Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ παρουσιάζει ένα εξάμηνο πρόγραμμα ανοικοδόμησης 2,45 δισ. δολαρίων για τη μεταπολεμική Γάζα, με στόχο την ανθρωπιστική ανακούφιση και την αναγέννηση του θύλακα.
- Το σχέδιο περιλαμβάνει 66 έργα, καλύπτοντας προσωρινή στέγαση, απομάκρυνση συντριμμιών, επισκευές νοσοκομείων, οικονομική ανάκαμψη και ανάπτυξη πολυεθνικής δύναμης ασφαλείας.
- Η εφαρμογή του απαιτεί τη συνεργασία Ισραήλ και Χαμάς, με την κυβέρνηση Νετανιάχου να αρνείται την υλοποίηση ενόψει εκλογών και τη Χαμάς να έχει αποδεχθεί αφοπλισμό επί της αρχής.
Ένα νέο και εξαιρετικά αναλυτικό σχέδιο για την επόμενη μέρα στη Λωρίδα της Γάζας παρουσιάζει η διεθνής πρωτοβουλία της αμερικανικής πλευράς, χαράσσοντας έναν οδικό χάρτη που συνδυάζει την άμεση ανθρωπιστική ανακούφιση με την ανασυγκρότηση των θεσμών.
Το «Συμβούλιο Ειρήνης» (Board of Peace) του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, πρόκειται να αποκαλύψει την Τετάρτη ένα εξάμηνο πρόγραμμα ανοικοδόμησης, ύψους 2,45 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο φιλοδοξεί να θέσει τις βάσεις για τη μεταπολεμική διακυβέρνηση και την οικονομική αναγέννηση του παλαιστινιακού θύλακα.
Ο σχεδιασμός και οι παράμετροι
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει συνολικά 66 έργα και αποτελεί προϊόν εργασίας ενός έτους από δεκάδες ειδικούς, τόσο από τα 28 κράτη-μέλη του Συμβουλίου Ειρήνης όσο και από την παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση.
Σύμφωνα με αντίγραφο του σχεδίου που περιήλθε στην κατοχή του Axios, προβλέπονται κονδύλια για προσωρινή στέγαση, απομάκρυνση συντριμμιών, επισκευές νοσοκομείων, οικονομική ανάκαμψη, καθώς και για την ανάπτυξη μιας πολυεθνικής δύναμης ασφαλείας.
Αξιωματούχος του Συμβουλίου Ειρήνης περιέγραψε τη στόχευση του εγχειρήματος, δηλώνοντας: «Το σχέδιο δείχνει πώς να στήσεις μια κυβέρνηση από το μηδέν, μια οικονομία από τα συντρίμμια και μια περιοχή από την καταστροφή».
Προκειμένου να προχωρήσει η εφαρμογή του, απαιτείται η συνεργασία τόσο του Ισραήλ όσο και της Χαμάς.
Η κυβέρνηση Νετανιάχου έχει συμφωνήσει επί της αρχής με πτυχές του σχεδίου που είχαν συζητηθεί στο παρελθόν, αλλά αρνείται να ξεκινήσει την υλοποίησή του, κυρίως για λόγους εσωτερικής πολιτικής ενόψει των επικείμενων εκλογών.
Από την πλευρά της, η Χαμάς έχει αποδεχθεί αφοπλισμό επί της αρχής, όμως η δέσμευση αυτή δεν έχει δοκιμαστεί στην πράξη, εν μέρει επειδή το Ισραήλ δεν εφαρμόζει κατάπαυση του πυρός 14 ημερών πριν από την έναρξη της διαδικασίας αποστρατιωτικοποίησης.
Το Συμβούλιο Ειρήνης ευελπιστεί ότι η διαδικασία ανάκαμψης της Γάζας θα ξεκινήσει τελικά μετά τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου και τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης.
Ωστόσο, θεωρείται αμφίβολο αν η κάλπη θα βγάλει καθαρό νικητή, εξέλιξη που ενδέχεται να οδηγήσει σε υπηρεσιακή κυβέρνηση και πολιτικό αδιέξοδο, υπονομεύοντας περαιτέρω την εφαρμογή της πρότασης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του σχεδίου, οι υλικές ζημιές στη Γάζα ανέρχονται σε 35,2 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η πλήρης αποκατάσταση και αναδιοργάνωση θα απαιτήσει περίπου 71,4 δισεκατομμύρια δολάρια σε βάθος δεκαετίας.
Η κατανομή των 66 έργων ανά τομέα
Τα 66 έργα κατανέμονται σε έξι βασικούς πυλώνες: ανάπτυξη υποδομών, ανθρώπινη ανάπτυξη, οικονομική επιτάχυνση, ψηφιακός μετασχηματισμός, νομικές υποθέσεις, καθώς και ειρήνη και ασφάλεια.
Υποδομές – 1 δισ. δολάρια
Οι υποδομές απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων:
- 400 εκατομμύρια δολάρια: Προσωρινά καταφύγια.
- 275 εκατομμύρια δολάρια: Καθαρισμός συντριμμιών και απομάκρυνση μη εκραγέντων πυρομαχικών.
- 50 εκατομμύρια δολάρια: Αποκατάσταση νοσοκομείων.
- 30 εκατομμύρια δολάρια: Επισκευή του κατεστραμμένου οδικού δικτύου.
