Συνήθως αποδίδουμε τα σκασμένα χείλη και τις επώδυνες ρωγμές στις γωνίες του στόματος στο κρύο και τον ξηρό αέρα. Ωστόσο, όταν το πρόβλημα επιμένει ή επανεμφανίζεται, μπορεί να αποτελεί ένδειξη για κάτι περισσότερο από τις χειμερινές καιρικές συνθήκες.
Ένας οδοντίατρος εξηγεί ποιες είναι οι πιθανές αιτίες, από τις ελλείψεις σιδήρου και βιταμινών μέχρι τις μυκητιασικές λοιμώξεις, και πότε χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Οδοντίατρος προειδοποιεί: «Μην αγνοείτε» τα σκασμένα χείλη – Μπορεί να κρύβουν έλλειψη βιταμινών
Συχνά αποδίδουμε τις σκασμένες γωνίες των χειλιών στο κρύο και τις χαμηλές θερμοκρασίες. Ωστόσο, όταν το πρόβλημα επιμένει, ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη κάποιας άλλης αιτίας που χρειάζεται διερεύνηση.
Οι επώδυνες ρωγμές στις γωνίες του στόματος είναι ένα συχνό πρόβλημα κατά τους χειμερινούς μήνες, το οποίο πολλοί θεωρούν απλώς συνέπεια της έκθεσης στο κρύο. Πράγματι, ο ξηρός αέρας και η συνήθεια να γλείφουμε τα χείλη μας για να τα ενυδατώσουμε μπορούν να επιδεινώσουν την κατάσταση. Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικό οδοντίατρο, δεν είναι πάντα αυτές οι αιτίες που ευθύνονται.
Ο Dr. Nilesh Parmar, βραβευμένος αισθητικός οδοντίατρος, εμφυτευματολόγος και κλινικός διευθυντής του Parmar Dental Group στο Έσεξ, ο οποίος συνεργάζεται επίσης με το δίκτυο ιδιωτικών επειγόντων οδοντιατρείων Emergensee, επισημαίνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχει μια απλή εξήγηση. Παρ’ όλα αυτά, όταν οι ενοχλήσεις δεν υποχωρούν ή εμφανίζονται επανειλημμένα, είναι σημαντικό να διερευνάται το ενδεχόμενο υποκείμενης αιτίας.
Όπως εξηγεί ο ίδιος: «Οι σκασμένες γωνίες του στόματος είναι κάτι που αντιμετωπίζουμε συχνά, ιδιαίτερα όταν ο καιρός είναι κρύος και ξηρός. Συνήθως οφείλονται σε απλούς παράγοντες, όπως η συγκέντρωση σάλιου στις γωνίες των χειλιών ή το συχνό γλείψιμό τους όταν είναι ξηρά. Εάν, όμως, το πρόβλημα επανέρχεται συστηματικά ή οι πληγές δεν επουλώνονται, ενδέχεται σε ορισμένες περιπτώσεις να υποδηλώνει κάποια διατροφική ανεπάρκεια, όπως χαμηλά επίπεδα σιδήρου ή έλλειψη συγκεκριμένων βιταμινών του συμπλέγματος Β. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να κρίνει απαραίτητη τη διενέργεια αιματολογικών εξετάσεων».
Τι είναι η επίμονες πληγές στις γωνίες του στόματος
Η ιατρική ονομασία της πάθησης είναι γωνιακή χειλίτιδα (ή συγχειλίτιδα). Σύμφωνα με τον δερματολογικό ιστότοπο DermNet, πρόκειται για μια συχνή φλεγμονώδη κατάσταση που μπορεί να επηρεάσει τόσο παιδιά όσο και ενήλικες.
