Ένα πρόγραμμα φρεγατών, στο οποίο είχε επενδύσει η Ελλάδα για το Πολεμικό Ναυτικό, το πρόγραμμα Constellation, τελείωσε ως επένδυση, εξέλιξη και, φυσικά, προοπτική ναυπήγησης για το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό. Η φρεγάτα, που βασιζόταν στο σχέδιο της FREMM, μετά από 2 δισ. επενδύσεις, τελικά δεν θα παραχθεί.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Η είδηση, για πολλούς, ήταν αναμενόμενη. Τα δημοσιεύματα στον διεθνή και δη τον αμερικανικό ειδικό τύπο είχαν αρχίσει να πληθαίνουν το τελευταίο χρονικό διάστημα. Ειδικά μετά την ανάληψη της κυβέρνησης από τον Ντ. Τραμπ, το πρόγραμμα Constellation έδειξε να οδεύει στα βράχια. Ο ίδιος είχε επισημάνει από την πρώτη στιγμή ότι τα 2 δισ. που δαπανήθηκαν για την εξέλιξη και τον ανασχεδιασμό ενός πλοίου, το οποίο τελικά δεν παρήχθη ποτέ και το μόνο που προκαλούσε ήταν νέα προβλήματα, ήταν, όπως είχε τονίσει εμφατικά, κάτι μη αποδεκτό.
Το Πολεμικό Ναυτικό αποσύρεται από το πρόγραμμα φρεγατών κλάσης Constellation, προκειμένου να επικεντρωθεί σε νέες κατηγορίες πολεμικών πλοίων που η υπηρεσία μπορεί να κατασκευάσει ταχύτερα, ανακοίνωσε την Τρίτη ο υπουργός του Ναυτικού, Τζον Φέλαν, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Σύμφωνα με τους όρους που διαπραγματεύτηκαν με τη ναυπηγική εταιρεία Fincantieri Marinette Marine, το ναυπηγείο του Ουισκόνσιν θα συνεχίσει να κατασκευάζει τα Constellation (FFG-62) και Congress (FFG-63), αλλά θα ακυρώσει τα επόμενα τέσσερα προγραμματισμένα πολεμικά πλοία.
«Αναδιαμορφώνουμε τον τρόπο με τον οποίο το Ναυτικό κατασκευάζει τον στόλο του. Σήμερα μπορώ να ανακοινώσω ότι η πρώτη δημόσια ενέργεια είναι μια στρατηγική μετατόπιση από το πρόγραμμα φρεγατών κλάσης Constellation», αναφέρει η δήλωση του Φέλαν. «Το Ναυτικό και οι εταίροι μας στη βιομηχανία έχουν καταλήξει σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που τερματίζει, για την ευκολία του Ναυτικού, τα τελευταία τέσσερα πλοία της κλάσης, τα οποία δεν έχουν ξεκινήσει την κατασκευή τους».
Ένας ανώτερος αξιωματούχος της Άμυνας δήλωσε στους δημοσιογράφους την Τρίτη ότι η ακύρωση του προγράμματος πλοίων ήταν μέρος της τελευταίας προσπάθειας του Ναυτικού να κατασκευάσει και να παραδώσει νέες κατηγορίες πλοίων ταχύτερα.
«Ένας βασικός παράγοντας σε αυτήν την απόφαση είναι η ανάγκη ταχύτερης ανάπτυξης του στόλου για την αντιμετώπιση των αυριανών απειλών. Αυτό το πλαίσιο επιδιώκει να θέσει το Ναυτικό σε μια πορεία για την ταχύτερη κατασκευή νέων κατηγοριών πλοίων και την παροχή δυνατοτήτων που χρειάζονται οι πολεμιστές μας σε μεγαλύτερους αριθμούς και ταχύτερα», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Παράλληλα, το ευρύτερο Πεντάγωνο αναδιαμορφώνει το σύστημα προμηθειών του, προκειμένου να δώσει έμφαση στην ταχύτητα.
From day one I made it clear: I won’t spend a dollar if it doesn’t strengthen readiness or our ability to win.
To keep that promise, we’re reshaping how we build and field the Fleet—working with industry to deliver warfighting advantage, beginning with a strategic shift away… pic.twitter.com/pbTpIPDfR8
— Secretary of the Navy John C. Phelan (@SECNAV) November 25, 2025
«Η ταχύτητα στην υλοποίηση είναι πλέον η οργανωτική μας αρχή», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγσεθ στην ομιλία του στις 7 Νοεμβρίου με τίτλο «Οπλοστάσιο της Ελευθερίας». «Το αίσθημα του επείγοντος έχει υποχωρήσει υπερβολικά και, όταν κοιτάς τι αντιμετωπίζουμε, πρέπει να το ανακτήσουμε».
