Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο διεθνολόγος Κωνσταντίνος Φίλης εκτίμησε ότι από την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα «δεν θα πρέπει να περιμένουμε απτά αποτελέσματα, όσο άυλα», καθώς αποτελεί «μια επένδυση στο μέλλον» για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.
- Για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, ο κ. Φίλης τόνισε πως «υπάρχει υποψία κλιμάκωσης σε κάθε περίπτωση», καθώς ούτε η ελληνική πλευρά προτίθεται να κάνει πίσω στις έρευνες βυθού, ούτε η Τουρκία στην απαίτησή της να δώσει η ίδια άδεια.
- Σχετικά με την κρίση στη Μέση Ανατολή, ο διεθνολόγος προέβλεψε ότι «ο χειμώνας δυστυχώς θα είναι ίσως ο δυσκολότερος των τελευταίων πολλών ετών» για την ενέργεια και την ακρίβεια, με την Ευρώπη να μοιάζει απροετοίμαστη.
Για την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στη χώρα μας, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου και την κρίση στη Μέση Ανατολή μίλησε στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου στον Realfm 97,8 ο διεθνολόγος Κωνσταντίνος Φίλης.
Τι είπε για την επίσκεψη Ρούμπιο στην Ελλάδα
Σχετικά με τις προσδοκίες που έχουμε για την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ στην Ελλάδα, σχολίασε: «Δεν θα πρέπει να περιμένουμε απτά αποτελέσματα, όσο άυλα. Δηλαδή, μία κατάσταση μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών η οποία αρχίζει σιγά-σιγά πάλι να ξαναβρίσκει το δρόμο της. Μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει ακόμα άμεση επικοινωνία μεταξύ του Αμερικανού Πρόεδρου και του Έλληνα Πρωθυπουργού και ξέρουμε ότι αυτή τη στιγμή στις Ηνωμένες Πολιτείες, δύο άνθρωποι είναι αυτοί οι οποίοι αποφασίσουν και καθορίζουν την εξωτερική πολιτική. Ο ένας είναι ο Τραμπ και ο άλλος είναι ο Ρούμπιο, ο οποίος μάλιστα έχει και το ρόλο του Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας. Άρα λοιπόν, είναι πολύ σημαντικό για εμάς να έχουμε ένα συνεχές ανοιχτό κανάλι επικοινωνίας με την πλευρά του Ρούμπιο, καθότι είναι ένας εκ των δύο καθοριστικών παραγόντων. Αυτό είναι για μένα πολύ σημαντικό. Το δεύτερο είναι ότι προφανώς επαναβεβαιώνει τις πολύ καλές σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών, με έμφαση στον αμυντικό τομέα».
Από εκεί και πέρα, σημείωσε, «η Ελλάδα θέλει να αναδείξει το ρόλο, όπως εδώ και 15 περίπου χρόνια συζητάμε, ενός πυλώνα σταθερότητας και αξιοπιστίας στην ευρύτερη περιοχή. Αυτό βέβαια πολλές φορές υποχρεωτικά γίνεται αντιπαραβολικά σε σχέση με την Τουρκία, η οποία ακολουθεί μια άλλη πολιτική, αν και εσχάτως ο πρόεδρος Ερντογάν προσπαθεί να εμφανίσει την Τουρκία ως διαμεσολαβητή, ειρηνοποιό δύναμη, παρά το γεγονός ότι είναι κατοχική δύναμη στην Κύπρο, κατέχει εδάφη της Συρίας, είναι σε μια εχθρική κατάσταση με το Ισραήλ κ.ο.κ. Δεν βλέπω, όμως, κάτι απτό και χειροπιαστό από την επίσκεψη αυτή, τουλάχιστον σήμερα που μιλάμε, δεν ξέρω να θα αλλάξει κάτι τις επόμενες ώρες».
«Περισσότερο, είναι μια επένδυση στο μέλλον και θα πρέπει να περιμένουμε και μάλλον μια ισορροπημένη στάση των Αμερικανών σε σχέση με τα Ελληνοτουρκικά. Ίσως μια ευρύτερη δήλωση στήριξης της ελληνικής πλευράς, αλλά σε πιο επιμέρους ζητήματα οι Αμερικανοί, εδώ και δεκαετίες έχουν μια πολύ συγκεκριμένη στάση έναντι ημών και της Άγκυρας, η οποία, βέβαια, κάποιες φορές καταλήγει να γίνεται ευνοϊκή για τη χώρα, η οποία είναι ο αναθεωρητής, εν προκειμένω η Τουρκία» πρόσθεσε ο κ. Φίλης.
