Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Στεκόμενος ισότιμα δίπλα στους ηγέτες των δύο μεγαλύτερων υπερδυνάμεων του πλανήτη στη Σεντζέν, ο Βλαντίμιρ Πούτιν πέτυχε τον συμβολικό θρίαμβο να σπάσει τη δυτική απομόνωση, χωρίς να κάνει την παραμικρή υποχώρηση στο ουκρανικό μέτωπο.
- Σύμφωνα με τους New York Times, η τριμερής συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ ισοδυναμούσε σε μεγάλο βαθμό με ένα «διπλωματικό θέατρο» που ανύψωσε τη Μόσχα πέρα από το πραγματικό της εκτόπισμα.
- Ο Ρώσος Πρόεδρος απέκλεισε οποιαδήποτε εκεχειρία σε θαλάσσιες ή ενεργειακές υποδομές με το Κίεβο έπειτα από τα πλήγματα στη Γέφυρα της Κριμαίας, προειδοποιώντας ότι θα προχωρήσει σε οδυνηρά αντίποινα.
Στεκόμενος ισότιμα δίπλα στους ηγέτες των δύο μεγαλύτερων υπερδυνάμεων του πλανήτη, ο Βλαντίμιρ Πούτιν πέτυχε στη Σεντζέν τον συμβολικό θρίαμβο που επιδίωκε επί χρόνια: να σπάσει τη δυτική απομόνωση και να επαναφέρει τη Ρωσία στο επίκεντρο της παγκόσμιας σκακιέρας, χωρίς να κάνει την παραμικρή υποχώρηση στο ουκρανικό μέτωπο.
Ισότιμος
Ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, στάθηκε μπροστά στις κάμερες με τους ηγέτες των δύο παγκόσμιων υπερδυνάμεων.
Έλαβε δημόσια εύσημα από τον έναν εξ αυτών, τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τον αποκάλεσε «φίλο μου», και διακήρυξε, ανάμεσα σε συναντήσεις με τουλάχιστον επτά παγκόσμιους ηγέτες μέσα σε δύο ημέρες, ότι οι προσπάθειες απομόνωσης της χώρας του απέτυχαν.
Όπως επισημαίνουν οι New York Times σε εκτενή ανάλυσή τους, ο Πούτιν αναδείχθηκε ο μεγάλος νικητής έπειτα από τη συνάντηση που είχε την Πέμπτη με τον Τραμπ και τον Κινέζο ηγέτη, Σι Τζινπίνγκ, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής στη Σεντζέν της Κίνας.
Ο Ρώσος ηγέτης αποχώρησε με έναν συμβολικό θρίαμβο στη μάχη που δίνει εδώ και 25 χρόνια για να αποκαταστήσει τη θέση της Ρωσίας ως μεγάλης δύναμης στο επίκεντρο των παγκόσμιων εξελίξεων.
Εμφανιζόμενος στο πλευρό του Τραμπ και του Σι -των δύο ηγετών που φέρουν τη μεγαλύτερη ευθύνη για το γεγονός ότι ξέφυγε από την απομόνωση μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022-, ο Πούτιν έδειξε ότι μπορεί να τυγχάνει θερμής υποδοχής από τις δυνάμεις που μετρούν περισσότερο, χωρίς να προχωρήσει σε κανέναν συμβιβασμό για τον πόλεμο.
«Τερματίζει την απομόνωση που τουλάχιστον η Δύση προσπάθησε να του επιβάλει μετά την ολοκληρωτική εισβολή», δήλωσε η Άντζελα Στεντ, ειδική σε θέματα Ρωσίας και ανώτερη ερευνήτρια στο American Enterprise Institute.
«Να τος. Συναντιέται με τον Σι και τον Τραμπ, και πάνε περίπατο η απομόνωση και οι κυρώσεις».
«Διπλωματικό θέατρο»
Η τριμερής συνάντηση -η πρώτη του είδους της μεταξύ των τριών χωρών- ισοδυναμούσε σε μεγάλο βαθμό με ένα «διπλωματικό θέατρο» που ανύψωσε τη Ρωσία πέρα από το πραγματικό της εκτόπισμα, σημειώνει η αμερικανική εφημερίδα.
