Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Η ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας αποτελεί μονόδρομο για την εθνική κυριαρχία, διασφαλίζοντας στρατηγική αυτονομία και ένα ισχυρό γεωπολιτικό αποτύπωμα στην ευρύτερη περιοχή. Η στροφή των Ενόπλων Δυνάμεων σε ελληνικές ναυπηγήσεις και οπλικά συστήματα είναι επιτακτική.
- Η επένδυση σε ελληνικά οπλικά συστήματα λειτουργεί ως ατμομηχανή για την οικονομία, δημιουργώντας χιλιάδες εξειδικευμένες θέσεις εργασίας και επιστρέφοντας τα χρήματα του φορολογουμένου στην εγχώρια παραγωγή.
- Η υιοθέτηση «Made in Greece» συστημάτων απεξαρτά τη χώρα από ξένους προμηθευτές και γεωπολιτικά παιχνίδια, ενώ μέσω της βιομηχανικής διπλωματίας διευρύνει το στρατηγικό της αποτύπωμα διεθνώς.
Η ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας αποτελεί μονόδρομο για την εθνική κυριαρχία. Η στροφή των Ενόπλων Δυνάμεων σε ελληνικές ναυπηγήσεις και οπλικά συστήματα διασφαλίζει στρατηγική αυτονομία, τροφοδοτεί την οικονομία με θέσεις εργασίας και δημιουργεί ισχυρό γεωπολιτικό αποτύπωμα στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Η διαχρονική παθογένεια των εξοπλιστικών προγραμμάτων στη χώρα μας επικεντρώθηκε στην ασφαλή αλλά αδιέξοδη επιλογή της αγοράς «έτοιμων» οπλικών συστημάτων από το εξωτερικό. Τα ελληνικά Επιτελεία παραδοσιακά αναζητούν την τελειότητα στα χαρτιά, απορρίπτοντας λύσεις που φέρουν τη σφραγίδα της εγχώριας σχεδίασης επειδή ακριβώς δεν ανταποκρίνονται απόλυτα, στο αρχικό στάδιο, στις απαιτήσεις των ξένων κολοσσών. Πρόκειται για μια στρατηγική αυτοχειρίας. Η αμυντική τεχνολογία δεν κατασκευάζεται αποκλειστικά στα εργαστήρια με παρθενογένεση· σφυρηλατείται στο πεδίο, δοκιμάζεται κάτω από αντίξοες συνθήκες και βελτιώνεται διαρκώς μέσα από την αδιάλειπτη τριβή με τον χρήστη.
Όταν οι Ένοπλες Δυνάμεις δίνουν ψήφο εμπιστοσύνης στα «Made in Greece συστήματα», δεν επενδύουν απλώς σε ένα τελικό προϊόν, αλλά στη διαδικασία εξέλιξής του. Το μοντέλο αυτό επιβάλλει την προμήθεια μιας αρχικής, περιορισμένης ποσότητας υλικού. Το υλικό αυτό δοκιμάζεται σκληρά στην πρώτη γραμμή, από τα στελέχη των ειδικών δυνάμεων, τα πληρώματα των πλοίων και τους πιλότους. Οι παρατηρήσεις, οι αστοχίες και οι προτάσεις βελτίωσης επιστρέφουν άμεσα στους Έλληνες μηχανικούς και τεχνικούς. Με αυτόν τον τρόπο, το σύστημα αναβαθμίζεται εκ των έσω, αποκτώντας χαρακτηριστικά προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες γεωγραφικές και επιχειρησιακές ιδιαιτερότητες του ελληνικού θεάτρου επιχειρήσεων. Η υιοθέτηση της αυτονομίας μέσω της ανάπτυξης του ελληνικού Πηγαίου Κώδικα για την ΑΣΠΙΔΑ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ δείχνει τον δρόμο.
