Κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή: Νέα κέρδη των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, εκρήξεις σε τάνκερ στο Ορμούζ και επιθέσεις του Ιράν στο Μπαχρέιν

Σε διπλό μέτωπο εντείνεται η πίεση προς τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους στον Κόλπο, καθώς η αιφνιδιαστική υποχώρηση των κυβερνητικών δυνάμεων στην Υεμένη παραδίδει τον έλεγχο του στρατηγικού Στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ στους Χούθι. Την ίδια ώρα, το Ιράν εξαπολύει νέες επιθέσεις με drones εναντίον αμερικανικών βάσεων στο Μπαχρέιν, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης αναφέρουν εκρήξεις σε δύο τάνκερ στα Στενά του Ορμούζ. Εν μέσω της νέας αυτής ανάφλεξης, η Ουάσινγκτον ενισχύει τη ναυτική της παρουσία στην περιοχή με την ανάπτυξη του αεροπλανοφόρου USS Roosevelt.

Χούθι

Φωτογραφία: Reuters

Τα βασικά σημεία του άρθρου

  • Η υποχώρηση των κυβερνητικών δυνάμεων στην Υεμένη παραδίδει τον έλεγχο του στρατηγικού Στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ στους Χούθι, επιφέροντας σοβαρό πλήγμα στις προσπάθειες διασφάλισης της βασικής πετρελαϊκής οδού.
  • Παράλληλα, το Ιράν εξαπέλυσε νέες επιθέσεις με drones εναντίον αμερικανικής βάσης στο Μπαχρέιν, ενώ επιβεβαιώθηκε η άφιξη του αεροπλανοφόρου «USS Roosevelt» ενισχύοντας σημαντικά τη ναυτική παρουσία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
  • Στα Στενά του Ορμούζ, δύο δεξαμενόπλοια τυλίχθηκαν στις φλόγες έπειτα από πρόσκρουση σε θαλάσσιες νάρκες, διατηρώντας σε υψηλή νευρικότητα τις αγορές και τις τιμές του αργού πετρελαίου.

Σε διπλό μέτωπο εντείνεται η πίεση προς τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους στον Κόλπο, καθώς η αιφνιδιαστική υποχώρηση των κυβερνητικών δυνάμεων στην Υεμένη παραδίδει τον έλεγχο του στρατηγικού Στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ στους Χούθι, την ίδια ώρα που το Ιράν εξαπολύει νέες επιθέσεις με drones εναντίον αμερικανικών βάσεων στο Μπαχρέιν.

Η νέα αυτή κλιμάκωση απειλεί να τορπιλίσει τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Έλεγχος του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ από τους Χούθι

Στην Υεμένη, η εκστρατεία της Σαουδικής Αραβίας κατά των Χούθι υπέστη σοβαρό πλήγμα, καθώς οι σύμμαχοί της —που πολεμούν για λογαριασμό της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης— αποσύρθηκαν από το Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ προκειμένου να υπερασπιστούν την πρωτεύουσά τους, το Άντεν, στη νότια ακτή.

Η ανακοίνωση της Κυριακής σηματοδοτεί το άδοξο τέλος μιας κυβερνητικής αντεπίθεσης περίπου έξι εβδομάδων, που είχε στόχο να απωθήσει τους Χούθι από τις εκβολές της Ερυθράς Θάλασσας και να διασφαλίσει μια βασική πετρελαϊκή οδό.

Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι, γνωστοί και ως Ανσάρ Αλλάχ, ανακοίνωσαν τη Δευτέρα ότι ανέλαβαν τον έλεγχο του Στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ στη νοτιοδυτική Υεμένη, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο Al Masirah της οργάνωσης, το οποίο επικαλέστηκε στρατιωτική πηγή που ανέφερε ότι απώθησαν τις φιλοκυβερνητικές δυνάμεις από την περιοχή.

Η ένοπλη οργάνωση ισχυρίστηκε επίσης ότι εκδίωξε τις κυβερνητικές δυνάμεις πέρα από την περιοχή Χαράζ και ότι έπληξε το στρατόπεδο Καγουάχ με έξι πυραύλους — περιοχές που βρίσκονται στο νότιο κυβερνείο Λαχίτζ.

