Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Υψηλόβαθμοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ προειδοποιούν ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν γίνεται «ολοένα και πιο αδίστακτος, επικίνδυνος και πρόθυμος να αναλάβει ρίσκα» όσο παρατείνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία.
- Η Ρωσία φαίνεται διατεθειμένη να αναλάβει μεγαλύτερα ρίσκα, συνδυάζοντας υβριδικές επιθέσεις, δολιοφθορές και επιχειρήσεις επιρροής, με στόχο να διχάσει τη Δύση και να προκαλέσει το ΝΑΤΟ σε μια «υπερβολική αντίδραση».
- Ο Πούτιν προσπαθεί να σπάσει τη δυτική υποστήριξη προς το Κίεβο, καθώς η εκστρατεία του στην Ουκρανία δεν εξελίσσεται καλά, με τον καλύτερο τρόπο αποτροπής να είναι «η ενίσχυση της υποστήριξης προς την Ουκρανία».
Σε μια προειδοποίηση για την αλλαγή τακτικής του Κρεμλίνου προχωρούν υψηλόβαθμοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Καθώς η σύγκρουση στην Ουκρανία παρατείνεται, η Ρωσία φαίνεται διατεθειμένη να αναλάβει μεγαλύτερα ρίσκα, συνδυάζοντας υβριδικές επιθέσεις, δολιοφθορές και επιχειρήσεις επιρροής, με στόχο να διχάσει τη Δύση και να δοκιμάσει την αντοχή του ΝΑΤΟ.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν γίνεται «ολοένα και πιο αδίστακτος, επικίνδυνος και πρόθυμος να αναλάβει ρίσκα», δήλωσε την Τρίτη ο αναπληρωτής διοικητής του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη.
Ο Πούτιν θέλει να προκαλέσει το ΝΑΤΟ
Ο πτέραρχος Σερ Τζον Στράινγκερ μίλησε στο πρακτορείο Associated Press (AP) στο περιθώριο συνεδρίου για την ασφάλεια στην Εσθονία, εν μέσω προειδοποιήσεων από ορισμένους Ευρωπαίους ηγέτες ότι η Μόσχα σχεδιάζει να δοκιμάσει τη συλλογική άμυνα του ΝΑΤΟ με πιο τολμηρές επιθέσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν ήδη δολιοφθορές και κατασκοπεία.
Ο Στράινγκερ προειδοποίησε ότι τα μέλη του ΝΑΤΟ πρέπει να έχουν επίγνωση αυτού του «εύφλεκτου περιβάλλοντος» και να είναι προσεκτικά στην αντίδρασή τους, καθώς ο Πούτιν θα ήθελε να προκαλέσει τη Συμμαχία σε μια «υπερβολική αντίδραση».
Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η Ρωσία ενδέχεται να βάλει στο στόχαστρο χώρες του ΝΑΤΟ με σκόπιμα πλήγματα drones ή πυραύλων, ισχυριζόμενη στη συνέχεια ότι επρόκειτο για ατύχημα.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συμφώνησε και ζήτησε από την κυβέρνησή του να προετοιμάσει ένα σχέδιο για την προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας από πιθανές επιθέσεις drones και κυβερνοεπιθέσεις.
Άλλοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι σημειώνουν ότι η απειλή από τη Ρωσία είναι σοβαρή, αλλά απευθύνουν έκκληση για ψυχραιμία.
Βρετανός αξιωματούχος, μιλώντας υπό το καθεστώς της ανωνυμίας για τη συζήτηση ευαίσθητων θεμάτων ασφαλείας, δήλωσε ότι η εκτίμηση του Ηνωμένου Βασιλείου είναι πως ο Πούτιν δεν επιδιώκει μια άμεση αντιπαράθεση με το ΝΑΤΟ.
Αξιωματούχοι στην Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία, οι οποίες συνορεύουν με τη Ρωσία, εμφανίζονται επίσης πιο επιφυλακτικοί ως προς την προοπτική μιας σοβαρής κλιμάκωσης, έπειτα από χρόνια εκκλήσεων προς τις δυτικές χώρες να υιοθετήσουν μια πιο σκληρή στάση απέναντι στη Μόσχα.
«Η Ουκρανία μάχεται. Η Ρωσία είναι απορροφημένη στην Ουκρανία. Δεν παρατηρούμε καμία συγκέντρωση δυνάμεων κοντά στα σύνορά μας. Και από αυτή την άποψη, πιστεύω ότι οι περισσότεροι θα συμφωνούσαν πως η προοπτική μιας άμεσης στρατιωτικής επίθεσης δεν είναι ορθός υπολογισμός», δήλωσε ο πρόεδρος της Λετονίας, Έντγκαρς Ρίνκεβιτς, σε μικρή ομάδα δημοσιογράφων αργά την Τρίτη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.
