Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ελλάδα, Γερμανία, Δανία, Αυστρία και Ολλανδία εξετάζουν τη δημιουργία κέντρου επιστροφής σε χώρα εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τον υπουργό Μετανάστευσης Θάνο Πλεύρη να αναφέρει προχωρημένες συζητήσεις με χώρες της Αφρικής για τελική συμφωνία έως τα τέλη του 2026, ή τις αρχές του 2027.
- Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου αναφέρθηκε επίσης στην πρόταση του πρωθυπουργού για έναν νέο ευρωπαϊκό μηχανισμό έκτακτης ανάγκης, ο οποίος προβλέπει μεγαλύτερη επιτήρηση συνόρων, μη εξέταση ασύλου σε παράνομους εισερχόμενους και άμεση επιστροφή.
- Οι μεταναστευτικές ροές παραμένουν μειωμένες, με ιστορικό χαμηλό στο Αιγαίο (6.000 αφίξεις στο πρώτο εννιάμηνο του 2026), ενώ οι ροές από τη Λιβύη προς την Κρήτη, αποτελούν το κύριο πρόβλημα, για το οποίο επιδιώκεται στενή συνεργασία με τις λιβυκές Αρχές.
Παράλληλα, σημειώνει πως Ελλάδα, Γερμανία, Δανία, Αυστρία και Ολλανδία εξετάζουν τη δημιουργία κέντρου επιστροφής σε χώρα εκτός της Ευρωπαϊκής Ενωσης. «Είμαστε σε προχωρημένες συζητήσεις με χώρες της Αφρικής και πιστεύουμε ότι μέχρι τα τέλη του χρόνου ή τις αρχές του επόμενου, θα έχουμε την τελική συμφωνία», τονίζει.
Μόλις επιστρέψατε από το Λουξεμβούργο, όπου συζητήσατε με τους ομολόγους σας για το μεταναστευτικό και αναλύσατε την πρόταση του πρωθυπουργού για τη δημιουργία ενός νέου ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση της εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών. Ποια ήταν η ανταπόκριση;
Το σύμφωνο μετανάστευσης και ασύλου όπως και ο κανονισμός επιστροφών είναι εργαλεία που μπορούν να μειώσουν τις ροές και να αυξήσουν τις επιστροφές στην Ευρώπη. Δεν έχουν όμως απάντηση για έκτακτες συνθήκες όπως ζήσαμε πρόσφατα στη Θεούτα και πήγαμε να ζήσουμε στον Έβρο το 2020. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μετά τα γεγονότα της Θεούτα αρθρογράφησε για την ανάγκη ύπαρξης ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης. Την πρόταση αυτή αποδέχθηκε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον Ντερ Λάιεν και την παρουσιάσαμε στο συμβούλιο υπουργών στο Λουξεμβούργο.
Ο βασικός πυλώνας αυτής της πρότασης είναι ότι όταν έχουμε αυξημένες μεταναστευτικές ροές, που οφείλονται σε εργαλειοποίηση ή ανοχή ενός τρίτου κράτους, θα πρέπει, πρώτον, να υπάρχει μεγαλύτερη επιτήρηση στη φύλαξη των συνόρων με αποτροπή, δεύτερον, μη εξέταση ασύλου σε όσους έχουν εισέλθει παράνομα και, τρίτον, άμεση επιστροφή στη χώρα διέλευσης ή στη χώρα καταγωγής των παράνομων μεταναστών.
Αποτελεί έναν ολοκληρωμένο μηχανισμό, τον οποίο εμείς έχουμε βιώσει και τον έχουμε εφαρμόσει στα γεγονότα του Έβρου, αποδεικνύοντας ότι η Ελλάδα απέτρεψε τη ροή δεκάδων χιλιάδων μεταναστών, πράγμα που δεν συνέβη στη Θεούτα. Οι ομόλογοί μου βλέπουν με μεγάλο ενδιαφέρον τη συγκεκριμένη πρόταση, την υιοθετούν και πιστεύω ότι το επόμενο διάστημα θα υπάρχει ολοκληρωμένη πρόταση της Κομισιόν.
