Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου σχεδιάζει να ταξιδέψει στις ΗΠΑ τις επόμενες ημέρες, αν και αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δηλώνει πως «Μια επίσκεψη από τον “Μπίμπι” δεν βρίσκεται στο πρόγραμμα αυτή τη στιγμή».
- Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε τον Νετανιάχου να ξεκινήσει την αναδιάταξη των ισραηλινών δυνάμεων από τη Συρία και τον Λίβανο, τονίζοντας: «Δεν σας θέλουν εκεί. Πρέπει να αναδιπλωθείτε».
- Με τις εκλογές στο Ισραήλ να απέχουν μόλις τρεις μήνες, θεωρείται εξαιρετικά απίθανο ο Ισραηλινός ηγέτης να προχωρήσει σε σημαντικές υποχωρήσεις στη Συρία ή σε περαιτέρω αναδιατάξεις στον Λίβανο.
Οι ισορροπίες στη Μέση Ανατολή δοκιμάζονται εκ νέου, καθώς οι προσωπικές και οι γεωπολιτικές σκοπιμότητες των ηγετών των ΗΠΑ και του Ισραήλ έρχονται αντιμέτωπες με τις σκληρές πραγματικότητες του πεδίου.
Ενώ η Ουάσινγκτον επιχειρεί να επιβάλει μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην περιοχή, η κυβέρνηση Νετανιάχου δείχνει απροθυμία να προχωρήσει σε υποχωρήσεις που θα μπορούσαν να κλονίσουν την εγχώρια πολιτική της επιβίωση.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα ισραηλινών μέσων ενημέρωσης, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου σχεδιάζει να ταξιδέψει στις ΗΠΑ τις επόμενες ημέρες, με την άφιξή του στην Ουάσινγκτον να τοποθετείται στις αρχές της επόμενης εβδομάδας.
Το ταξίδι αυτό έρχεται σε συνέχεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχε ο Νετανιάχου με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, με αφορμή την επέτειο των 250 ετών από την Ανεξαρτησία των ΗΠΑ, κατά την οποία οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να συναντηθούν στο εγγύς μέλλον.
Παρ’ όλα αυτά, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου εμφανίστηκε επιφυλακτικός, δηλώνοντας στο Channel 12 του Ισραήλ: «Μια επίσκεψη από τον “Μπίμπι” δεν βρίσκεται στο πρόγραμμα αυτή τη στιγμή».
Στον αντίποδα, ισραηλινές πηγές ανέφεραν στον ιστότοπο Ynet πως ο Νετανιάχου αναμένεται να αναχωρήσει για την Ουάσινγκτον το ερχόμενο Σάββατο το βράδυ.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, αξιωματούχοι σημειώνουν πως ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός στοχεύει να συναντηθεί με τον Τραμπ κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, παρόλο που δεν έχει ακόμη οριστεί επίσημη συνάντηση.
Επιπλέον, κατά την παραμονή του στις ΗΠΑ, ο Νετανιάχου αναμένεται να παραστεί στην κηδεία του ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ.
Το παρασκήνιο των πιέσεων για Συρία και Λίβανο
Η επίσκεψη Νετανιάχου, εάν πραγματοποιηθεί, θα γίνει υπό το βάρος σοβαρών γεωπολιτικών πιέσεων.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής τους επικοινωνίας, ο Τραμπ κάλεσε τον Νετανιάχου να ξεκινήσει την αναδιάταξη των ισραηλινών δυνάμεων από τη Συρία, ενθαρρύνοντάς τον να πράξει το ίδιο και στον Λίβανο.
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε πως ο Τραμπ τόνισε στον Νετανιάχου ότι η παρουσία του ισραηλινού στρατού σε συριακό έδαφος προκαλεί εντάσεις και θα μπορούσε να οδηγήσει σε κλιμάκωση.
«Δεν σας θέλουν εκεί. Πρέπει να αναδιπλωθείτε», του είπε ο Αμερικανός Πρόεδρος.