Ο πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, απέρριψε τις όποιες ανησυχίες ότι η Ρωσία ενδέχεται να δοκιμάζει τη διατλαντική στρατιωτική συμμαχία, δηλώνοντας στο AP έπειτα από μια συζήτηση στο Ντε Μόιν της Άιοβα, το βράδυ της Τρίτης, ότι «ο Πούτιν δεν θέλει μια σύγκρουση με το ΝΑΤΟ».
Ο ίδιος ανέφερε ότι οι εισβολές drones σε χώρες όπως η Ρουμανία ή η Πολωνία ήταν ως επί το πλείστον αποτέλεσμα ηλεκτρονικού πολέμου και μη σκόπιμες, σημειώνοντας ωστόσο ότι οι υβριδικές δραστηριότητες, όπως οι δολιοφθορές, «είναι πιο ανησυχητικές».
Ο Γουίτακερ προειδοποίησε επίσης κατά μιας «υπερβολικής αντίδρασης», διότι «αυτό ακριβώς πιστεύω ότι θα ήθελαν ή θα ήλπιζαν οι αντίπαλοί μας».
Η Ρωσία δοκιμάζει ήδη τις άμυνες του ΝΑΤΟ
Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη αντιμετωπίσει πολλαπλές παραβιάσεις από ρωσικά drones -και αρκετούς πυραύλους- καθώς και μια εκστρατεία μυστικών ρωσικών ενεργειών αποσταθεροποίησης, η οποία ξεκίνησε μετά την εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία.
Διαδραστικός χάρτης του AP που καταγράφει αυτή την εκστρατεία δείχνει τη σχετική κλιμάκωση: από 59 περιστατικά τον Μάρτιο του 2025, ο αριθμός ξεπέρασε τα 210 περιστατικά, που κυμαίνονται από βανδαλισμούς, προπαγάνδα και επιχειρήσεις επηρεασμού έως εμπρησμούς, δολιοφθορές και κυβερνοεπιθέσεις.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε στο AP ότι ο Πούτιν «γνωρίζει ότι οι ΗΠΑ και η Ευρώπη είναι απόλυτα συνδεδεμένες».
«Πρέπει να βεβαιωθούμε ότι είμαστε προετοιμασμένοι, ότι είμαστε ισχυροί, και εκείνος το γνωρίζει. Και αν κάνει οποιαδήποτε ανόητη κίνηση, γνωρίζει ότι η αντίδρασή μας θα είναι σκληρή», δήλωσε ο Ρούτε.
Τον Αύγουστο, Γερμανοί αξιωματούχοι κατηγόρησαν τη Μόσχα ότι βρισκόταν πίσω από ένα σαμποτάζ στο αεροδρόμιο της Λειψίας, όπου εντοπίστηκε ένα drone με εκρηκτικά δίπλα σε ουκρανικό αεροσκάφος φορτωμένο με καύσιμα αεριωθούμενων.
Τον περασμένο μήνα, Βρετανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι απέτρεψαν ρωσικό σχέδιο δολιοφθοράς σε εργοστάσιο παραγωγής drones έξω από το Λονδίνο.
Επίσης τον Αύγουστο, εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εσθονική εταιρεία αμυντικού υλικού και σημειώθηκε έκρηξη σε αποθήκη όπλων στη Βουλγαρία, αν και καμία από τις δύο περιπτώσεις δεν έχει αποδοθεί δημοσίως στη Ρωσία.
Πολλοί δράστες δολιοφθορών έχουν στρατολογηθεί μέσω διαδικτύου από τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες και ορισμένοι δεν έχουν ιδέα ότι εργάζονται για τη Μόσχα.
Αυτό καθιστά την αποκάλυψη ενός σχεδίου πρόκληση και την απόδοση ευθυνών συχνά δύσκολη.
Όταν ρωτήθηκε από το AP τον Μάιο εάν η Ρωσία διεξάγει μυστική εκστρατεία κατά της Δύσης, ο Πούτιν απάντησε: «Ονομάστε ένα αποδεδειγμένο γεγονός».
Η γραμμή μεταξύ «ατυχήματος και σκόπιμης ενέργειας είναι αρκετά λεπτή», δήλωσε ο Στράινγκερ, αναφερόμενος στις εισβολές drones που παρεκκλίνουν της πορείας τους στον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ λόγω των ρωσικών παρεμβολών GPS ή άλλων μέτρων ηλεκτρονικού πολέμου για την άμυνα απέναντι σε ουκρανικά drone.
