Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Το Ιράν σύμφωνα με το CNN σφράγισε το απόθεμα ουρανίου, καταρρέοντας σήραγγες και παγιδεύοντας τις εισόδους με νάρκες, εν μέσω φόβων για επιχείρηση των ΗΠΑ.
- Οι νέες οχυρώσεις περιπλέκουν την προτεινόμενη συμφωνία της κυβέρνησης Τραμπ με την Τεχεράνη για την απομάκρυνση και καταστροφή του ουρανίου.
- Η απομάκρυνση του εμπλουτισμένου υλικού είναι πλέον δύσκολη και επικίνδυνη ακόμα και για τους Ιρανούς, κάτι που θα μπορούσε να δώσει στο Ιράν την ευκαιρία να αποκρύψει τον βαθμό συμμόρφωσής του.
Τις τελευταίες εβδομάδες, το Ιράν έχει εντείνει δραματικά τις προσπάθειές του να σφραγίσει το απόθεμα ουρανίου σχεδόν κατάλληλου για κατασκευή πυρηνικού όπλου, καταρρέοντας σκόπιμα σήραγγες και παγιδεύοντας τις εισόδους με εκρηκτικές νάρκες, σύμφωνα με πέντε πηγές που είναι εξοικειωμένες με τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες.
Η πρόσβαση στον περίπου μισό τόνο υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου είναι πλέον πολύ πιο δύσκολη, επικίνδυνη και χρονοβόρα απ’ ό,τι ήταν μόλις πριν από έναν μήνα, όταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, άφηνε δημόσια να εννοηθεί ότι ενδέχεται να διατάξει τον αμερικανικό στρατό να το καταλάβει, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Οι νέες οχυρώσεις που κατασκεύασαν οι Ιρανοί προσθέτουν ένα ακόμη επίπεδο πολυπλοκότητας στην προτεινόμενη συμφωνία της κυβέρνησης Τραμπ με την Τεχεράνη για την απομάκρυνση και καταστροφή του ουρανίου. Η κίνηση αυτή εγείρει επίσης ερωτήματα σχετικά με το ποιος θα αναλάβει το επικίνδυνο έργο της εκσκαφής και ανάκτησής του.
Η διπλωματική αντιπροσωπεία του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό και ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε αμέσως σε ερωτήσεις του CNN.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η διασφάλιση αυτού του υλικού αποτελεί προτεραιότητα για τις Ηνωμένες Πολιτείες στις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις με στόχο τον τερματισμό του πολέμου και το άνοιγμα εκ νέου του Στενού του Ορμούζ, που το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει.
Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της αμερικανικής κυβέρνησης, ο οποίος ενημέρωσε δημοσιογράφους την Παρασκευή, οι δύο πλευρές πλησιάζουν σταδιακά σε μια συμφωνία που θα απαιτεί από το Ιράν να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιό του στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, το υλικό θα καταστρεφόταν επί τόπου και στη συνέχεια θα απομακρυνόταν από τη χώρα.
Ωστόσο, Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δώσει αντικρουόμενες περιγραφές της προσωρινής αυτής συμφωνίας και οι ακριβείς όροι της παραμένουν ασαφείς. Το φερόμενο κείμενο ενός σχεδίου συμφωνίας διέρρευσε την Παρασκευή σε ένα ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων, προκαλώντας μια οργισμένη αντίδραση του Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Επικίνδυνη η απομάκρυνση του υλικού ακόμα και για τους Ιρανούς
Ακόμη και για τους ίδιους τους Ιρανούς, σύμφωνα με αρκετές από τις πηγές, η απομάκρυνση του εμπλουτισμένου υλικού θα ήταν πλέον δύσκολη και επικίνδυνη. Θα απαιτούσε τη χρήση βαρέων μηχανημάτων εκσκαφής και επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκοπεδίων — διαδικασίες που είναι δύσκολες και ενέχουν σημαντικούς κινδύνους.
«Αν αυτές οι πληροφορίες είναι αληθείς, τότε σίγουρα θα περιέπλεκαν την ανάκτηση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου (HEU)», δήλωσε ο Scott Roecker, ο οποίος διετέλεσε επικεφαλής του Γραφείου Απομάκρυνσης Πυρηνικών Υλικών της National Nuclear Security Administration από το 2017 έως το 2021.
Η κατάσταση αυτή θα μπορούσε επίσης να δώσει στο Ιράν την ευκαιρία να αποκρύψει ή να συγκαλύψει τον βαθμό συμμόρφωσής του με μια πιθανή συμφωνία.
Αν οι διαπραγματευτές «απαιτήσουν από το Ιράν να μεταφέρει ολόκληρο το απόθεμά του σε μια κεντρική τοποθεσία για επαλήθευση και τελικά για απομάκρυνση ή αραίωση (μείωση του βαθμού εμπλουτισμού) του υλικού», τότε η ευθύνη θα βαρύνει την Τεχεράνη να αποκτήσει πρόσβαση στο υλικό και να «παρουσιάσει ολόκληρο το απόθεμα» του εμπλουτισμένου ουρανίου, δήλωσε ο Roecker.
Ωστόσο, «σε αυτό το σενάριο, θα ανησυχούσα ότι το Ιράν θα ισχυριζόταν πως κάποιο μέρος του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου ήταν αδύνατο να ανακτηθεί», πρόσθεσε ο Roecker. «Δεν θα είχαμε πλήρη εμπιστοσύνη ότι το Ιράν δεν θα μπορούσε να διατηρήσει πρόσβαση σε αυτό κάποια στιγμή στο μέλλον».