέναν σε ψεύτικες ελπίδες. Δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να παρέμβει στις υποθέσεις μας. Δεν θα μείνουμε άπραγοι και να παρακολουθούμε εχθρικές ενέργειες στην περιοχή μας», ανέφερε ο Ερντογάν.
Απάντηση
Το νέο στοιχείο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι, πάντως, ο τρόπος με τον οποίον απαντά η Αθήνα σε αυτές τις φραστικές προκλήσεις. Η πάγια τακτική τα τελευταία χρόνια ήταν να υπάρχει μια απάντηση είτε ως διαρροή διπλωματικών πηγών είτε στο επίπεδο του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών. Ωστόσο, στους Καλίν και Ερντογάν απάντησε ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το Ελ Αλαμέιν της Αιγύπτου, όπου συμμετείχε στην τριμερή Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου.
Φέρνοντας ως παράδειγμα τη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου για μερική οριοθέτηση ΑΟΖ πριν από έξι χρόνια είπε πως «όταν υπάρχει πολιτική βούληση αλλά και προσήλωση στη διεθνή νομιμότητα, μπορούμε να πετύχουμε αμοιβαία ωφέλιμες συγκλίσεις, ενισχύοντας παράλληλα τη σταθερότητα στην περιοχή» και προσέθεσε: «Αυτή ήταν, είναι και θα είναι η προσέγγισή μας συνολικά και στην ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.
Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν, επιδιώκει τη σταθερότητα μέσα από λειτουργικές σχέσεις καλής γειτονίας, πάντα με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Σταθερότητα, ωστόσο, δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση υποχωρητικότητα ούτε ανοχή σε τετελεσμένα. Συνεπώς, η Ελλάδα δεν φοβάται ούτε να υπερασπιστεί τις θέσεις της με αυτοπεποίθηση, ούτε και να συνομιλήσει».
Το ίδιο μήνυμα, ότι η Ελλάδα δεν υποχωρεί και δεν θα ανεχθεί τετελεσμένα, έστειλε και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, σε τηλεοπτική του συνέντευξη, όταν ρωτήθηκε για την επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Καστελλόριζο.
«Αντιλαμβάνεστε ότι ο Ελληνας πρωθυπουργός μπορεί να ταξιδεύει οπουδήποτε στην ελληνική επικράτεια», είπε ο υπουργός Εξωτερικών και προσέθεσε: «Ο Ελληνας πρωθυπουργός και η ελληνική κυβέρνηση είναι πάντοτε παρόντες, ιδίως στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και της Δωδεκανήσου, για να δείξουμε έμπρακτα ότι η Ελλάδα στέκεται δίπλα στους ακρίτες. Η Ελλάδα δεν πρόκειται ποτέ να απεμπολήσει οποιοδήποτε δικαίωμα. Να έχουμε υπ’ όψιν μας ότι η επιδίωξη της ειρήνης δεν σημαίνει με κανέναν τρόπο υποχώρηση». Ο Γ. Γεραπετρίτης απάντησε και στις τουρκικές επικρίσεις για τη συνεργασία της Ελλάδας με το Ισραήλ, λέγοντας: «Το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν θα καθορίσουμε τις διεθνείς συμμαχίες με βάση τις επιθυμίες άλλων χωρών. Αυτό ας το ξεχάσουμε».
Δικαιώματα
Πέρα από την επίσκεψη στο Καστελλόριζο, η ελληνική κυβέρνηση έστειλε την τελευταία εβδομάδα σαφή μηνύματα προς την Τουρκία, ότι δεν πτοείται από τις απειλές, ότι θα προχωρήσει με τον προγραμματισμό της και ότι θα ασκήσει τα δικαιώματά της. Από το βήμα της ΔΕΘ, ο πρωθυπουργός επανάφερε στο προσκήνιο το δικαίωμα της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια, χαρακτηρίζοντας «απολύτως σαφές ότι η Ελλάδα διατηρεί το αναφαίρετο δικαίωμα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα έως τα 12 μίλια, όποτε και όπως το κρίνει ότι είναι η πιο κατάλληλη χρονική συγκυρία».
Η δήλωση αυτή προκάλεσε παροξυσμό στην Τουρκία και έγινε πρώτο θέμα στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, που κατηγόρησαν την Ελλάδα ότι θέλει πόλεμο με την Τουρκία. Η τουρκική υστερία, μάλιστα, για τη δήλωση του πρωθυπουργού ήταν μεγαλύτερη και από εκείνη που ξέσπασε όταν η Ελλάδα, υπέγραψε τη σύμβαση με το Ισραήλ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» την προπερασμένη εβδομάδα.
Ενδεχομένως, οι Τούρκοι να υποψιάζονται ότι Ελλάδα, θα προχωρήσει. Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν σε κάθε περίπτωση ότι είναι χρονικά ώριμο να γίνει η επέκταση σε πρώτη φάση νοτίως και δυτικά της Κρήτης και αυτό το ενδεχόμενο έχει συζητηθεί στην κυβέρνηση.