Προκαλεί επώδυνες ρωγμές που επιδεινώνονται όταν ανοίγετε το στόμα, συνοδευόμενες από ερυθρότητα, κρούστα, εκροή υγρού και μερικές φορές αιμορραγία, ενώ συνήθως εμφανίζεται και στις δύο πλευρές. Ανάλογα με την αιτία, μπορεί να διαρκέσει λίγες ημέρες ή να επιμείνει επ’ αόριστον. Ο Dr. Parmar αναλύει τις πιο συχνές αιτίες, τι μπορεί να σημαίνουν και πώς να σταματήσετε την επανεμφάνισή τους.
Σκασίματα στις γωνίες των χειλιών: Οι πιθανές αιτίες
- Κρύο και ξηρότητα: Οι παράγοντες που επιβαρύνουν τα χείλη
- Μυκητιάσεις και άλλες λοιμώξεις
- Τεχνητές οδοντοστοιχίες, απώλεια δοντιών και βαθιές πτυχώσεις
- Χαμηλός σίδηρος και βιταμίνες του συμπλέγματος Β
Κρύο και ξηρότητα: Οι παράγοντες που επιβαρύνουν τα χείλη
Τα ξηρά ή ερεθισμένα χείλη είναι ένα συνηθισμένο πρόβλημα, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της ζέστης ή του ψύχους, σύμφωνα με το Εθνικό Σύστημα Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS), το οποίο κατατάσσει το κρύο, τον ξηρό αέρα και τον άνεμο στις συχνότερες αιτίες.
Από την πλευρά του, ο δερματολογικός ιστότοπος DermNet επισημαίνει ότι η γωνιακή χειλίτιδα συνδέεται συχνά με την παρατεταμένη έκθεση των γωνιών του στόματος στο σάλιο. Μάλιστα, η συνήθεια να γλείφουμε τα χείλη μας μπορεί να επιδεινώσει τον ερεθισμό και να δυσκολέψει την επούλωση των πληγών.
Όπως εξηγεί ο Dr. Parmar: «Το γλείψιμο των χειλιών μπορεί αρχικά να προσφέρει μια αίσθηση ανακούφισης, στην πραγματικότητα όμως επιδεινώνει το πρόβλημα. Αυτό συμβαίνει επειδή το σάλιο ερεθίζει το ευαίσθητο δέρμα στις γωνίες του στόματος. Σε πολλές περιπτώσεις, η τακτική εφαρμογή ενός ενυδατικού lip balm ή βαζελίνης είναι αρκετή για να βοηθήσει την περιοχή να επουλωθεί».
Μυκητιάσεις και άλλες λοιμώξεις
Μόλις το δέρμα σκάσει και παραμείνει υγρό, μπορούν εύκολα να αναπτυχθούν μικρόβια. Τα δείγματα που λαμβάνονται από τις γωνίες του στόματος εμφανίζουν συχνότερα τον μύκητα Candida albicans ή το βακτήριο Staphylococcus aureus (χρυσίζων σταφυλόκοκκος), σύμφωνα με την Εταιρεία Δερματολογίας Πρωτοβάθμιας Φροντίδας στο Ηνωμένο Βασίλειο (PCDS).
Ο μύκητας Candida προκαλεί επίσης στοματική καντιντίαση, η οποία σύμφωνα με το NHS μπορεί να οδηγήσει σε ρωγμές στις γωνίες του στόματος. Η στοματική μυκητίαση είναι πιο πιθανή σε άτομα που λαμβάνουν αντιβιοτικά για μεγάλο χρονικό διάστημα, χρησιμοποιούν εισπνεόμενα φάρμακα για το άσθμα, φορούν τεχνητές οδοντοστοιχίες ή πάσχουν από χρόνια νοσήματα όπως ο διαβήτης.
Τεχνητές οδοντοστοιχίες, απώλεια δοντιών και βαθιές πτυχώσεις
Οι βαθιές πτυχώσεις στις γωνίες του στόματος μπορούν να παγιδεύσουν σάλιο. Η PCDS αναφέρει τις έντονες δερματικές πτυχές —που είναι συχνές στους ηλικιωμένους— και τις τεχνητές οδοντοστοιχίες (ιδιαίτερα όταν δεν εφαρμόζουν σωστά) ανάμεσα στις βασικές αιτίες. Οι οδοντοστοιχίες με κακή εφαρμογή θα πρέπει να αντικαθίστανται, καθώς αυτό βοηθά στην αποκατάσταση του περιγράμματος του προσώπου και μειώνει το βάθος των πτυχώσεων.