Επιπλέον, προβλέπεται η επισκευή των συνοριακών διελεύσεων, η αποκατάσταση των δικτύων ηλεκτροδότησης και ύδρευσης, η τοποθέτηση 25.000 φορητών ηλιακών συστημάτων, καθώς και το μόνιμο μπάζωμα των σηράγγων που βρίσκονται κάτω από σημεία προτεραιότητας για την ανοικοδόμηση.
Ασφάλεια και Αστυνόμευση – 885 εκατ. δολάρια
Ο τομέας της ασφάλειας αποτελεί το δεύτερο κύριο σκέλος της πρότασης:
- 275 εκατομμύρια δολάρια: Κατασκευή μόνιμης, θωρακισμένης εγκατάστασης στη Ράφα με δυνατότητα φιλοξενίας 5.000 ατόμων της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ISF).
- 140 εκατομμύρια δολάρια: Στρατολόγηση, εκπαίδευση, εξοπλισμός και ανάπτυξη πολυεθνικού τμήματος ασφαλείας.
- 120 εκατομμύρια δολάρια: Κινητοποίηση της νέας παλαιστινιακής αστυνομίας. Αν και χιλιάδες Παλαιστίνιοι από τη Γάζα έχουν επιλεγεί και ελεγχθεί για να στελεχώσουν το σώμα, το Ισραήλ δεν τους επιτρέπει προς το παρόν να μεταβούν στην Αίγυπτο για εκπαίδευση.
- 20 εκατομμύρια δολάρια: Πρόγραμμα επαναγοράς όπλων, το οποίο θα προσφέρει οικονομικά κίνητρα για την παράδοση και ασφαλή καταστροφή οπλισμού και πυρομαχικών από τη Χαμάς και άλλες ένοπλες ομάδες.
Βάσει του σχεδίου, η παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση θα αναλάβει σταδιακά τη διαχείριση των συνοριακών σημείων διέλευσης της Γάζας με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, τόσο για εμπορεύματα όσο και για επιβάτες.
Ανθρωπιστική βοήθεια και μακροπρόθεσμες δομές
Άμεση προτεραιότητα αποτελεί η απομάκρυνση των Παλαιστινίων από τις σκηνές:
- 400 εκατομμύρια δολάρια: Αγορά θερμομονωτικών τροχόσπιτων (caravans) για τους εκτοπισμένους.
- Ξεχωριστό project: Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα χρηματοδοτήσουν πιλοτικά τη δημιουργία της «Εμιρατινής Γειτονιάς» στην περιοχή της Ράφα, δυναμικότητας 50.000 ατόμων, η οποία θα διαθέτει αυτόνομες υποδομές κοινής ωφέλειας.
- 300 εκατομμύρια δολάρια: Προγράμματα υγείας, εκπαίδευσης και κοινωνικής πρόνοιας.
Πέρα από την έκτακτη βοήθεια, η πρόταση στοχεύει στη δημιουργία λειτουργικής παλαιστινιακής διοίκησης και στην επανεκκίνηση του ιδιωτικού τομέα.
Σχεδιάζονται συστήματα ψηφιακής ταυτοποίησης και ηλεκτρονικών πληρωμών, κάλυψη δικτύου 4G, ψηφιακές πλατφόρμες υγείας και παιδείας, επιχορηγήσεις για μικρές επιχειρήσεις, καθώς και ένα νέο Επενδυτικό Ταμείο Γάζας.
Τόσο το Συμβούλιο Ειρήνης όσο και η παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση υπογραμμίζουν ότι η διαδικασία πρέπει να καθοδηγείται από τους ίδιους τους Παλαιστίνιους, στηριζόμενη στην «παλαιστινιακή ιδιοκτησία».
Χρηματοδότηση και συμμετέχοντες στη σύνοδο
Η βασική πρόκληση παραμένει η εξεύρεση των πόρων, καθώς το ποσό των 2,45 δισεκατομμυρίων δολαρίων δεν έχει ακόμα εξασφαλιστεί στο σύνολό του.
Ωστόσο, στελέχη του Συμβουλίου Ειρήνης επισημαίνουν ότι δεν απαιτείται η άμεση καταβολή ολόκληρου του ποσού με την είσοδο της νέας τεχνοκρατικής κυβέρνησης στη Γάζα, εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι μόλις ξεπεραστούν τα πολιτικά εμπόδια, οι δωρήτριες χώρες θα καλύψουν τα διάφορα έργα.
Στην ενημερωτική συνάντηση της Τετάρτης αναμένεται να παραστούν εκπρόσωποι από 35 χώρες, συμπεριλαμβανομένων στελεχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κρατών-μελών της που δεν ανήκουν στο Συμβούλιο.
Στην εκδήλωση θα μιλήσουν ο ανώτερος σύμβουλος και γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος ηγήθηκε της προσπάθειας, και ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ.
Παράλληλα, αναμένεται να τοποθετηθούν:
- Ο Ύπατος Εκπρόσωπος του Συμβουλίου Ειρήνης, Νικολάι Μλαντένοφ.
- Ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας, Τόνι Μπλερ.
- Ο επικεφαλής της παλαιστινιακής τεχνοκρατικής κυβέρνησης, Αλί Σάαθ.
- Ο διοικητής της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ISF), στρατηγός Τζάσπερ Τζέφερς.
- Οι σύμβουλοι του Συμβουλίου Ειρήνης: Γιακίρ Γκαμπάι, Λιράν Τάντσμαν, Αριέ Λάιτστοουν και Τζος Γκρούενμπαουμ.