Καρκίνος: Η καθημερινή συνήθεια που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο θνησιμότητας, σύμφωνα με μελέτη

Μια καθημερινή συνήθεια που αφορά εκατομμύρια ανθρώπους φαίνεται να συνδέεται με αυξημένη θνησιμότητα από καρκίνο, σύμφωνα με νέα μελέτη. Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα τριών δεκαετιών στις ΗΠΑ και διαπίστωσαν σημαντική αύξηση στους θανάτους από καρκίνο που αποδίδονται στη συγκεκριμένη συνήθεια. Ποιοι τύποι καρκίνου καταγράφηκαν συχνότερα και ποιοι ήταν οι πληθυσμοί που παρουσίασαν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση;

Η καθημερινή συνήθεια που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο θνησιμότητας από καρκίνο, σύμφωνα με μελέτη

Η κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί έναν από τους γνωστούς τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για την υγεία και έχει συνδεθεί με την εμφάνιση αρκετών μορφών καρκίνου, μεταξύ άλλων του ήπατος, του παχέος εντέρου, του οισοφάγου και του μαστού. Το αλκοόλ έχει ταξινομηθεί ως καρκινογόνος παράγοντας της Ομάδας 1, δηλαδή στην κατηγορία των ουσιών για τις οποίες υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο.

Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια ενισχύεται η ενημέρωση σχετικά με τις επιπτώσεις της κατανάλωσης αλκοόλ και τη σημασία του περιορισμού της για την πρόληψη προβλημάτων υγείας. Ωστόσο, νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο The Lancet Regional Health–Americas αναδεικνύει μια σημαντική τάση: ο εκτιμώμενος αριθμός θανάτων από καρκίνο που αποδίδονται στο αλκοόλ στις ΗΠΑ υπερδιπλασιάστηκε μεταξύ 1990 και 2023, από 11.361 σε 23.126 θανάτους ετησίως.

Ποιοι τύποι καρκίνου συνδέθηκαν περισσότερο με τους θανάτους που αποδίδονται στο αλκοόλ και ποιες ηλικιακές ομάδες παρουσίασαν τη μεγαλύτερη αύξηση; Ακολουθούν τα βασικά ευρήματα της μελέτης.

Πώς διεξήχθη η μελέτη

Οι ερευνητές πραγματοποίησαν μια ανάλυση τάσεων αξιοποιώντας δεδομένα από το 1990 έως το 2023 από τη βάση δεδομένων Global Burden of Disease. Εκτός από την εξέταση του αριθμού των θανάτων από καρκίνο που σχετίζονται με το αλκοόλ, συνυπολόγισαν στις αναλύσεις τους την ηλικία των συμμετεχόντων, τα επίπεδα κατανάλωσης αλκοόλ και τον συγκεκριμένο τύπο καρκίνου.

Η ποσοτικοποίηση της έκθεσης στο αλκοόλ βασίστηκε στη μέση καθημερινή κατανάλωση μεταξύ των ατόμων που καταναλώνουν συστηματικά αλκοόλ. Τα στοιχεία αυτά προήλθαν από διάφορες πληθυσμιακές έρευνες. Στη συνέχεια, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τα δεδομένα του Global Burden of Disease για να εκτιμήσουν τον συνολικό αριθμό και το ποσοστό των θανάτων από καρκίνο που αποδίδονται στην κατανάλωση αλκοόλ.

Τι έδειξε η μελέτη

Μετά την ανάλυσή τους, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο αριθμός των θανάτων από καρκίνο που σχετίζονται με την κατανάλωση αλκοόλ στις ΗΠΑ υπερδιπλασιάστηκε μεταξύ 1990 και 2023, σημειώνοντας άνοδο από 11.361 σε 23.126 θανάτους. Τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας καταγράφηκαν στους άνδρες και στα άτομα ηλικίας 55 ετών και άνω, αν και παρατηρήθηκε αύξηση στους περισσότερους τύπους καρκίνου και στις περισσότερες ηλικιακές ομάδες.

Είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη ότι ο προσαρμοσμένος καθ’ ηλικία δείκτης θνησιμότητας —ένας σταθμισμένος μέσος όρος των ειδικών ανά ηλικία ποσοστών θανάτου που εξαλείφει την επίδραση των διαφορετικών ηλικιακών δομών κατά τη σύγκριση της θνησιμότητας μεταξύ διαφορετικών πληθυσμών— σημείωσε μικρότερη αύξηση, περνώντας από τους 3,8 στους 4,1 θανάτους ανά 100.000 άτομα (αύξηση 7,6%).

Ο καρκίνος του ήπατος σημείωσε το υψηλότερο ποσοστό

Το 2023, ο καρκίνος του ήπατος αφορούσε τους περισσότερους θανάτους από καρκίνο που αποδίδονται στο αλκοόλ συνολικά, φτάνοντας τους 7.686 θανάτους. Ακολούθησαν ο καρκίνος του οισοφάγου με 4.902 θανάτους και ο καρκίνος του παχέος εντέρου με 3.818 θανάτους. Παράλληλα, ο καρκίνος του ήπατος παρουσίασε τη μεγαλύτερη αύξηση στη θνησιμότητα που σχετίζεται με το αλκοόλ κατά τη διάρκεια της περιόδου μελέτης.