Θα ήταν δυνατό για τη Ρωσία να κλιμακώσει αυτή τη δραστηριότητα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η Μόσχα έχει αποφασίσει να το πράξει, πρόσθεσε ο Στράινγκερ, αναπληρωτής ανώτατος συμμαχικός διοικητής Ευρώπης του ΝΑΤΟ.
Αν και υπάρχουν «πολλές διαφορετικές αμφιβολίες και απόψεις για το πόσο κρίσιμη είναι η απειλή … η στάση της Ρωσίας απέναντι στην αμέλεια» και τη σκόπιμη στοχοποίηση των γειτόνων του ΝΑΤΟ «είναι σχεδόν η ίδια», δήλωσε στο AP ο πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κρίστεν Μιχάλ.
Τόσο ο Στράινγκερ όσο και ο Μιχάλ άφησαν να εννοηθεί ότι η αύξηση των μυστικών επιθέσεων από τη Μόσχα δεν οφείλεται σε αποτυχία των χωρών του ΝΑΤΟ να τις αποτρέψουν, αλλά είναι άμεση συνέπεια της δυτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία.
«Ο Πούτιν προσπαθεί να σπάσει τη δυτική υποστήριξη»
Ο Πούτιν, σημείωσε ο Στράινγκερ, «εξετάζει μια σειρά από πράγματα» προσπαθώντας να δημιουργήσει διχασμό μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ, επειδή η εκστρατεία του στην Ουκρανία δεν εξελίσσεται καλά.
Ο Μιχάλ παρομοίασε τον Ρώσο ηγέτη με «αρουραίο στριμωγμένο στη γωνία», ο οποίος κλιμακώνει τη δραστηριότητά του στην Ευρώπη σε μια προσπάθεια να κάμψει τη δυτική υποστήριξη προς το Κίεβο, σε μια στιγμή που η Μόσχα βρίσκεται υπό πίεση.
Η προέλαση των ρωσικών δυνάμεων στο μέτωπο της Ουκρανίας εξελίσσεται με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς, με το τίμημα σε ανθρώπινες ζωές να είναι αστρονομικό, ξεπερνώντας τις 500.000 νεκρούς, ακόμη και τη στιγμή που η εκστρατεία βαθέων πληγμάτων του Κιέβου κατά της ρωσικής ενεργειακής βιομηχανίας έχει προκαλέσει ελλείψεις καυσίμων σε 80 από τις 83 περιοχές της Ρωσίας, δήλωσε νωρίτερα αυτό το μήνα ο αρχηγός του Βρετανικού Επιτελείου Άμυνας, πτέραρχος σερ Ρίτσαρντ Νάιτον.
Παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο Ρώσος ηγέτης υπαναχωρεί από τους στόχους του στην Ουκρανία.
Ηγέτες των Βαλτικών χωρών, όπως ο Ρίνκεβιτς, υποστηρίζουν ότι η Μόσχα θα πιέσει ακόμη περισσότερο τώρα που πλησιάζει ο χειμώνας, εκτιμώντας ότι οι επιθέσεις στις υποδομές είναι πιθανό να αυξηθούν τους επόμενους μήνες και ότι οποιαδήποτε προοπτική διπλωματικής προόδου δεν αναμένεται πριν από την άνοιξη.
Ο Πούτιν προσπαθεί να υπονομεύσει το σύμφωνο συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ (Άρθρο 5) δοκιμάζοντας τα κράτη-μέλη με μυστικές επιθέσεις που είναι δύσκολο να αποδοθούν επίσημα, τόνισε ο Μιχάλ.
Ωστόσο, ο Εσθονός ηγέτης δήλωσε ότι προς το παρόν είναι «απίθανο» ο Πούτιν να εξαπολύσει μια συμβατική στρατιωτική επίθεση στην Ευρώπη, λόγω της απειλής απάντησης από το ΝΑΤΟ και επειδή οι δυνάμεις του είναι καθηλωμένες στην Ουκρανία.
Το υψηλό επίπεδο κακόβουλης δραστηριότητας από τη Ρωσία «ήρθε για να μείνει» μέχρι ο Πούτιν να αλλάξει τους στρατιωτικούς του στόχους, κατέληξε ο Μιχάλ, προσθέτοντας ότι ο καλύτερος τρόπος για την αποτροπή του είναι «η ενίσχυση της υποστήριξης προς την Ουκρανία».