Η ανακοίνωση της Κυριακής για την κυβερνητική υποχώρηση δημιουργεί προοπτικές νέων προελάσεων των Χούθι προς το Άντεν, έδρα της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης από τότε που οι αντάρτες την εκτόπισαν από την πρωτεύουσα Σαναά πριν από περισσότερο από μία δεκαετία.

Στην επίσημη ανακοίνωσή τους, οι δυνάμεις του νότου ανέφεραν: «Οι Νότιες Ένοπλες Δυνάμεις ανακοινώνουν την υλοποίηση επιχείρησης αναδιάταξης των δυνάμεών τους από το αεροδρόμιο Ντουμπάμπ και την περιοχή Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, δυτικά του κυβερνείου της Ταΐζ».

«Το βήμα αυτό γίνεται με γνώμονα την προτεραιότητα διασφάλισης της πρωτεύουσας, Άντεν, και των γειτονικών κυβερνείων, καθώς και την ενίσχυση των γραμμών του μετώπου και την αντιμετώπιση των υφιστάμενων απειλών», πρόσθεσαν.

Η υποχώρηση αυτή αποτελεί οπισθοχώρηση για τις προσπάθειες ανατροπής των ραγδαίων κερδών που είχαν αποκομίσει οι Χούθι τον Σεπτέμβριο.

Μια φιλοκυβερνητική επίθεση με σαουδαραβική υποστήριξη τον περασμένο μήνα ανακατέλαβε καίριες θέσεις γύρω από το Στενό, αλλά απέτυχε να διώξει ολοκληρωτικά τους Χούθι ή να αναλάβει τον έλεγχο της πόλης Αλ Μόχα, βορειότερα στην ακτή.

Σε απάντηση, οι Χούθι εντείνουν τα πλήγματα με drones και πυραύλους κατά της Σαουδικής Αραβίας, προκαλώντας αναστάτωση στις πτήσεις και ενεργειακή ανησυχία.

Την Κυριακή, η οργάνωση δήλωσε ότι επιτέθηκε στο Διεθνές Αεροδρόμιο «King Khalid», σε χρηματοπιστωτικό κέντρο στο Ριάντ και σε δύο αντλιοστάσια πετρελαίου στον αγωγό East-West, χωρίς πάντως να υπάρξει άμεση επιβεβαίωση από το Ριάντ.

Με τον πόλεμο στον Κόλπο να διαταράσσει τη ροή πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, η Σαουδική Αραβία έχει εκτρέψει περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια αργού ημερησίως μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης προς τη Γιανμπού, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 4% της παγκόσμιας προσφοράς.

Στρατιωτικές πηγές από την Υεμένη ανέφεραν ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις γύρω από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αναδιατάχθηκαν στην Αλ Σουκγιάχ, 150 χιλιόμετρα δυτικά του Άντεν, ενώ εξακολουθούν να επιχειρούν να απωθήσουν τους Χούθι από τις γειτονικές παράκτιες περιοχές.

Στα υψίπεδα βόρεια του Άντεν, όπου οι Χούθι πολιορκούν την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Υεμένης, την Ταΐζ, οι μαχητές βρίσκονται πλέον ακριβώς έξω από την περιοχή Τουρ αλ-Μαχά, περίπου 80 χιλιόμετρα από την πόλη.

Οι ανθρωπιστικές συνθήκες επιδεινώνονται δραματικά στην Ταΐζ, η οποία φιλοξενεί περίπου τους μισούς από τους 300.000 εκτοπισμένους, με την ανθρωπιστική βοήθεια να αποκλείεται και τους αμάχους να μην μπορούν να διαφύγουν.

Ιρανικές επιθέσεις στο Μπαχρέιν

Παράλληλα, οι νέες ιρανικές επιθέσεις στο Μπαχρέιν, έδρα του Πέμπτου Στόλου των ΗΠΑ στον Κόλπο, ενδέχεται να ασκήσουν νέα πίεση στον Ντόναλντ Τραμπ προκειμένου να τερματίσει τον πόλεμο που ξεκίνησε πριν από σχεδόν επτά μήνες.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει τις τελευταίες ημέρες ότι ενδέχεται να μην εξαπολύσει νέες επιθέσεις εναντίον του Ιράν εάν η Ουάσινγκτον δεν αντιμετωπίσει νέες προκαλέσεις από την Τεχεράνη ή τους Χούθι, αν και σκοπεύει να διατηρήσει τον ναυτικό αποκλεισμό.