Τι είπε για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου
Ερωτηθείς για το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της Realnews για το καλώδιο και εάν υπάρχει υποψία θερμού επεισοδίου, τόνισε: «Υπάρχει υποψία κλιμάκωσης σε κάθε περίπτωση. Είναι πολλά τα σενάρια και τα υποσενάρια, τα οποία, βέβαια, οι επιχειρησιακοί τα γνωρίζουν πολύ καλύτερα από όλους εμάς, αλλά η αλήθεια είναι ότι αυτή τη στιγμή που μιλάμε, ούτε η μία πλευρά προτίθεται να κάνει πίσω, εν προκειμένω η ελληνική στο να μην προχωρήσουν οι πλόες και να ξεκινήσουν οι έρευνες βυθού, τις επόμενες εβδομάδες ή τον επόμενο μήνα, ούτε η Τουρκία να κάνει πίσω στην απαίτησή της να δώσει η ίδια άδεια, εκτός από την ελληνική πλευρά, και να μην αρκεστεί στο communiqué, που είναι μια ενημέρωση η οποία έτσι κι αλλιώς γίνεται από τις εταιρείες οι οποίες ξεκινούν κάποιες έρευνες στη θάλασσα. Η Τουρκία λοιπόν δεν αρκείται σε αυτό, θέλει η ίδια να δώσει την έγκρισή της, και αυτό δεν είναι αποδεκτό από ελληνικής πλευράς».
«Επομένως, σήμερα που μιλάμε – γιατί προφανώς και μπορεί να βρεθεί κάποια φόρμουλα συνεννόησης, αν και εγώ δεν βλέπω ποια θα είναι αυτή- είμαστε σε μια κατάσταση που μπορεί και να προκύψει μια κλιμάκωση. Βέβαια αυτό εξαρτάται από το πώς θα αντιδράσει η Τουρκία επί του πεδίου. Αν θα επιχειρήσει να παρενοχλήσει το πλοίο, που σημαίνει να είναι σε μια απόσταση ασφαλείας κάποιων μιλίων και μέσω ασυρμάτου να κάνει αυτή την παρενόχληση, δεν μας απασχολεί και οι έρευνες θα συνεχιστούν κανονικά. Αν θα επιχειρήσει να παρεμποδίσει το πλοίο, μπορεί να έχουμε πράγματι μια ένταση επί του πεδίου, ή αν θα θελήσει να μεγαλώσει για την Ελλάδα το κόστος αυτής της επιλογής, με το να μεταφέρει το πεδίο σε κάποιες άλλες περιοχές. Μπορεί, ας πούμε, να ξεκινήσει κάποιες σεισμικές έρευνες νοτίως του Καστελλορίζου, όπως το 2020. Ξεκινά ήδη, μεταξύ νότιας Τουρκίας και κατεχομένων, για την πόντιση αγωγού που θα συνδέει τα κατεχόμενα με την Τουρκία, μπορεί επίσης να δούμε κάποιες αεροναυτικές ασκήσεις πιο έντονες, μπορεί να δούμε ακόμα και ένα πλωτό γεωτρύπανο να βρίσκεται σε μια περιοχή ελληνικών συμφερόντων και ενδιαφερόντων» τόνισε, περιγράφοντας τις τρεις βασικές επιλογές για την Τουρκία στην παρούσα φάση.