Τι θέλει να πετύχει το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τη δημιουργία κέντρων επιστροφών μεταναστών εκτός ευρωπαϊκών συνόρων;
Παράλληλα με τον μηχανισμό έκτακτης ανάγκης, η Ελλάδα, μαζί με τέσσερις άλλες χώρες, τη Γερμανία, τη Δανία, την Αυστρία και την Ολλανδία, εξετάζουν τη δημιουργία κέντρου επιστροφής (return hub), σε χώρα εκτός της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ηδη είμαστε σε προχωρημένες συζητήσεις με χώρες της Αφρικής και πιστεύουμε ότι μέχρι τα τέλη του χρόνου ή τις αρχές του επόμενου, θα έχουμε την τελική συμφωνία.
Για τη χώρα μας είναι πολύ κρίσιμη η παρουσία ενός τέτοιου κέντρου εκτός της Ευρώπης, γιατί πολλές φορές υπάρχουν παράνομοι μετανάστες εθνικοτήτων που έχουμε δυσκολία στην επιστροφή, γιατί δεν συνεργάζονται οι χώρες καταγωγής. Είναι βέβαιο ότι, όταν θα έχουμε κέντρο επιστροφής για να τους μεταφέρουμε εκτός Ευρώπης, και οι ροές θα μειωθούν, αλλά και οι ίδιοι οι μετανάστες θα επιλέξουν να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους παρά να βρεθούν σε μια χώρα στην Αφρική. Τα return hubs στην πραγματικότητα είναι λύση στην αύξηση των επιστροφών των παράνομων μεταναστών. Στόχος είναι να λειτουργήσουν κατά την ελληνική προεδρία, τουλάχιστον σε μία χώρα της Αφρικής και τότε θα δούμε τα οφέλη που θα έχουν στη μείωση των ροών και στις επιστροφές.
Ποια είναι σήμερα η εικόνα των ροών στα χερσαία και στα θαλάσσια σύνορά μας; Η ένταση στα ελληνοτουρκικά έχει συνέπειες στη συνεργασία μας με την Αγκυρα; Με τη Λιβύη υπάρχει πεδίο συνεννόησης;
Οι ροές και φέτος είναι μειωμένες. Στο Αιγαίο μιλάμε για ιστορικό χαμηλό παράνομων αφίξεων. Μόλις 6.000 στο πρώτο εννιάμηνο του 2026. Στον Έβρο υπήρξε μια αρχική αύξηση στις αρχές του έτους, αλλά τώρα πλέον έχουμε σταθεροποιημένες ροές, πράγμα που δείχνει ότι η μέχρι στιγμής ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν έχει αλλάξει τη συνεργασία η οποία υπάρχει στο μεταναστευτικό και έχει πολύ σημαντικά μετρήσιμα αποτελέσματα.
Το πρόβλημά μας στο μεταναστευτικό παραμένουν οι ροές από τη Λιβύη προς την Κρήτη. Προς αυτή την κατεύθυνση, προσπαθούμε να είμαστε σε στενή συνεργασία με την ανατολική πλευρά της Λιβύης καθώς, ενώ στο Αιγαίο και τον Έβρο οι δυνατότητες αποτροπής των ροών είναι πολύ μεγαλύτερες, στο κομμάτι της Λιβύης και στο ανοιχτό πέλαγος η στόχευσή μας είναι να μην ξεκινούν καν οι βάρκες από τις ακτές. Θεωρούμε ότι με την καλύτερη συνεργασία με τις λιβυκές Αρχές, το επόμενο διάστημα θα έχουμε και καλύτερα αποτελέσματα. Ομως είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι οι ροές στη χώρα μας εξακολουθούν να είναι μειωμένες παρά την έξαρση που υπήρξε το προηγούμενο διάστημα στην Κρήτη.