Η Ρωσία υστερεί τόσο έναντι των ΗΠΑ όσο και έναντι της Κίνας σε οικονομική ισχύ, πληθυσμιακό μέγεθος και στους περισσότερους άλλους βασικούς δείκτες επιρροής.
Η μεγάλη εξαίρεση, πέρα από την έκταση και ορισμένους φυσικούς πόρους, είναι τα πυρηνικά όπλα. Η Ρωσία διατηρεί το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο στον κόσμο, κληρονομιά από τη Σοβιετική Ένωση, και ο Πούτιν φρόντισε να μην περάσει αυτό απαρατήρητο από κανέναν εκ των παρευρισκομένων.
Λίγες ώρες πριν ο Πούτιν φτάσει στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), ρωσικά στρατηγικά πυρηνικά βομβαρδιστικά προσγειώθηκαν στο Βιετνάμ για πρώτη φορά μετά τη σοβιετική εποχή.
Στη Σεντζέν, ένας γνωστός φιλοπουτινικός σχολιαστής καταγράφηκε σε βίντεο να πλησιάζει με δυσπιστία τον Ρώσο αξιωματικό που μετέφερε το «cheget», τη συσκευή πυρηνικής διοίκησης και ελέγχου που συνοδεύει παντού τον Ρώσο ηγέτη, και να ρωτά: «Αυτός είναι ο πυρηνικός χαρτοφύλακας, ο ίδιος;».
Ο Πούτιν είχε να εμφανιστεί αυτοπροσώπως στην ετήσια σύνοδο του APEC εδώ και εννέα χρόνια. Η διά ζώσης διοργάνωση ακυρώθηκε από το 2019 έως το 2021.
Οι ΗΠΑ, που φιλοξένησαν τη σύνοδο το 2023, δεν τον προσκάλεσαν λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ ένα διεθνές ένταλμα σύλληψης εις βάρος του για τη μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία στη Ρωσία περιέπλεξε τις επισκέψεις στο Περού και τη Νότια Κορέα το 2024 και το 2025.
Ωστόσο, την Πέμπτη, στον Ρώσο ηγέτη παραχωρήθηκε μια θέση σε μια σκηνή στρωμένη με κόκκινο χαλί μαζί με τον Αμερικανό και τον Κινέζο ομόλογό του, την ώρα μάλιστα που κλιμακώνει τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, σκοτώνοντας αριθμό-ρεκόρ Ουκρανών αμάχων και τηρώντας σκληρή στάση στις ανανεωμένες προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ για τον τερματισμό της σύγκρουσης.΄
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης αλλά και μετά από αυτήν, ο Ρώσος ηγέτης και ο Τραμπ εξαπέλυσαν επίθεση κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, το οποίο εξέδωσε το ένταλμα σύλληψης για τον Πούτιν.
Ο Τραμπ αποκάλεσε τον θεσμό -τον οποίο η κυβέρνησή του έχει τιμωρήσει με κυρώσεις- έναν εκτός ελέγχου «αδίστακτο παγκοσμιοποιητικό οργανισμό».
Eπίθεση στη «φιλελεύθερη δικτατορία»
Σε πλήρη αντίθεση με τη διπλωματική αίγλη που απολάμβανε η Ρωσία στη Σεντζέν, η Ουκρανία έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα ρεαλισμού, υπογραμμίζουν οι New York Times.
Μόλις λίγες ώρες πριν από την τριμερή συνάντηση, οι ουκρανικές δυνάμεις έπληξαν για τρίτη φορά μέσα σε μία εβδομάδα τη γέφυρα που συνδέει τη Ρωσία με την Κριμαία, τη χερσόνησο που ο Πούτιν προσάρτησε παράνομα από την Ουκρανία το 2014.
Οι προηγούμενοι Αμερικανοί πρόεδροι ήταν επιφυλακτικοί στο να προσδώσουν νομιμοποίηση σε αυταρχικούς ηγέτες που αντιτίθενται ενεργά στα αμερικανικά συμφέροντα, αλλά ο Τραμπ συμφώνησε στη σύνοδο κορυφής με τον Πούτιν χωρίς να επιβάλει προηγούμενες δεσμεύσεις σχετικά με την Ουκρανία.