Το Μπαχρέιν ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε και κατέστρεψε αρκετές ιρανικές εναέριες επιθέσεις —τις πρώτες αναχαιτίσεις από την αεράμυνά του από τον Σεπτέμβριο—.

Το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) ανέφερε ότι επιτέθηκε σε αμερικανική στρατιωτική βάση στο Μπαχρέιν με έξι drones ως αντίποινα για «εχθρικές αμερικανικές ενέργειες», σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Fars.

Κατά τη διάρκεια σύντομου συναγερμού, οι αρχές του Μπαχρέιν κάλεσαν πολίτες και κατοίκους να παραμείνουν ψύχραιμοι και να κατευθυνθούν στο πλησιέστερο ασφαλές σημείο.

Δύο ημέρες νωρίτερα, οι Φρουροί είχαν υποστηρίξει ότι έπληξαν αμερικανική εγκατάσταση ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης, ισχυρισμός που διαψεύστηκε από τον αμερικανικό στρατό, ο οποίος ανέφερε ότι αναχαίτισε δύο drones χωρίς υλικές ζημιές.

Ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας

Εν μέσω της κλιμάκωσης, ο ανταποκριτής των Axios και Channel 12, Μπαράκ Ραβίντ, επικαλούμενος Αμερικανό αξιωματούχο, επιβεβαίωσε την άφιξη του αεροπλανοφόρου «USS Roosevelt» στη Μέση Ανατολή.

Πρόκειται για ασυνήθιστα υψηλή ναυτική παρουσία των ΗΠΑ, με περισσότερους από 20.000 ναύτες και πεζοναυτές και εκατοντάδες αεροσκάφη, σε μια εποχή που η σύγκρουση με το Ιράν ξεπερνά τους επτά μήνες.

Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ είχε ξανά τρία αεροπλανοφόρα στην περιοχή τον Απρίλιο, για πρώτη φορά από το 2003.

Στην περιοχή βρίσκονται ήδη τα «USS George H.W. Bush» και «USS George Washington», το οποίο μετακινήθηκε από τον Ειρηνικό για να ανακουφίσει το μακροχρόνια αναπτυγμένο «USS Abraham Lincoln», μαζί με την ομάδα αμφίβιας ετοιμότητας του «USS Boxer».

Εκρήξεις σε τάνκερ στα Στενά του Ορμούζ

Ενώ οι εξαγωγές του αργού πετρελαίου συνεχίζουν να ρέουν από τον Κόλπο σε επίπεδα κοντά στα προ-πολεμικά, οι επιθέσεις σε πλοία έχουν μετατραπεί σε καθημερινό κίνδυνο, διατηρώντας τις αγορές σε νευρικότητα και τις τιμές ψηλά.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν ότι δύο δεξαμενόπλοια τυλίχθηκαν στις φλόγες την Κυριακή, αφού προσέκρουσαν σε θαλάσσιες νάρκες ενώ χρησιμοποιούσαν τη νότια διαδρομή στα Στενά του Ορμούζ υπό την προστασία αμερικανικών μαχητικών, σύμφωνα με το πρακτορείο Fars.

Το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα την πληροφορία.

Οι IRGC συνήθως δεν παραδέχονται επιθέσεις σε πλοία στα Στενά, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι η διέλευση καθίσταται ανασφαλής χωρίς τη δική τους άδεια.

Το ναυτικό των Φρουρών τόνισε σε ανακοίνωσή του ότι τα «αυστηρά μέτρα» που λαμβάνει αποτελούν απάντηση στον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών και στις παραβιάσεις των ιρανικών κανόνων στη στρατηγική δίοδο, προσθέτοντας ότι τα τάνκερ που δεν συμμορφώνονται με τις οδηγίες τους «θα αντιμετωπιστούν αποφασιστικά».