Στρατηγική αυτονομία
Η καθολική υιοθέτηση ενός εγχώριου συστήματος μετά τις απαραίτητες διορθώσεις προσφέρει πολλαπλά και αδιαπραγμάτευτα πλεονεκτήματα. Το σημαντικότερο όλων είναι η απεξάρτηση από τις διακυμάνσεις, τα γεωπολιτικά παιχνίδια και τα εμπάργκο των ξένων προμηθευτών. Σε μια κρίση, η δυνατότητα συντήρησης, επισκευής και άμεσης αναβάθμισης των οπλικών συστημάτων εντός των εθνικών συνόρων αποτελεί πολλαπλασιαστή ισχύος. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη παγίδα από το να διαθέτεις υπερσύγχρονα οπλικά συστήματα τα οποία, την ώρα της κρίσης, καθίστανται άχρηστα λόγω έλλειψης ανταλλακτικών ή επειδή η χώρα προέλευσης αρνείται την αποστολή κωδικών και τεχνικής βοήθειας.
Η δημιουργία αλυσίδων συνεχούς υποστήριξης γύρω από μια ελληνική αμυντική βιομηχανία διασφαλίζει ότι η εθνική κυριαρχία δεν σταματά στην υπογραφή μιας σύμβασης, αλλά επεκτείνεται σε όλο τον κύκλο ζωής του οπλικού συστήματος. Επιπλέον, όταν ένα σύστημα φέρει την έγκριση και υπηρετεί στις τάξεις των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, αποκτά το βαρύτερο πιστοποιητικό ποιότητας παγκοσμίως.
Είναι κοινός τόπος ότι η Ελλάδα διαθέτει μερικές από τις πιο ισχυρές, έμπειρες και επιχειρησιακά καταρτισμένες Ένοπλες Δυνάμεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με αδιαμφισβήτητη υπεροχή και υψηλό επίπεδο στελεχιακού δυναμικού.
Η φήμη ότι οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις εμπιστεύονται και χρησιμοποιούν καθημερινά ένα εγχώριας ανάπτυξης και παραγωγής σύστημα αποτελεί την κορυφαία διαφήμιση για την προώθησή του στις διεθνείς αγορές. Οι ξένοι αγοραστές γνωρίζουν πως ό,τι αντέχει στα δύσκολα και απαιτητικά σενάρια του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου είναι εγγυημένα αξιόπιστο.
Πολλαπλασιαστής ισχύος για την οικονομία
Πέρα από το καθαρά στρατιωτικό σκέλος, η ενεργός στήριξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας λειτουργεί ως ατμομηχανή για την ευρύτερη οικονομία. Η επένδυση σε ελληνικά οπλικά συστήματα και ναυπηγήσεις δεν αποτελεί δημοσιονομική δαπάνη με τη μορφή «κατανάλωσης», αλλά μια παραγωγική επένδυση υψηλής απόδοσης. Σύμφωνα με αναλύσεις οικονομικών φορέων και εκπροσώπους του κλάδου, η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας μπορεί να αυξήσει το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της χώρας κατά ποσοστό που αγγίζει ή και ξεπερνά τις 2 ποσοστιαίες μονάδες συνολικά, προσδίδοντας προστιθέμενη αξία σε δεκάδες συναφείς κλάδους της μεταποίησης, της τεχνολογίας και της έρευνας.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο ναυπηγικός και ναυπηγοεπισκευαστικός τομέας και η αναγέννηση των ελληνικών ναυπηγείων. Η ναυπήγηση πολεμικών πλοίων και υποβρυχίων εντός της ελληνικής επικράτειας κινητοποιεί μια τεράστια αλυσίδα αξίας. Δημιουργεί χιλιάδες νέες, εξειδικευμένες θέσεις εργασίας για ναυπηγούς, μηχανικούς, ηλεκτρονικούς, τεχνίτες μετάλλου και ελεγκτές ποιότητας.