Το αν θα γίνει το βήμα θα εξαρτηθεί και από την τουρκική στάση και τις επόμενες τουρκικές ενέργειες, και, ειδικότερα, από το αν θα κατατεθεί στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση και τι θα περιλαμβάνει το περιβόητο νομοσχέδιο για τις θαλάσσιες ζώνες που φέρεται να κατοχυρώνει σε επίπεδο εθνικού τουρκικού δικαίου το ιδεολόγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Με τον Μακρόν
Ανεξάρτητα πάντως από οποιαδήποτε τουρκική κίνηση ή απειλή θα προχωρήσει η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. «Βεβαίως θα υπάρξει η πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου. Είναι κάτι το οποίο αποτελεί και ευρωπαϊκή μας υποχρέωση και θα γίνει με βάση και τον προγραμματισμό της εταιρείας», είπε στην τηλεοπτική του συνέντευξη ο Γ. Γεραπετρίτης.
Το ζήτημα αυτό αποτέλεσε και το κύριο αντικείμενο συζήτησης ανάμεσα στον πρωθυπουργό και στον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, στη συνάντηση που είχαν στο Παρίσι την Τετάρτη. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, «συζητήθηκαν ακόμη τα επόμενα βήματα στην υλοποίηση του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης μετά τη συμφωνία για την είσοδο του επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI), η οποία θα αναλάβει την ανάπτυξη του έργου». Η Αθήνα υπήρξε πολύ ικανοποιημένη από αυτή τη συνάντηση, καθώς φαίνεται ότι οι Γάλλοι θα εμπλακούν ενεργά στην υλοποίηση του έργου.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η εταιρεία κατασκευής του καλωδίου Nexans, που είχε την ευθύνη για τη διενέργεια των ερευνών βυθού για την πόντιση του καλωδίου, προτίθεται αυτή τη φορά να ναυλώσει ένα γαλλικό πλοίο που θα πλέει υπό γαλλική σημαία, κάτι που αποτελεί ευθέως ένα μήνυμα στην Αγκυρα για τη γαλλική εμπλοκή. Η επανάληψη των ερευνών θα ξεκινήσει μέσα στους επόμενους μήνες και πάντως πριν από το τέλος του χρόνου και αναμένεται με ενδιαφέρον η αντίδραση της Άγκυρας.
Σε κάθε περίπτωση, η Αθήνα δεν πτοείται από τις απειλές, ούτε από την προοπτική επανάληψης των γεγονότων της Κάσου το 2024. «Εχουμε έτοιμα όλα τα σενάρια για την οποιαδήποτε ένταση, για την οποιαδήποτε αύξηση της πίεσης, ούτως ή άλλως. Προφανώς και είμαστε έτοιμοι να απαντήσουμε στο πεδίο», είπε χαρακτηριστικά ο Γ. Γεραπετρίτης.
Έτοιμοι για όλα
Παρά τις τουρκικές απειλές και τις προκλήσεις, η κυβέρνηση δεν φαίνεται να ανησυχεί ιδιαίτερα, ούτε θεωρεί πιθανό το ενδεχόμενο ενός θερμού επεισοδίου.
«Είμαστε έτοιμοι για κάθε ενδεχόμενο. Δεν φοβάμαι για θερμό επεισόδιο. Και τούτο διότι εξακολουθούν να υπάρχουν οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία στο πλαίσιο του δομημένου διαλόγου. Από την άλλη πλευρά, τίποτε διαφορετικό δεν θα μπορούσε να κάνει μια κυβέρνηση από το να έχει έτοιμα όλα τα σενάρια και έχουμε την ισχύ να αντεπεξέλθουμε σε οτιδήποτε. Δεν το επιθυμούμε και δεν αναμένουμε κάποιο θερμό επεισόδιο. Από την άλλη πλευρά, είναι προφανές ότι έχουμε ετοιμότητα για τα πάντα», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, όταν ρωτήθηκε στο μπρίφινγκ για το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου, δήλωσε ότι «δεν υπάρχει καμία τέτοια ένδειξη που να μας οδηγεί σε αυτό το συμπέρασμα».
Σε κάθε περίπτωση, η Αθήνα παραδέχεται ότι έχει υπάρξει περαιτέρω ένταση το τελευταίο διάστημα, η οποία σύμφωνα με διπλωματικές πηγές οφείλεται στον εκνευρισμό που έχουν προκαλέσει στην Τουρκία οι κινήσεις της Ελλάδας και οι διεθνείς της συμμαχίες.
Το μήνυμα που θέλει να στείλει η κυβέρνηση στην άλλη πλευρά του Αιγαίου είναι ότι «η εποχή της παθητικής αντιμετώπισης των τουρκικών αξιώσεων έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί». Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εξωτερικών: «Επιδιώκουμε τον διάλογο. Το αποδείξαμε στην πράξη ότι εμείς μπορούμε να καθίσουμε στο τραπέζι, μπορούμε να συζητήσουμε, μπορούμε να απορροφούμε εντάσεις. Οποιος, όμως, περιμένει παραχωρήσεις εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης, για μία ακόμα φορά θα διαψευστεί παταγωδώς».