Το NHS σημειώνει ότι οι οδοντοστοιχίες μπορεί να χαλαρώσουν καθώς τα ούλα και το οστό της γνάθου συρρικνώνονται ή αλλάζουν σχήμα με την ηλικία. Παράλληλα, οι κατευθυντήριες οδηγίες συνταγογράφησης για οδοντιάτρους της Σκωτίας (SDCEP) αναφέρουν ότι οι σκασμένες γωνίες σε άτομα με οδοντοστοιχίες προκαλούνται συνήθως από τον μύκητα Candida.
Ο Dr. Parmar προσθέτει: «Οι φθαρμένες ή χαλαρές οδοντοστοιχίες επιτρέπουν στις γνάθους να κλείνουν περισσότερο από όσο πρέπει, γεγονός που βαθαίνει τις πτυχώσεις στις γωνίες του στόματος με αποτέλεσμα να λιμνάζει εκεί σάλιο. Αν αυτή είναι η αιτία, τα σκασίματα τείνουν να επιστρέφουν μέχρι να διορθωθεί η οδοντοστοιχία».
Χαμηλός σίδηρος και βιταμίνες του συμπλέγματος Β
Η γωνιακή χειλίτιδα δεν οφείλεται πάντα στις καιρικές συνθήκες ή στον ερεθισμό από το σάλιο. Σύμφωνα με το DermNet, μεταξύ των παραγόντων που μπορεί να ευνοήσουν την εμφάνισή της συγκαταλέγονται η έλλειψη σιδήρου, η ανεπάρκεια βιταμινών του συμπλέγματος Β, όπως η ριβοφλαβίνη (Β2) και η Β12, καθώς και η έλλειψη φυλλικού οξέος και ψευδαργύρου. Στους πιθανούς παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνεται επίσης η κοιλιοκάκη.
Μάλιστα, το Βρετανικό Σύστημα Υγείας (NHS) αναφέρει ότι οι επώδυνες πληγές στις γωνίες του στόματος αποτελούν ένα λιγότερο συνηθισμένο σύμπτωμα της σιδηροπενικής αναιμίας. Τα συχνότερα σημάδια της συγκεκριμένης κατάστασης είναι η έντονη κόπωση, η δύσπνοια, οι ταχυπαλμίες και η ασυνήθιστη ωχρότητα του δέρματος.
Παράλληλα, σύμφωνα με τις οδοντιατρικές κατευθυντήριες οδηγίες, οι ρωγμές στις γωνίες του στόματος που δεν υποχωρούν παρά τη θεραπεία ενδέχεται να σχετίζονται με κάποια διατροφική ανεπάρκεια ή ακόμη και με διαβήτη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, συστήνεται η αξιολόγηση από ειδικό ή η επίσκεψη στον προσωπικό γιατρό, προκειμένου να διερευνηθεί η πιθανή υποκείμενη αιτία.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε ειδικό
Ένας φαρμακοποιός μπορεί να σας συμβουλεύσει σχετικά με θεραπείες για τα ξηρά ή ερεθισμένα χείλη και να κρίνει αν χρειάζεται να επισκεφθείτε γιατρό. Το NHS συνιστά να απευθυνθείτε σε γιατρό εάν τα χείλη σας είναι ζεστά, επώδυνα και πρησμένα —κάτι που μπορεί να αποτελεί ένδειξη λοίμωξης— ή εάν υποψιάζεστε ότι έχετε σιδηροπενική αναιμία, καθώς και σε οδοντίατρο εάν οι τεχνητές οδοντοστοιχίες σας γλιστρούν, δεν εφαρμόζουν πλέον σωστά ή σας προκαλούν πόνο.