Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Πέντε κράτη-μέλη της ΕΕ, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, ανακοίνωσαν από κοινού τη διερεύνηση δημιουργίας κέντρου επιστροφών μεταναστών (Return Hub) στη Ρουάντα, με στόχο την έναρξη των πρώτων μεταφορών έως το 2027.
- Το υπό διαμόρφωση πλαίσιο θα αφορά αποκλειστικά υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν παράνομα και σε βάρος τους εκκρεμεί εκτελεστή απόφαση επιστροφής, χωρίς να χρήζουν διεθνούς προστασίας.
- Στους μετανάστες θα παρέχεται η δυνατότητα είτε να ενταχθούν στην κοινωνία της Ρουάντα είτε να επιστρέψουν οικειοθελώς στη χώρα καταγωγής τους, με την υποστήριξη της Ρουάντα και διεθνών οργανισμών.
Στην επίσημη κοινή ανακοίνωση των πέντε κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συγκροτούν την ομάδα πρωτοβουλίας (Core Group) —Αυστρία, Γερμανία, Δανία, Ελλάδα και Ολλανδία— για την από κοινού διερεύνηση δημιουργίας ενός κέντρου επιστροφών μεταναστών (Return Hub) στη Ρουάντα, συμμετείχε σήμερα στη Βιέννη ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης.
Στην εκδήλωση στη Βιέννη συμμετείχαν εκτός του Έλληνα Υπουργού, ο Καγκελάριος της Αυστρίας Christian Stocker, η Πρωθυπουργός της Δανίας Mette Frederiksen, ο Υπουργός Εσωτερικών της Γερμανίας Alexander Dobrindt, ο Υπουργός Εξωτερικών της Ολλανδίας Tom Berendsen, καθώς και ο Υπουργός Εξωτερικών της Ρουάντα Vincent Biruta.
Η πρωτοβουλία βασίζεται σε μια ισότιμη και αμοιβαία επωφελή στρατηγική σχέση μεταξύ της Ρουάντα και των πέντε ευρωπαϊκών χωρών, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας και την έναρξη των πρώτων μεταφορών έως το 2027.
Όπως επισημάνθηκε στην κοινή διακήρυξη, οι επιστροφές αποτελούν θεμελιώδη πυλώνα ενός αξιόπιστου και αποτελεσματικού συστήματος μετανάστευσης, ενώ το μοντέλο των κέντρων επιστροφών στοχεύει στο να καλύψει το κενό στην εκτέλεση των αποφάσεων επιστροφής και να πλήξει καίρια το επιχειρηματικό μοντέλο των κυκλωμάτων διακίνησης μεταναστών.
Ποιους μετανάστες θα αφορά
Το υπό διαμόρφωση πλαίσιο θα εδράζεται πλήρως στο ενωσιακό, το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της Ρουάντα, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Θα αφορά αποκλειστικά υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν παράνομα στα πέντε κράτη-μέλη και σε βάρος των οποίων εκκρεμεί εκτελεστή απόφαση επιστροφής ή απομάκρυνσης — δηλαδή άτομα που δεν χρήζουν διεθνούς προστασίας ούτε έχουν δικαίωμα παραμονής για οποιονδήποτε άλλο λόγο.
Παράλληλα, θα τους παρέχεται η δυνατότητα είτε να ενταχθούν στην κοινωνία της Ρουάντα είτε να επιστρέψουν οικειοθελώς στη χώρα καταγωγής τους ή σε οποιαδήποτε άλλη χώρα στην οποία μπορούν να εισέλθουν και να διαμείνουν νόμιμα, με την υποστήριξη της Ρουάντα και διεθνών οργανισμών.
Στις συζητήσεις συμμετέχει ως παρατηρητής η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συμβάλλοντας στην εναρμόνιση των σχετικών προβλέψεων με το ευρωπαϊκό δίκαιο, ενώ τεχνική υποστήριξη και συμβουλευτική συνδρομή παρέχουν ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ) και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), διασφαλίζοντας την ακεραιότητα των συστημάτων ασύλου και την τήρηση των διεθνών εγγυήσεων προστασίας.
Με αφορμή την κοινή ανακοίνωση, ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, προέβη στην ακόλουθη δήλωση: «Η καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και η εξάρθρωση των δικτύων διακίνησης ανθρώπων αποτελεί μία από τις βασικές μας προτεραιότητες. Τα κέντρα επιστροφών διασφαλίζουν τη μείωση των παράνομων μεταναστευτικών ροών και την αύξηση των επιστροφών».