Διαφοροποίηση αποτελεσμάτων βάσει ηλικίας και φύλου

Οι μορφές καρκίνου που συνέβαλαν στους θανάτους λόγω αλκοόλ διέφεραν ανάλογα με την ηλικία και το φύλο:

• Νεότεροι ενήλικες (20 έως 54 ετών): Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ήταν η κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο λόγω αλκοόλ στους άνδρες. Στις γυναίκες, ο καρκίνος του μαστού κατέλαβε την πρώτη θέση, ακολουθούμενος από τον καρκίνο του παχέος εντέρου.
• Ενήλικες 55 ετών και άνω: Ο καρκίνος του ήπατος κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας που σχετίζεται με το αλκοόλ στους άνδρες, με τον καρκίνο του οισοφάγου και του παχέος εντέρου να ακολουθούν. Στις γυναίκες αυτής της ηλικιακής ομάδας, ο καρκίνος του μαστού αποτελούσε την κύρια αιτία.

Η θνησιμότητα από καρκίνο που αποδίδεται στο αλκοόλ αυξάνεται με την ηλικία

Τέλος, η θνησιμότητα από καρκίνο που σχετίζεται με το αλκοόλ ήταν υψηλότερη στους μεγαλύτερους σε ηλικία ενηλίκους:

• Ηλικίες 20 έως 54 ετών: Ο προσαρμοσμένος καθ’ ηλικία δείκτης θνησιμότητας παρέμεινε σταθερός στους 2,4 θανάτους ανά 100.000 άτομα τόσο το 1990 όσο και το 2023.
• Ηλικίες 55 ετών και άνω: Ο δείκτης αυξήθηκε από 15,8 σε 19,2 θανάτους ανά 100.000 άτομα κατά την ίδια περίοδο.

Το ποσοστό της συνολικής θνησιμότητας από καρκίνο που αποδίδεται στο αλκοόλ αυξήθηκε επίσης και στις δύο ηλικιακές ομάδες. Στους ενηλίκους 20 έως 54 ετών, αυξήθηκε από 4,5% το 1990 σε 6,6% το 2023. Στους ενηλίκους 55 ετών και άνω, αυξήθηκε από 1,7% σε 3,0%.

Περιορισμοί της μελέτης

Παρόλο που το αλκοόλ αποτελεί έναν τεκμηριωμένο παράγοντα κινδύνου για αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία —συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου— η συγκεκριμένη έρευνα παρουσιάζει ορισμένους περιορισμούς που πρέπει να λάβουμε υπόψη:

• Κενά στα δεδομένα έκθεσης: Επειδή οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στοιχεία από τη βάση δεδομένων Global Burden of Disease, ορισμένα κενά σε πρόσφατα δεδομένα ενδέχεται να έχουν επηρεάσει κάποιες από τις εκτιμήσεις.
• Μεθοδολογικές διαφορές: Επιπλέον, οι διαφορές μεταξύ των πηγών δεδομένων και των μοντέλων πρόβλεψης που χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση των αποτελεσμάτων ανά ηλικία και φύλο ενδέχεται να εισάγουν βαθμό αβεβαιότητας.

Πώς εφαρμόζονται αυτά τα ευρήματα στην καθημερινή ζωή

Τα αποτελέσματα της μελέτης υπογραμμίζουν τη σημασία των πρωτοβουλιών δημόσιας υγείας για τον σχεδιασμό στρατηγικών πρόληψης και τη διαμόρφωση πολιτικών που στόχο έχουν τη μείωση της πρόωρης θνησιμότητας από καρκίνο.

Αν και η κατανάλωση αλκοόλ παραμένει ένας από τους κυριότερους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου, αποτελεί παράλληλα έναν τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου.

«Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν το αλκοόλ ως έναν παράγοντα κινδύνου που μπορούμε να αλλάξουμε. Παρόλο που η ελάχιστη ασφαλής ποσότητα δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί, η μελέτη υποδεικνύει ότι η μείωση της κατανάλωσης στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο για κάθε άτομο μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εμφανίσεως καρκίνου και στη βελτίωση της συνολικής υγείας», δήλωσε σε δελτίο τύπου ο Chinmay Jani, M.D., ένας από τους κύριους συγγραφείς της μελέτης.

5 απλοί τρόποι για να περιορίσετε την κατανάλωση αλκοόλ

Αν θέλετε να ελαττώσετε το αλκοόλ, ακολουθούν ορισμένες πρακτικές συμβουλές:

• Καθιερώστε ημέρες χωρίς αλκοόλ: Επιλέξτε μερικές ημέρες την εβδομάδα στις οποίες δεν θα καταναλώνετε καθόλου αλκοόλ, αντί να προσπαθήσετε να αλλάξετε απότομα ολόκληρη τη ρουτίνα σας.
• Αλλάξτε τη ρουτίνα χαλάρωσής σας: Αν συνηθίζετε να πίνετε ένα ποτό στο τέλος της ημέρας για να αποφορτιστείτε, αντικαταστήστε το με μια άλλη χαλαρωτική δραστηριότητα, όπως ένας περίπατος, το διάβασμα ενός βιβλίου ή ένα ζεστό ρόφημα χωρίς αλκοόλ.
• Βρείτε έναν σύμμαχο (Accountability Buddy): Μοιραστείτε τον στόχο σας με έναν φίλο ή μέλος της οικογένειας που θέλει επίσης να μειώσει το αλκοόλ, ώστε να αλληλοϋποστηρίζεστε.
• Δοκιμάστε Mocktails (κοκτέιλ χωρίς αλκοόλ): Ένα απολαυστικό ρόφημα χωρίς αλκοόλ μπορεί να σας βοηθήσει να διατηρήσετε τη συνήθεια της απόλαυσης ενός κοκτέιλ, αποφεύγοντας όμως τις επιπτώσεις του αλκοόλ.
• Ζητήστε επαγγελματική βοήθεια: Αν η μείωση του αλκοόλ σας φαίνεται δύσκολη, συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας, ο οποίος μπορεί να σας βοηθήσει να βρείτε την κατάλληλη προσέγγιση για εσάς.