Επιστρέφοντας στα θέματα της καθημερινότητας, οι δημοσιονομικές εφεδρείες επαρκούν για έναν πολύ δύσκολο χειμώνα;
Ο χειμώνας πράγματι θα είναι δύσκολος και στην πραγματικότητα θα δοκιμάσει τη χώρα μας καθώς και το σύνολο των ευρωπαϊκών χωρών. Στην προσπάθεια αυτή ο πρωθυπουργός εξαγγέλλει μια σειρά από μέτρα για να αποδείξουμε ότι είμαστε δίπλα στην κοινωνία. Η κοινωνία θέλει από εμάς πράξεις και ο συγκεκριμένος χειμώνας θα είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας στην επιλογή των πολιτών και για τις εκλογές της άνοιξης. Οι κυβερνήσεις δεν κρίνονται από αυτά που λένε, κρίνονται από αυτά που κάνουν. Και εμείς έχουμε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο προκειμένου να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στις αυξημένες ανάγκες που θα υπάρξουν τον χειμώνα, αναγνωρίζοντας ότι η δυναμική του φαινομένου είναι τέτοια που θα πρέπει να εξαντλήσουμε κάθε δυνατότητα για να στηρίξουμε τα ελληνικά νοικοκυριά.
Στην περίπτωση μη αυτοδυναμίας, σε ποιο κόμμα θα απευθυνθείτε; Ή θα οδηγηθούμε σε δεύτερες κάλπες;
Στόχος της Νέας Δημοκρατίας είναι η αυτοδυναμία. Ο στόχος αυτός μπορεί να είναι δύσκολος, όμως δύσκολος ήταν και το 2023. Το κάθε κόμμα στις εκλογές κατεβαίνει με έναν στόχο τον οποίο θέτει. Κάποια κόμματα λένε ότι θα είναι πρώτα, ενώ εμείς απλώς λέμε ότι θέλουμε να αυξήσουμε το ποσοστό επιρροής μας για να έχουμε αυτοδυναμία. Είναι προφανές ότι μετά τις εκλογές, αναλόγως του αποτελέσματος, το κάθε κόμμα θα προσαρμοστεί στο ποσοστό που του έχουν δώσει οι πολίτες. Εμείς, από την πλευρά μας, θέλουμε να πείσουμε τους πολίτες ότι η αυτοδύναμη Νέα Δημοκρατία είναι η μοναδική πρόταση διακυβέρνησης της χώρας.
Τα κόμματα του Κυριάκου Βελόπουλου ή της Αφροδίτης Λατινοπούλου θα μπορούσαν να βρεθούν στα ραντάρ σας για συνεργασία;
Νομίζω ότι αυτό το έχουν ξεκαθαρίσει και ο πρωθυπουργός και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Εμείς αυτό που οφείλουμε να κάνουμε είναι να πείσουμε τους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας, που είτε από απογοήτευση, είτε από στενοχώρια, είτε από ευχολόγια που έχουν ακούσει, επιλέγουν κόμματα «δεξιότερα» της Νέας Δημοκρατίας, ότι η σοβαρή Δεξιά εκπροσωπείται μόνο από τη Νέα Δημοκρατία. Συνεπώς δεν τίθεται θέμα συνεργασιών, τίθεται θέμα να πείσουμε τους ψηφοφόρους ότι πρέπει να ψηφίσουν τη Νέα Δημοκρατία.
Πόσο θεωρείτε ότι θα πλήξει τη Νέα Δημοκρατία το νέο κόμμα που αναμένεται να ανακοινώσει ο Αντώνης Σαμαράς;
Είναι προφανές ότι ο κύριος Σαμαράς είναι μια διαφορετική περίπτωση, καθώς έχει υπάρξει πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας και πρωθυπουργός της χώρας. Προφανώς θα απευθυνθεί και σε ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας, όμως σε κάθε περίπτωση ισχύει αυτό που είπα και προηγουμένως. Ότι εμείς ως δεξιοί πολιτικοί θα πρέπει να πείσουμε τους ψηφοφόρους μας ότι η Κεντροδεξιά εκπροσωπείται μόνο από την παράταξη της Νέας Δημοκρατίας. Συνεπώς είναι βέβαιο ότι μιλάμε για μια διαφορετική περίπτωση από τον κύριο Βελόπουλο ή την κυρία Λατινοπούλου, αλλά και πάλι ο στόχος μας θα πρέπει να είναι η συσπείρωση των ψηφοφόρων μας, ασχέτως αν τελικά ο πρώην πρωθυπουργός επιλέξει να κάνει κόμμα.