Σύμφωνα με αξιωματούχους του Ναυτικού, η ναυτική υπηρεσία βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη διαδικασία αναθεώρησης του σχεδιασμού του στόλου, η οποία θα διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο η υπηρεσία θα αναπτύξει νέα συστήματα. Το Ναυτικό έχει ανάγκη από 73 μικρά πολεμικά πλοία επιφανείας.
Όσον αφορά το Marinette, το Ναυτικό θα προχωρήσει με τα δύο πρώτα πλοία της κλάσης, ώστε να διατηρήσει σε λειτουργία το συγκρότημα τριών ναυπηγείων του Marinette στις όχθες της λίμνης Μίσιγκαν. Μέχρι την Τρίτη, το Constellation είχε ολοκληρωθεί κατά περίπου 12%. Με αυτόν τον τρόπο, το ναυπηγείο, το οποίο απασχολεί περίπου 3.000 άτομα στα τρία ναυπηγεία, θα μπορέσει να ανταγωνιστεί για μελλοντικά κυβερνητικά έργα.
Το Ναυτικό ανέθεσε τη σύμβαση για την κατασκευή αυτού που θα γινόταν το Constellation στο Marinette το 2020, μετά από περίπου έξι χρόνια συζητήσεων, αφότου το Ναυτικό αποφάσισε ότι θα περικόψει τις δύο κατηγορίες Παράκτιων Μάχης. Η Marinette είχε προηγουμένως κατασκευάσει τα Freedom ως υπεργολάβος της Lockheed Martin, προτού ανταγωνιστεί μόνη της για το πρόγραμμα φρεγατών. Το Ναυτικό αποφάσισε ότι οι ανταγωνιστές θα βασίσουν το πολεμικό πλοίο σε ένα υπάρχον σχέδιο μητρικού πλοίου, προκειμένου να επιταχύνουν τον σχεδιασμό του προγράμματος. Το Ναυτικό επέλεξε τη φρεγάτα πολλαπλών αποστολών FREMM, η οποία ήδη λειτουργεί από το γαλλικό και το ιταλικό ναυτικό, ως μητρική εταιρεία μέσω μιας διαδικασίας ταχείας υποβολής απαιτήσεων της Διοίκησης Ναυτικών Θαλάσσιων Συστημάτων.
Ωστόσο, μόλις ξεκίνησαν οι πολύπλοκες εργασίες σχεδιασμού, το Ναυτικό και η Marinette αναγκάστηκαν να κάνουν τεράστιες αλλαγές στον σχεδιασμό, προκειμένου να ανταποκριθούν στα αυστηρότερα πρότυπα επιβιωσιμότητας των ΗΠΑ. Οι καθυστερήσεις οδήγησαν σε μια εκτιμώμενη τριετή καθυστέρηση στην παράδοση του πρώτου πλοίου — από το 2026 έως το 2029 — με κόστος περίπου 1,5 δισεκατομμυρίου δολαρίων.
«Μερικές φορές είναι απλώς καλύτερο να σχεδιάζεις ένα νέο πλοίο», δήλωσε ο πρώην κορυφαίος στέλεχος εξαγορών του Ναυτικού, Νίκολας Γκερτίν, σε συνέδριο τον Φεβρουάριο. «Αποδεικνύεται ότι η τροποποίηση του σχεδιασμού κάποιου άλλου είναι πολύ πιο δύσκολη απ’ ό,τι φαίνεται».
Υπενθυμίζεται ότι η πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, το καλοκαίρι, κατά την ακρόασή της από τη Γερουσία, επεσήμανε τη σημασία του κοινού σχεδίου συμπαραγωγής φρεγατών τύπου Constellation, το οποίο ενισχύει τη βιομηχανική συνεργασία ΗΠΑ – Ελλάδας. «Αν επιβεβαιωθώ, θα είναι προτεραιότητά μου να επιταχύνω περαιτέρω τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής άμυνας», δήλωσε τότε.
Η Ελλάδα ενδιαφερόταν για τη ναυπήγηση, σε μακροπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα, έως επτά φρεγατών Constellation, ενώ είχε εγκριθεί η δαπάνη 2,7 εκατ. ευρώ για τη συμμετοχή στην εξέλιξη του σχεδίου — χρήματα που, όμως, δεν πρόλαβαν να εκταμιευθούν.