Από την πλευρά του, το Γραφείο του Ισραηλινού Πρωθυπουργού απάντησε με επίσημη ανακοίνωση, αναφέροντας: «Ο Πρωθυπουργός, από την πλευρά του, έθεσε την ανάγκη για ζώνες ασφαλείας κατά μήκος των συνόρων του Ισραήλ».
Η παρέμβαση του Τραμπ έγινε μόλις μία ημέρα μετά τη συνάντησή του με τον Σύρο ομόλογό του Αχμέντ αλ-Σάρα, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία.
Η κυβέρνηση Τραμπ προσπαθούσε επί μήνες να επιτύχει μια νέα συμφωνία ασφαλείας μεταξύ Ισραήλ και Συρίας, καταλήγοντας τελικά στο συμπέρασμα ότι ο Νετανιάχου δεν επιθυμεί να προβεί στις ζητούμενες παραχωρήσεις.
Αυτές περιλάμβαναν τη σταδιακή απόσυρση των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (IDF) από τα συριακά εδάφη που κατέλαβαν μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024.
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση στο πεδίο είναι «στο κόκκινο», καθώς τις τελευταίες εβδομάδες σημειώθηκαν επεισόδια στη νότια Συρία, με Σύρους πολίτες να διαδηλώνουν κατά της παρουσίας των IDF και να συγκρούονται με Ισραηλινούς στρατιώτες.
Το αδιέξοδο στον Λίβανο
Παράλληλα, Αμερικανοί μεσολαβητές συναντήθηκαν στη Ρώμη με Ισραηλινούς και Λιβανέζους διπλωμάτες για να συζητήσουν την εφαρμογή της συμφωνίας-πλαισίου που υπογράφηκε προ εβδομάδων.
Η δέσμευση
Το Ισραήλ έχει δεσμευτεί να αποσύρει τις δυνάμεις του από δύο «πιλοτικές ζώνες» που κατέχει στον νότιο Λίβανο, επιτρέποντας την ανάπτυξη του λιβανέζικου στρατού.
Το κόλλημα
Οι IDF δεν έχουν ακόμη αναδιπλωθεί από τις περιοχές αυτές. Η Βηρυτός ζητά την άμεση έναρξη της διαδικασίας και ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για τις επόμενες αποσύρσεις.
Οι εκατέρωθεν θέσεις
Το Ισραήλ επιμένει ότι πρέπει πρώτα να επαληθεύσει πως οι «πιλοτικές ζώνες» είναι καθαρές από όπλα και στρατιωτικές υποδομές της Χεζμπολάχ. Αντίθετα, η λιβανέζικη πλευρά υποστηρίζει ότι ο στρατός των ΗΠΑ θα πρέπει να είναι ο κριτής αυτού του ελέγχου.
Με τις εκλογές στο Ισραήλ να απέχουν μόλις τρεις μήνες -μια αναμέτρηση υπαρξιακής σημασίας για την πολιτική επιβίωση του Νετανιάχου- θεωρείται εξαιρετικά απίθανο ο Ισραηλινός ηγέτης να προχωρήσει σε σημαντικές υποχωρήσεις στη Συρία ή σε περαιτέρω αναδιατάξεις στον Λίβανο.
Την ίδια ώρα, κορυφαία στελέχη της ισραηλινής κυβέρνησης επιδιώκουν επ’ αόριστον έλεγχο αυτών των περιοχών, με ορισμένους μάλιστα να πιέζουν για την ίδρυση εβραϊκών οικισμών εκεί.
Κλείνοντας, Αμερικανός αξιωματούχος θέλησε να υπογραμμίσει τη διαχρονική ισχύ των διμερών σχέσεων, δηλώνοντας στο Axios: «Ο πρόεδρος Τραμπ έχει μια ισχυρή σχέση με τον πρωθυπουργό Νετανιάχου, και το Ισραήλ ήταν πάντα ένας σπουδαίος σύμμαχος για τις ΗΠΑ. Δεν υπήρξε μεγαλύτερος φίλος για το Ισραήλ και αγωνιστής για την ειρήνη από τον πρόεδρο Τραμπ».