Το οινόπνευμα αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή προϊόντα για καθαρισμό και απολύμανση, χάρη στην αποτελεσματικότητά του απέναντι σε λεκέδες και μικρόβια. Ωστόσο, δεν είναι κατάλληλο για κάθε επιφάνεια. Σε ορισμένα υλικά μπορεί να προκαλέσει αποχρωματισμό, φθορά ή ακόμη και μόνιμη ζημιά. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζετε πότε πρέπει να το αποφεύγετε.
Τι είναι το rubbing alcohol (οινόπνευμα εντριβής)
Το οινόπνευμα εντριβής (rubbing alcohol) μοιάζει με την καθαρή ισοπροπυλική αλκοόλη, αλλά δεν είναι ακριβώς το ίδιο. Η ισοπροπυλική αλκοόλη είναι καθαρό αλκοόλ και, επειδή είναι αδιάλυτη, δεν είναι ασφαλής για τις πρώτες βοήθειες στο σπίτι (χρησιμοποιείται κυρίως στη βιομηχανία αρωμάτων και καλλυντικών).
Το κοινό οινόπνευμα του εμπορίου περιέχει περίπου 70% ισοπροπυλική αλκοόλη, νερό και μερικές φορές πρόσθετα συστατικά, και έχει πολλές χρήσεις στο σπίτι, από το καθάρισμα καθρεφτών μέχρι την απολύμανση επιφανειών.
8 πράγματα που δεν πρέπει ποτέ να καθαρίζετε με οινόπνευμα
- Ξύλο
- Βαμμένες επιφάνειες
- Επιφάνειες με λάκα και shellac
- Φυσική πέτρα (μάρμαρο, γρανίτης)
- Ευαίσθητα υφάσματα και δέρμα
- Λάστιχα και στεγανοποιητικά
- Ηλεκτρονικές συσκευές
- Διαφανή ακρυλικά πλαστικά
Ξύλο
Το οινόπνευμα μπορεί να αφαιρέσει το βερνίκι ή το χρώμα από τις ξύλινες επιφάνειες, καταστρέφοντας το προστατευτικό τους στρώμα και προκαλώντας αποχρωματισμό και θαμπάδα. Επιπλέον, επειδή στεγνώνει γρήγορα, μπορεί να φθείρει το ξύλο και να προκαλέσει ρωγμές.
- Εναλλακτική λύση: Χρησιμοποιήστε ειδικά καθαριστικά για ξύλινα έπιπλα ή πατώματα.
Βαμμένες επιφάνειες
Μην χρησιμοποιείτε οινόπνευμα για να καθαρίσετε βαμμένους τοίχους ή έπιπλα. Οι διαλυτικές του ιδιότητες μπορεί να διασπάσουν τη μπογιά και να αφήσουν αντιαισθητικούς λεκέδες.
- Εναλλακτική λύση: Ένα νωπό πανί με ήπιο σαπούνι και νερό είναι πολύ πιο ασφαλές.
Επιφάνειες με λάκα και shellac
Αν και ορισμένα φινιρίσματα είναι πιο ανθεκτικά από άλλα, το οινόπνευμα γενικά αλλοιώνει το βερνίκι, προκαλώντας θαμπάδα ή ρωγμές. Αν πρέπει οπωσδήποτε να το χρησιμοποιήσετε, δοκιμάστε το πρώτα σε ένα κρυφό σημείο, αραιώστε το και μην το αφήσετε να δράσει για πολλή ώρα.
- Εναλλακτική λύση: Ήπιο σαπούνι και νερό.
Φυσική πέτρα (Μάρμαρο, Γρανίτης)
Το μάρμαρο, ο γρανίτης και ο τραβερτίνης είναι πορώδη υλικά. Το οινόπνευμα μπορεί να αφαιρέσει τη λάμψη τους, να διαβρώσει την επιφάνεια ή να καταστρέψει το προστατευτικό στεγανωτικό υλικό (sealant) με την πάροδο του χρόνου, κάνοντας τους πάγκους πιο ευάλωτους σε γρατζουνιές και λεκέδες.
