Η Ρωσία χρηματοδοτεί τα πυρηνικά σχέδια του Ερντογάν με το ποσό των 9 δισ. ευρώ, επιτρέποντάς του να κάνει όνειρα για την απόκτηση πυρηνικής τεχνολογίας, ακόμη και πυρηνικής βόμβας. Επιταχύνονται οι εργασίες για τον πρώτο σταθμό παραγωγής πυρηνικής ενέργειας.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Όσοι στις ΗΠΑ (κι εκτός) πιστεύουν ότι η Τουρκία υπάρχει περίπτωση να ξεφορτωθεί ποτέ τους S-400 και να επανέλθει στο πρόγραμμα των F-35, μάλλον θα πρέπει να διαβάσουν προσεκτικά τις νεότερες εξελίξεις.
Η Άγκυρα δεν το δείχνει πλέον, αλλά είναι ουσιαστικά δεμένη στο άρμα της Μόσχας, με τον Πούτιν να χρηματοδοτεί τα πυρηνικά σχέδια του Ερντογάν.
Όπως έγινε γνωστό, η Ρωσία ανακοίνωσε την απόφασή της να χρηματοδοτήσει σημαντικά τον πρώτο τουρκικό πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής, στο Άκκουγιου (Akkuyu), παρέχοντας πρόσφατα νέα χρηματοδότηση ύψους 9 δισ. δολαρίων, μέσω της κρατικής εταιρείας Rosatom, ενισχύοντας έτσι τους ενεργειακούς δεσμούς τους.
Πρόκειται για τον πρώτο πυρηνικό σταθμό της Τουρκίας, με τη συνεργασία να ενισχύει την ενεργειακή εξάρτηση της χώρας από τη Ρωσία. Κι αυτό διότι η κατασκευή του σταθμού πραγματοποιείται με το μοντέλο «κατασκευή–ιδιοκτησία–λειτουργία» (build-own-operate), γεγονός που σημαίνει ότι η Rosatom αναλαμβάνει το χρηματοοικονομικό ρίσκο, διατηρεί την κυριότητα και θα λειτουργεί το εργοστάσιο για δεκαετίες.
Η Τουρκία του Ερντογάν έχει πυρηνικά όνειρα. Δεν το κρύβει και κινείται μεθοδικά για την υλοποίησή τους.
Και η κατασκευή πυρηνικών εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας είναι μόνο η αρχή. Η ρωσικών συμφερόντων εταιρεία διαχείρισης του πρώτου τουρκικού πυρηνικού εργοστασίου είναι αυτή που φιλοδοξεί να πάρει και το πρόγραμμα κατασκευής του δεύτερου εργοστασίου στη Σινώπη, στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας. Ένα πρόγραμμα προϋπολογισμού 40 δισ. δολαρίων.
Και πριν οριστικοποιηθεί η συμφωνία για την κατασκευή του δεύτερου εργοστασίου, η τουρκική κυβέρνηση ξεδιπλώνει το πρόγραμμά της για την κατασκευή και τρίτου, στην Ανατολική Θράκη.
Όμως, όπως έχουμε ξαναγράψει στο enikos.gr, η Τουρκία επιθυμεί διακαώς να αποκτήσει πυρηνική κεφαλή. Ο Πρόεδρος της Τουρκικής Αμυντικής Βιομηχανίας, Ισμαήλ Ντεμίρ, σε συνέντευξή του τον Δεκέμβριο του 2021, είχε κάνει λόγο για την ανάπτυξη μυστικών οπλικών συστημάτων από την Τουρκία, αποκαλύπτοντας την κατασκευή πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς – όπως και επιβεβαιώθηκε ένα χρόνο μετά, τον Δεκέμβριο του 2022, από τον Ερντογάν, αφήνοντας σαφή υπονοούμενα και για πυρηνικά.
Το σχέδιο απόκτησης πυρηνικών από την Τουρκία δεν είναι νέο. Το έχει εκφράσει επίσημα ο Ερντογάν από το 2018, όταν υποσχέθηκε να αποκτήσει προηγμένο στρατιωτικό υλικό, συμπεριλαμβανομένων πυρηνικών πυραύλων, συγκρίνοντας τις στρατιωτικές δυνατότητες της Τουρκίας με αυτές των ΗΠΑ, ενώ αμφισβήτησε δημόσια τη δέσμευση της Τουρκίας στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT), την οποία η Τουρκία έχει υπογράψει.