Σε συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε, ο Πούτιν δήλωσε ότι ο ίδιος και ο Τραμπ μοιράζονται μια κοινή προσέγγιση όσον αφορά τις «αξίες του πολιτισμού» και έχουν «ομοιότητα απόψεων», επικαλούμενος μια πρόσφατη συζήτηση για τη δημοκρατία.
«Τι ακριβώς είναι η δημοκρατία; Τι είναι;», διερωτήθηκε ο Πούτιν. «Είναι η φιλελεύθερη τάξη πραγμάτων που ορισμένοι κύκλοι επιδίωξαν και εξακολουθούν να επιχειρούν να επιβάλουν σε ολόκληρο τον κόσμο, φτιαγμένη σύμφωνα με το δικό τους σχέδιο; Είναι αυτό δημοκρατία ή είναι μια φιλελεύθερη απόπειρα μονοπώλησης της εξουσίας — στην πραγματικότητα, μια φιλελεύθερη δικτατορία;».
Η επίσημη ανακοίνωση που εξέδωσαν οι τρεις παγκόσμιοι ηγέτες μετά τη συνάντησή τους δεν έκανε καμία αναφορά στη σύγκρουση στην Ουκρανία, αν και ο Πούτιν και ο Τραμπ συζήτησαν το θέμα σε συνομιλίες πριν από την τριμερή.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, ο Πούτιν δήλωσε ότι, ως απάντηση στις ουκρανικές επιθέσεις στη Γέφυρα της Κριμαίας, αποκλείει οποιαδήποτε εκεχειρία σε θαλάσσιες ή ενεργειακές υποδομές με το Κίεβο και προειδοποίησε ότι θα προχωρήσει σε οδυνηρά αντίποινα.
Υπήρχαν ούτως ή άλλως ελάχιστες ενδείξεις ότι τέτοιες περιορισμένες εκεχειρίες ήταν στον ορίζοντα, σημειώνουν οι NYT.
Στις ειρηνευτικές συνομιλίες της περασμένης εβδομάδας στο Άμπου Ντάμπι, υπό την ηγεσία των ειδικών απεσταλμένων του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, η ρωσική διαπραγματευτική ομάδα επανέφερε τις σκληροπυρηνικές απαιτήσεις που είχε διατυπώσει πριν από πέντε χρόνια.
Οι Ευρωπαίοι, η «νέα Γιάλτα» και η πολιτική των παραπόνων
Ο Πούτιν ανέφερε ότι, κατόπιν επιμονής των ΗΠΑ, κάλεσε Ευρωπαίους αξιωματούχους στη Μόσχα «μέσω διπλωματικών διαύλων» για να διαπιστώσει τη θέση τους και να αποφασίσει εάν θα πρέπει να συμπεριληφθούν στις συνομιλίες.
Μέχρι στιγμής, οι διαπραγματεύσεις περιλαμβάνουν μόνο τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Ουκρανία.
Η Ουκρανία και τα ευρωπαϊκά έθνη έχουν τονίσει επανειλημμένα ότι πρέπει να συμμετέχουν σε οποιεσδήποτε συζητήσεις αφορούν την ασφάλειά τους. Σε συνέντευξή του στο NBC News πριν από τη σύνοδο κορυφής, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι «οι μεγάλες χώρες νομίζουν πάντα ότι μπορούν να παίρνουν αποφάσεις για το μέλλον όλου του κόσμου, αλλά είναι ένα τεράστιο λάθος, απολύτως».
Ο Τραμπ και ο Πούτιν, ωστόσο, φαίνεται να συμμερίζονται την άποψη ότι «υπάρχουν μόνο λίγοι πραγματικά σοβαροί παίκτες» στις παγκόσμιες υποθέσεις που έχουν σημασία, σημειώνει η Στεντ στους New York Times.
«Ο Τραμπ είναι προφανώς ένας εντελώς διαφορετικός πρόεδρος», είπε. «Είναι χαρούμενος να εμφανίζεται με αυτούς τους αυταρχικούς ηγέτες. Πραγματικά δεν ενδιαφέρεται να εμφανίζεται με Αμερικανούς συμμάχους, είτε Ευρωπαίους είτε Ασιάτες».