Πώς σχολίασε τις προκλητικές δηλώσεις Ερντογάν για τη Μεσόγειο
Ερωτηθείς για τις νέες προκλητικές δηλώσεις Ερντογάν ότι η Μεσόγειος είναι τουρκική θάλασσα, υπογράμμισε: «Δεν θέλουν το Αιγαίο να είναι ελληνική λίμνη, αλλά θέλουν η Μεσόγειος να είναι τουρκική θάλασσα. Αυτά ανησυχούν ιδιαιτέρως το Ισραήλ και αυτή τη στιγμή στην Τουρκία υπάρχει εδώ και αρκετό καιρό μία ψύχωση με το Ισραήλ και μάλιστα οι ελληνοτουρκικές σχέσεις επηρεάζονται αρνητικά από την οπτική που έχει η Τουρκία για το Ισραήλ και από το γεγονός ότι η Τουρκία θεωρεί πως η Ελλάδα με το Ισραήλ και την Κύπρο, έχουν υψώσει ένα τείχος απέναντι στην Τουρκία, ώστε να την περιθωριοποιήσουν στην ανατολική Μεσόγειο. Επίσης, θα είναι πάρα πολύ δύσκολο για την Τουρκία -και αυτό βέβαια θα το δούμε τους επόμενους μήνες- να χωνέψει και να αποδεχθεί την εγκατάσταση ισραηλινών συστημάτων στα ελληνικά νησιά. Αν περάσουμε όλους τους άλλους κάβους με κάποιον τρόπο – γιατί έχουμε και το νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα, που αναμένεται τις επόμενες εβδομάδες – κάποια στιγμή το 2027 θα αντιμετωπίσουμε το θέμα της εγκατάστασης των ισραηλινών συστημάτων στα ελληνικά νησιά , το οποίο για την Τουρκία είναι ένα εφιαλτικό σενάριο».
Τι είπε για την κρίση στη Μέση Ανατολή
Τέλος, σχετικά με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, ρωτήθηκε εάν βρισκόμαστε μπροστά σε έναν εφιαλτικό χειμώνα σε ό,τι αφορά την ενέργεια και την ακρίβεια. «Ο χειμώνας δυστυχώς θα είναι ίσως ο δυσκολότερος των τελευταίων πολλών ετών» ανέφερε, μεταξύ άλλων ο κ. Φίλης, σημειώνοντας ότι θα εξαρτηθούν πολλά και από τις καιρικές συνθήκες.
«Όμως η αλήθεια είναι ότι και στο ράφι αντιλαμβανόμαστε ήδη την ακρίβεια και θα την αντιληφθούμε ακόμα περισσότερο. Τους περασμένους μήνες όταν μαίνονταν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και δεν υπήρχε η δυνατότητα εξαγωγής πετρελαίου, είχε ξεκινήσει να γίνεται η καλλιέργεια στο βόρειο ημισφαίριο, με αποτέλεσμα να είναι πάρα πολύ υψηλά τα κόστη για τους παραγωγούς και προφανώς αυτά θα μετακυλιστούν σε εμάς, άρα λοιπόν οι τιμές στο ράφι θα είναι σίγουρα αρκετά υψηλές υψηλότερες από ό,τι είναι σήμερα. Ως προς την ενέργεια υπάρχει ένα θετικό, καθώς σήμερα που μιλάμε περίπου το 80% του πετρελαίου μέσω Ορμούζ πλέον εξάγεται, που σημαίνει ότι οι απώλειες σε βαρέλια μέσα στη μέρα δεν είναι 15-20 εκατομμύρια που ήταν στις αρχές του πολέμου ή και μέχρι πριν από λίγους μήνες, αλλά είναι περίπου 3 -4 εκατομμύρια, κάτι το οποίο η αγορά μπορεί να το απορροφήσει. Όμως υπάρχουν άλλα ζητήματα πιο ειδικά, που έχουν να κάνουν με το diesel, με τις τιμές σε σχέση με τη διύλιση των προϊόντων. Δεν θέλω να κινδυνολογώ, αλλά θα είναι μια πολύ δύσκολη κατάσταση για όλους μας οι επόμενοι μήνες, και η Ευρώπη μου μοιάζει να είναι και πάλι σχετικά απροετοίμαστη για να την αντιμετωπίσει.
Οι αποθήκες φυσικού αερίου στη Γερμανία είναι αυτή τη στιγμή περίπου στο 40 με 50%, ενώ θα έπρεπε να είναι πάνω από 80% η χωρητικότητά τους. Επειδή η οικονομία στη Γερμανία δεν είναι σε καλή κατάσταση, σε περίπτωση που προκληθεί στη χώρα μια μεγαλύτερη κρίση και κλονισμός της οικονομίας της, θα έχει αντίκτυπο σε όλες τις ευρωπαϊκές οικονομίες» κατέληξε ο γνωστός διεθνολόγος.