Ένα ναυπηγικό πρόγραμμα πολλαπλών μονάδων έχει τη δυνατότητα να απασχολήσει άμεσα και έμμεσα πάνω από 10.000 εργαζομένους, αναστρέφοντας το brain drain και φέρνοντας πίσω στη χώρα λαμπρά επιστημονικά μυαλά που έφυγαν στα χρόνια της κρίσης.
Ταυτόχρονα, τα χρήματα του Έλληνα φορολογουμένου παραμένουν στην εγχώρια οικονομία, επιστρέφοντας μέσω της φορολογίας και των ασφαλιστικών εισφορών, ενισχύοντας ταμειακά το κράτος αντί να εξαφανίζονται σε πολυεθνικούς κολοσσούς του εξωτερικού.
Βιομηχανική διπλωματία
Η εξαγωγική δραστηριότητα στον ευαίσθητο χώρο της άμυνας δεν περιορίζεται στα στενά οικονομικά οφέλη. Γεννά αυτό που η σύγχρονη γεωπολιτική θεωρία αποκαλεί βιομηχανική διπλωματία. Όταν μια ξένη χώρα προμηθεύεται ελληνικά πλοία, περιπλανώμενα πυρομαχικά, drones ή ηλεκτρονικά συστήματα, δημιουργεί μακροχρόνιες σχέσεις στρατηγικής εξάρτησης από την Ελλάδα. Η ανάγκη για εκπαίδευση προσωπικού, συνεχείς αναβαθμίσεις, τεχνική υποστήριξη και ανταλλακτικά συνδέει την αμυντική δομή του αγοραστή με το ελληνικό κράτος και τις βιομηχανίες του για δεκαετίες. Έτσι, η Ελλάδα διευρύνει το διπλωματικό και στρατηγικό της αποτύπωμα, μετατρεπόμενη από χώρα που απλώς παρακολουθεί τις εξελίξεις σε περιφερειακό πυλώνα σταθερότητας και τεχνολογικής ισχύος.
Το μοντέλο αυτό δεν αποτελεί θεωρητική προσέγγιση· εφαρμόστηκε μεθοδικά και με τεράστια επιτυχία από την Τουρκία. Η γειτονική χώρα, επενδύοντας συστηματικά στη δική της αμυντική βιομηχανία και επιβάλλοντας στις δικές της ένοπλες δυνάμεις την υποχρεωτική χρήση εγχώριου υλικού –ακόμη κι όταν αυτό υστερούσε ποιοτικά στα πρώτα στάδια– κατάφερε να μεταλλαχθεί σε έναν ισχυρό περιφερειακό παίκτη. Παρά το γεγονός ότι πολλά από τα τουρκικά οπλικά συστήματα δέχονται κριτική για την αμφίβολη ποιότητα ή την αξιοπιστία τους σε βάθος χρόνου, η Άγκυρα προτάσσει ως ασυναγώνιστο πλεονέκτημα τις ανταγωνιστικές τιμές και την ευελιξία. Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά, καθώς σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που έχουμε παρουσιάσει στο enikos.gr, οι εξαγωγές της τουρκικής πολεμικής και αεροδιαστημικής βιομηχανίας κατέγραψαν τεράστια άνοδο τα τελευταία πέντε χρόνια, εκτοξευόμενες από τα επίπεδα των 200 εκατομμυρίων σε ιστορικά ύψη, με τις συνολικές εξαγωγές να φτάνουν στα 5,5 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023 και να αγγίζουν το εντυπωσιακό ρεκόρ των 7,15 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2024, ενώ το 2026 φαίνεται ότι σπάει το φράγμα των 9 δις.
Η Ελλάδα διαθέτει την τεχνογνωσία, το ανθρώπινο δυναμικό και την ιστορική αναγκαιότητα να ακολουθήσει μια ανάλογη, ποιοτικά ανώτερη πορεία. Η επιμονή στα «Made in Greece» οπλικά συστήματα και πλοία δεν είναι ρομαντική πολυτέλεια, αλλά μονόδρομος επιβίωσης και ανάπτυξης.