Guardian: Ο απρόβλεπτος Τραμπ προκαλεί διπλωματικό θρίλερ – Το Ιράν ποντάρει στην ψυχραιμία απέναντι στις παρορμητικές κινήσεις

Τραμπ

Φωτογραφία: AP

Ενώ η κλεψύδρα για τη λήξη της εκεχειρίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης αδειάζει, η απρόβλεπτη στάση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φαίνεται να βυθίζει τις διαπραγματεύσεις σε έναν λαβύρινθο αντιφάσεων.

Η απόφαση του Λευκού Οίκου να επιμείνει στον διάλογο, ελάχιστες ώρες μετά το νέο «λουκέτο» της Τεχεράνης στα Στενά του Ορμούζ, αναδεικνύει μια επικίνδυνη ισορροπία.

Από τη μία, η παρορμητική στρατηγική του Αμερικανού Προέδρου γεννά σύγχυση, και από την άλλη, επιβεβαιώνει στο Ιράν πως η απειλή της παγκόσμιας ενεργειακής ασφυξίας παραμένει το ισχυρότερο διαπραγματευτικό του χαρτί, επισημαίνει ο Guardian σε ανάλυσή του.

Η στρατηγική της σύγχυσης

Η απόφαση του Τραμπ να στείλει τη διαπραγματευτική του αντιπροσωπεία στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν για νέες συνομιλίες -μόλις 24 ώρες αφότου το Ιράν έκλεισε ξανά τα Στενά του Ορμούζ- στέλνει ένα σαφές μήνυμα στην Τεχεράνη: η στρατηγική αυτή υδάτινη οδός παραμένει ένα διαπραγματευτικό πλεονέκτημα χωρίς προηγούμενο.

Παράλληλα, επιβεβαιώνει στα μάτια του Ιράν ότι η χαοτική προσέγγιση του Προέδρου των ΗΠΑ στη διπλωματία καθιστά επιτακτική την ανάγκη για την Τεχεράνη να ενεργεί ψύχραιμα και στρατηγικά – δύο ικανότητες που το Ιράν πιστεύει ότι ο Τραμπ στερείται παντελώς.

Μέσα στην ομίχλη της δυσπιστίας που περιβάλλει τις σχέσεις των δύο χωρών, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει αν ο Τραμπ -μετά τις συσκέψεις στην Αίθουσα Επιχειρήσεων το Σάββατο- αποφάσισε να χρησιμοποιήσει τη διπλωματία ως ένα γιγαντιαίο προπέτασμα καπνού πριν από μια νέα στρατιωτική επίθεση, μόλις εκπνεύσει η εκεχειρία την Τετάρτη.

Εξάλλου, ο Μαχμούντ Ναμπαβιάν, μέλος του ιρανικού Κοινοβουλίου και μέλος της αντιπροσωπείας στις πρόσφατες συνομιλίες της Ουάσινγκτον με την Τεχεράνη στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, προειδοποίησε για την πιθανότητα μιας «ανανεωμένης στρατιωτικής επιχείρησης» κατά του Ιράν.

Το χρονικό ενός διπλωματικού βραχυκυκλώματος

Οι τρεις όροι του Ιράν για την είσοδο σε νέο γύρο συνομιλιών ήταν σαφείς:

  • Εκεχειρία στον Λίβανο
  • Τερματισμός του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια
  • Πρόοδος στην αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων

Τόσο το Ιράν όσο και οι μεσολαβητές στο Πακιστάν θεωρούσαν τη διαδικασία ως ένα παραδοσιακό διπλωματικό πάρε-δώσε, όπου ένα μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης από τη μία πλευρά θα οδηγούσε σε μια αντίστοιχη κίνηση από την άλλη.

Η επιβολή της εκεχειρίας στον Λίβανο από τον Τραμπ θεωρήθηκε σημαντική από το Ιράν και επρόκειτο να οδηγήσει σε μια αμοιβαία, μερική άρση του στραγγαλισμού στα Στενά του Ορμούζ – ένα βήμα που ανακοινώθηκε κάπως άκομψα από τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, με ανάρτηση στην πλατφόρμα Χ την Παρασκευή.


Σε αντάλλαγμα, αναμενόταν ότι ο Τραμπ θα άρει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.

Ωστόσο, με μια σειρά αναρτήσεων την Παρασκευή, ο Τραμπ διατήρησε τον αποκλεισμό, ισχυρίστηκε ότι το Ιράν ήρε πλήρως τους περιορισμούς και, σαν να μην έφτανε αυτό, υποστήριξε ότι η Τεχεράνη συμφώνησε να παραδώσει το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου της στις ΗΠΑ.

Με λίγα λόγια, έδωσε την εντύπωση ότι το Ιράν παραδόθηκε.

Η αντίδραση της Τεχεράνης

Η αντίδραση ήταν αναπόφευκτη. Ο επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας στο Ισλαμαμπάντ, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, σε τηλεοπτική συνέντευξη το Σάββατο, κατηγόρησε τον Τραμπ για ψεύδη, δηλώνοντας ωστόσο πως η πόρτα της διπλωματίας παραμένει ανοιχτή.

Όταν έγινε σαφές ότι ο Τραμπ δεν θα άρει τον αποκλεισμό, το Ιράν ανακοίνωσε το Σάββατο ότι τα Στενά έκλεισαν και πάλι πλήρως.


Ο Τραμπ θα μπορούσε να είχε απαντήσει την Κυριακή επιμένοντας ότι δεν είναι δυνατές άλλες διαπραγματεύσεις, ή καταγγέλλοντας ότι το Ιράν παραβιάζει την εκεχειρία – κάτι που έπραξε τελικά, χωρίς ωστόσο να βάζει μπλόκο στην ειρηνευτική διαδικασία.

Αντίθετα, επέλεξε και πάλι τη διπλωματία.

Η αίσθηση του απόλυτου χάους στον Λευκό Οίκο υπογραμμίστηκε από αντικρουόμενες αναφορές για το αν θα παραστεί ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, γεγονός που θα επηρέαζε τη σύνθεση και της ιρανικής αντιπροσωπείας.

Συγκεκριμένα, ο ίδιος ο Αμερικανός Πρόεδρος δήλωσε στη New York Post πως ο Βανς δεν θα μεταβεί στο Ισλαμαμπάντ, ενώ αργότερα ο Λευκός Οίκος σημείωσε πως ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ θα συνοδεύσει ως επικεφαλής της ομάδας τους Στιβ Γουίκτοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Πακιστάν.

Η επόμενη ημέρα

Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν φέρνει τις δύο πλευρές πιο κοντά στη συμφωνία.

Η διέξοδος ίσως βρίσκεται σε μια συμφωνία-πλαίσιο που θα μεταθέτει αυτά τα ζητήματα σε ένα περιβάλλον απουσίας πολέμου, ενδεχομένως στην επικείμενη σύνοδο κορυφής του Τραμπ με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ.

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars μετέδωσε: «Το υπουργείο Εξωτερικών και το Ανώτατο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας [του Ιράν] αποφάσισαν να συνεχίσουν την πολιτική της σιωπής απέναντι στην κατασκευή ειδήσεων από τα ξένα μέσα ενημέρωσης».

Η αίσθηση ότι ένας αντίστοιχα «ήσυχος» Αμερικανός Πρόεδρος στον Λευκό Οίκο θα μπορούσε να επιταχύνει τον δρόμο προς την ειρήνη, παραμένει κυρίαρχη.