Στις 4 Σεπτεμβρίου 2019, ο Ερντογάν είχε ανοιχτά δηλώσει ότι «κάποιες χώρες διαθέτουν πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές και όχι έναν – δύο. Αλλά μας λένε ότι εμείς δεν μπορούμε να έχουμε. Αυτό δεν μπορώ να το δεχθώ».
Το ότι η Τουρκία πειραματίζεται με τα πυρηνικά δεν είναι κρυφό. Ο Τούρκος αντιπλοίαρχος του Πολεμικού Ναυτικού, Deniz Aytan, υποστήριζε σε άρθρο του πριν από ένα χρόνο στο “Deniz Kuvvetleri Dergisi”, το περιοδικό του τουρκικού πολεμικού ναυτικού, ότι μετά την κατασκευή του πυρηνικού εργοστασίου στο Άκκουγιου, η τουρκική αμυντική βιομηχανία μπορεί να προχωρήσει στην ανάπτυξη και κατασκευή του πρώτου της πυρηνικού υποβρυχίου.
Όπως εξηγεί ο ίδιος στο άρθρο του, η Τουρκία με το Άκκουγιου θα μπει στο παγκόσμιο κλαμπ των χωρών που χρησιμοποιούν πυρηνική ενέργεια, προβλέποντας ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα θα πολλαπλασιαστεί η τεχνογνωσία πάνω στο θέμα των εφαρμογών της πυρηνικής ενέργειας.
Ο Aytan παρουσιάζει ως σημείο καμπής για την Τουρκία την έναρξη λειτουργίας του Άκκουγιου, το οποίο επικαλείται ως το εφαλτήριο για το προγραμματισμένο εθνικό πρόγραμμα πυρηνικών υποβρυχίων, που σχεδιάζεται να υλοποιηθεί μεσοπρόθεσμα.
Μια έκθεση που δημοσιεύθηκε από το Ίδρυμα για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών (FDD), με έδρα την Ουάσινγκτον, στις 5 Φεβρουαρίου 2025, ισχυρίστηκε ότι η Άγκυρα προχωρά αθόρυβα και σκόπιμα προς την παραγωγή εμπλουτισμένου καυσίμου ουρανίου — που χρησιμοποιείται τόσο για πολιτικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες όσο και για πυρηνικά όπλα.
Τον Οκτώβριο του 2024, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και ο αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών Ιμπραήμ Καλίν επισκέφθηκαν τον Νίγηρα και υπέγραψαν μια προσωρινή συμφωνία εξόρυξης με τη κυβερνώσα στρατιωτική χούντα. Οι αναλυτές στο FDD ερμήνευσαν την κίνηση ως μια στρατηγική προσπάθεια της Τουρκίας να εξασφαλίσει πρόσβαση στο ουράνιο, ανοίγοντας ενδεχομένως τον δρόμο για την ανάπτυξη ενός πλήρους κύκλου καυσίμου, ικανού να παράγει εμπλουτισμένο ουράνιο.
«Η Τουρκία έχει υπογράψει τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT). Έχει από καιρό προτείνει ότι όλες οι χώρες διατηρούν το “δικαίωμα εμπλουτισμού” ουρανίου, παρόλο που ένα τέτοιο δικαίωμα δεν ορίζεται ρητά στη NPT», προσθέτει η έκθεση.
Μια άλλη έκθεση του φιλοϊσραηλινού International Affairs Review (IAR), τον Σεπτέμβριο του 2024, ισχυρίστηκε ότι οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ερντογάν αποτελούν απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα. Μια πυρηνικά εξοπλισμένη Τουρκία, σύμφωνα με την έκθεση, θα μπορούσε να εκπληρώσει το όνειρο του Ερντογάν να αναστήσει μια μεγάλη τουρκική αυτοκρατορία και να αναβιώσει την οθωμανική δόξα. Προειδοποίησε ότι η απειλή που θέτουν οι τουρκικές πυρηνικές δυνατότητες δεν μπορεί να αγνοηθεί.