- Εναλλακτική λύση: Εξειδικευμένα καθαριστικά για μάρμαρα ή χλιαρό νερό με σαπούνι πιάτων.
Ευαίσθητα υφάσματα και δέρμα
Στο δέρμα, το οινόπνευμα αφαιρεί τα φυσικά του έλαια, προκαλώντας ξηρότητα, ρωγμές ή αποχρωματισμό. Επίσης, υφάσματα όπως το μετάξι, το μαλλί και το rayon (ρεγιόν) μπορεί να μαζέψουν ή να ξεθωριάσουν, καθώς το αλκοόλ καταστρέφει τις ίνες τους.
- Εναλλακτική λύση: Ειδικά καθαριστικά και κρέμες συντήρησης για δέρματα. Ελέγχετε πάντα την ετικέτα φροντίδας των υφασμάτων.
Λάστιχα και στεγανοποιητικά
Τα λάστιχα στις πόρτες του φούρνου, του ψυγείου, του πλυντηρίου πιάτων και του πλυντηρίου ρούχων χρειάζονται συχνό καθάρισμα για τη μούχλα. Το οινόπνευμα, όμως, ξεραίνει το καουτσούκ, καθιστώντας το εύθρυπτο με κίνδυνο να σπάσει και να χαθεί η στεγανότητα.
- Εναλλακτική λύση: Ήπιο σαπούνι, αραιωμένη χλωρίνη ή ένα καθαριστικό γενικής χρήσης.
Ηλεκτρονικές συσκευές
Αν και είναι εξαιρετικό για την απολύμανση των πληκτρολογίων, το οινόπνευμα δεν πρέπει ποτέ να ψεκάζεται απευθείας πάνω σε οθόνες τηλεοράσεων, υπολογιστών ή κινητών. Μπορεί να καταστρέψει την ειδική αντιθαμβωτική (anti-glare) ή προστατευτική τους επίστρωση.
- Εναλλακτική λύση: Ένα πανί μικροϊνών, αποσταγμένο νερό ή ειδικά μαντηλάκια για οθόνες.
Διαφανή ακρυλικά πλαστικά
Τα διαφανή πλαστικά κουτιά οργάνωσης και τα δοχεία αποθήκευσης μπορεί να αποκτήσουν θαμπάδα, θολότητα και μικροσκοπικές ρωγμές αν έρθουν σε επαφή με οινόπνευμα, καθώς το αλκοόλ αντιδρά με το πλαστικό και το εξασθενεί.
- Εναλλακτική λύση: Ήπιο σαπούνι και νερό, με καλό στέγνωμα για να αποφευχθούν οι λεκέδες από το νερό.
Σημαντικές συμβουλές ασφαλείας κατά τη χρήση οινοπνεύματος
- Προσοχή – Κίνδυνος αναθυμιάσεων: Το οινόπνευμα είναι εξαιρετικά εύφλεκτο και δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιείται σε κλειστούς χώρους χωρίς αερισμό. Εξατμίζεται γρήγορα και οι αναθυμιάσεις του μπορούν να προκαλέσουν αναπνευστικά προβλήματα, πονοκεφάλους και ζάλη. Ανοίγετε πάντα τα παράθυρα ή χρησιμοποιείτε ανεμιστήρα.
- Μην το αναμιγνύετε ΠΟΤΕ με χλωρίνη: Η ανάμειξη οινοπνεύματος με χλωρίνη δημιουργεί χλωροφόρμιο. Οι τοξικές αναθυμιάσεις αυτού του μείγματος είναι εξαιρετικά επικίνδυνες και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα, ερεθισμό του δέρματος, ναυτία, ζάλη και μόνιμες βλάβες στα ζωτικά όργανα.