Ερωτηθείς εάν η σύνοδος κορυφής της Πέμπτης ισοδυναμούσε με μια νέα Γιάλτα -τη διάσκεψη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου όπου ο Φράνκλιν Ρούζβελτ, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Ιωσήφ Στάλιν καθόρισαν την τύχη της μεταπολεμικής Ευρώπης- ο Πούτιν απάντησε: «Τι ήταν τόσο κακό με τη Γιάλτα;».
Υποστήριξε ότι η Γιάλτα επισφράγισε τη νίκη επί του ναζισμού και άνοιξε τον δρόμο για τα Ηνωμένα Έθνη, παραλείποντας το πώς η διαπραγμάτευση εκείνη έθεσε τις βάσεις ώστε εκατομμύρια Ευρωπαίοι να βρεθούν πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα – το πολιτικό, ιδεολογικό και στρατιωτικό σύνορο που χώρισε την Ευρώπη στα δύο (τη δυτική από τη σοβιετική σφαίρα επιρροής) καθ’ όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Εδώ και χρόνια, καταλήγει η ανάλυση της αμερικανικής εφημερίδας, βασικός λόγος ύπαρξης της διακυβέρνησης του Πούτιν είναι η αναστροφή της παρακμής της ρωσικής ισχύος που επήλθε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, την οποία έχει αποκαλέσει «τη μεγαλύτερη πολιτική καταστροφή του αιώνα».
«Δείξαμε ότι είμαστε αδύναμοι, και οι αδύναμοι τρώνε ξύλο», είχε παρατηρήσει ο Πούτιν σε ομιλία του το 2004 έπειτα από τρομοκρατική επίθεση σε σχολείο στο Μπεσλάν. Έβραζε από οργή για το πόσο ευάλωτη είχε γίνει η Ρωσία και έθεσε σε κίνηση τους μηχανισμούς για την εδραίωση του εσωτερικού πολιτικού ελέγχου.
Ο Πούτιν έβλεπε την απώλεια ισχύος της Μόσχας ως υποτιμητική και ταπεινωτική, αγανακτώντας με τον τρόπο που τον αντιμετώπιζαν ως ηγέτη δεύτερης κατηγορίας οι Αμερικανοί αξιωματούχοι. Για μεγάλο μέρος των δεκαετιών του 1990 και του 2000, οι ηγέτες των ΗΠΑ δεν θεωρούσαν τη Μόσχα μια δύναμη υπολογίσιμη ή επίφοβη στις παγκόσμιες υποθέσεις.
Με την πάροδο των ετών, ο Ρώσος ηγέτης κατέγραφε τις προσβολές, αποκτώντας ολοένα και μεγαλύτερη αποφασιστικότητα να τερματίσει αυτό που αποκαλεί εδώ και καιρό «μονοπολικό κόσμο», τον όρο που επέλεξε για έναν κόσμο στον οποίο, όπως έλεγε, κυριαρχούσαν άδικα οι ΗΠΑ.
Αυτή η πολιτική των παραπόνων τροφοδότησε την ολοένα και πιο τολμηρή και θανατηφόρα προσπάθειά του να αποκαταστήσει τη ρωσική ισχύ.
Ακόμη και αφού η σύνοδος κορυφής της Πέμπτης τού χάρισε το κύρος και τη λάμψη ενός ηγέτη υπερδύναμης, ο Πούτιν αφιέρωσε μέρος της συνέντευξης Τύπου για να πει ότι δεν ευθύνεται ο ίδιος για την εισβολή στην Ουκρανία, ρίχνοντας αντ’ αυτού το φταίξιμο στις προηγούμενες δυτικές ελίτ.
«Δεν έδιναν δεκάρα για τη γνώμη μας, επειδή πίστευαν ότι δεν υπήρχε τίποτα να διαπραγματευτούν με τη Ρωσία. Απλώς έπρεπε να πιέσουν», δήλωσε ο Πούτιν κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου την Πέμπτη.
«Λοιπόν, έφτασαν αυτή την πίεση στο σημείο των εχθροπραξιών και του πολέμου».
