Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Πολλοί πιστεύουν πως γνωρίζουν καλά την Αθήνα. Ωστόσο, στο πέρασμα των αιώνων η πρωτεύουσα έχει γίνει αγνώριστη.
- Αν ξεφυλλίσει κανείς ένα άλμπουμ με παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες της Αθήνας θα διαπιστώσει πως το αστικό τοπίο της έχει «μεταμορφωθεί» πολλές φορές. Η πόλη δεν είναι πλέον όπως ήταν κάποτε και ακόμα και οι πιο δημοφιλείς συνοικίες, οι πολυσύχναστες πλατείες ή και ορισμένα σημεία αναφοράς της έχουν αλλάξει ριζικά.
- Το ίδιο ισχύει και για τους κεντρικούς δρόμους που σήμερα έχουν καθημερινά μποτιλιάρισμα, αλλά πριν από εκατό και πλέον χρόνια, περνούσαν από εκεί… άμαξες. Η παρακάτω φωτογραφία είναι μία τρανή απόδειξη αυτής της αλλαγής. Μπορείτε να καταλάβετε ποιο σημείο απεικονίζεται στην φωτογραφία;
Εάν πάρεις στα χέρια σου ένα άλμπουμ με παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες της Αθήνας θα διαπιστώσεις πως στο πέρασμα των δεκαετιών η πόλη έχει αλλάξει ριζικά.
Το «πρόσωπο» της πρωτεύουσας έχει αλλάξει πολλές φορές και σήμερα σχεδόν τίποτα δεν θυμίζει την Αθήνα του 20′ ή του 30′. Δυστυχώς, κάποια από τα πανέμορφα νεοκλασικά κτίρια δεν υπάρχουν πια.
Ακόμα και οι κάτοικοι μεγαλύτερης ηλικίας ίσως δυσκολευτούν να αναγνωρίσουν την πόλη και τις περιοχές της, αν δουν φωτογραφίες της με άρωμα άλλης εποχής. Μία τέτοια φωτογραφία είναι και η παρακάτω. Αναγνωρίζεις ποια είναι η οδός της φωτογραφίας; Είτε είσαι κάτοικος Αθηνών είτε απλός επισκέπτης, σίγουρα έχεις περάσει από εκεί.
Κουίζ για την παλιά Αθήνα: Αναγνωρίζετε την οδό; Είναι μία από τις πιο γνωστές της πόλης
- Ακαδημίας
- Πατησίων
- Αιόλου
Η απάντηση στο κουίζ για την παλιά Αθήνα
Στη φωτογραφία που έχει τραβηχθεί το 1964 από τον φωτογράφο Harry Weber βλέπετε οδό Αιόλου.
Η Οδός Αιόλου είναι οδική αρτηρία στο κέντρο της Αθήνας. Έλαβε το όνομα της από τον Αίολο, τον θεό των ανέμων, της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας. Είναι μονόδρομος και αρχικά είχε φορά προς νότια, αλλά από το κλείσιμο της οδού Αθηνάς στα τέλη της δεκαετίας του 1990, μετά από ανάπλαση, το τμήμα βόρεια της οδού Λυκούργου είναι μονόδρομος με φορά βόρεια. Η οδός ξεκινά από την οδό Πελοπίδα, νότια της οδού Ερμού και καταλήγει στην οδό Πανεπιστημίου (Λεωφόρος Ελευθερίου Βενιζέλου). Βόρεια της οδού βρίσκεται η οδός Πατησίων (28ης Οκτωβρίου). Επί Τουρκοκρατίας βρισκόταν στη θέση της η «Αιολική Οδός» μιας και στο τέλος της βρίσκεται έως και σήμερα το Μνημείο των Ανέμων.
Ιστορικό
Η οδός σχεδιάστηκε το 1833 από τους αρχιτέκτονες Σταμάτη Κλεάνθη και Έντουαρτ Σάουμπερτ, και στρώθηκε με αμμοχάλικο το 1860. Ήταν η πρώτη οδός της Αθήνας στην οποία έγινε κάτι τέτοιο. Στη συνέχεια κτίστηκαν νεοκλασικά κτήρια, μερικά από τα οποία βρίσκονται έως και σήμερα στο νότιο και κεντρικό τμήμα της οδού. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο Πόλεμο, κατασκευάστηκαν μοντέρνες πολυκατοικίες οκτώ με δέκα ορόφων, ενώ την ίδια περίοδο εγκαταστάθηκαν φωτεινοί σηματοδότες στις συμβολές της Αιόλου με Αδριανού, Ερμού, Ευριπίδου, Σοφοκλέους, Σταδίου και Πανεπιστημίου/Πατησίων. Η περιοχή κοντά στη συμβολή της Αιόλου με τη Σταδίου ονομάζεται Χαυτεία. Ονομάστηκε έτσι από ένα γνωστό καφενείο του 19ου αιώνα, του οποίου ο ιδιοκτήτης ονομαζόταν Χαυτής. Τα Χαυτεία, αλλά και γενικότερα η οδός Αιόλου ήταν το εμπορικό κέντρο της Αθήνας κατά τον 19ο και 20 αιώνα. Χαρακτηριστικά το 1891 η εφημερίδα «Εφημερίς» αναφέρει:
«…Η συγκέντρωσις του πλήθους γίνεται κατά δεύτερον λόγον εις τας οδούς του Αιόλου και της Αθηνάς. Αι οδοί αυταί δεν απέβαλον εισέτι ολοτελώς τον χρωματισμόν εμπορικών οδών ανατολικής πόλεως. Όλα αυτά, τα έξωθεν των θυρών κρεμάμενα αντικείμενα, προδίδουσιν τας ανατολικάς συνηθείας των πραγματευτάδων, οίτινες εκθέτουσιν έξωθεν της θύρας των ό,τι εκλεκτόν έχει ένδον το κατάστημά των…».
Το 1839, στη διασταύρωση με την οδό Ερμού, στο ισόγειο του σπιτιού του Βρυζάκη ιδρύεται το καφενείον «Ωραία Ἑλλάς» που υπήρξε κέντρο πολιτικών ζυμώσεων και συγκεντρώσεων. Επίσης ήταν για ένα διάστημα το μοναδικό σημείο όπου πωλούνταν ξένες εφημερίδες.
Από τη δεκαετία του 1950 όμως, η περιοχή άρχισε να μαραζώνει εμπορικά, μιας και τα περισσότερα εμπορικά καταστήματα μεταφέρθηκαν στις οδούς Ερμού, Σταδίου και Πανεπιστημίου.
Το 2003 κατά τη διάρκεια έργων πεζοδρόμησης, ανακαλύφθηκαν τμήματα της αρχαίας Αθηναϊκής οχύρωσης, στη διασταύρωση με την οδό Σοφοκλέους.
πηγή φωτογραφίας: Liza’s Photographic Archive of Greece – Facebook