Σύνοδος APEC: «Βέλη» Σι Τζινπίνγκ κατά των ΗΠΑ πριν από τη «νέα Γιάλτα» με Τραμπ και Πούτιν – «Να αντισταθούμε στον προστατευτισμό»

Σι Τζινπίνγκ APEC

Φωτογραφία: Reuters

Το βλέμμα της διεθνούς κοινότητας είναι στραμμένο στη νότια Κίνα, όπου η σύνοδος κορυφής του APEC λειτουργεί ως προοίμιο για μια ιστορικών διαστάσεων τριμερή συνάντηση κορυφής μεταξύ των Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντιμίρ Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ, την ώρα που Πεκίνο και Μόσχα χαράσσουν κοινή γραμμή απέναντι στις εμπορικές και οικονομικές πιέσεις της Δύσης.

Επίθεση κατά του δυτικού «προστατευτισμού»

Ο πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, δεσμεύτηκε την Τετάρτη να αντισταθεί στον εμπορικό προστατευτισμό, ενώ ο Ρώσος ομόλογός του, Βλαντιμίρ Πούτιν, επέκρινε τις δυτικές κυρώσεις, καθώς οι δύο ηγέτες προετοιμάζουν το έδαφος για μια κρίσιμη τριμερή συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Οι δύο ηγέτες εκφώνησαν τις ομιλίες τους σε σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC) στον τεχνολογικό κόμβο της Σεντζέν, στη νότια Κίνα, ενόψει της άφιξης του Αμερικανού Προέδρου από τη Μανίλα, όπου συναντήθηκε με βασικούς περιφερειακούς συμμάχους.

«Σήμερα, βρισκόμαστε σε έναν κόσμο που αλλάζει και διανύει ταραχώδεις καιρούς. Η παγκόσμια ανάπτυξη στερείται δυναμικής, ενώ ο μονομερισμός και ο προστατευτισμός έχουν πάρει τις δικές τους διαστάσεις», είπε χαρακτηριστικά ο Σι.

Οι τρεις άνδρες αναμένεται να συναντηθούν στο περιθώριο της συνόδου την Πέμπτη και ενδεχομένως να συζητήσουν τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και τον πόλεμο των ΗΠΑ στο Ιράν, καθώς και άλλα μέτωπα αντιπαράθεσης, όπως το εμπόριο, η Τεχνητή Νοημοσύνη και τα πυρηνικά όπλα.

Η συνάντηση έχει προκαλέσει συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945 μεταξύ των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Σοβιετικής Ένωσης, η οποία επισημοποίησε τις σφαίρες επιρροής, έθεσε τα θεμέλια για τη μεταπολεμική τάξη πραγμάτων και έμεινε στην ιστορία ως συνώνυμο των συμφωνιών μεταξύ μεγάλων δυνάμεων που επιβάλλονται σε μικρότερες χώρες.

Παράλληλα, έχει προκαλέσει νευρικότητα στους ηγέτες μικρότερων οικονομιών, ιδίως στην Ευρώπη και την Ασία, οι οποίοι φοβούνται ότι οι μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις του πλανήτη θα αγνοήσουν τα συμφέροντά τους.

Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο Σι απηύθυνε έκκληση για στήριξη σε αυτό που αποκάλεσε «ελεύθερο και ανοιχτό εμπόριο», επιχειρώντας να παρουσιάσει τη χώρα του ως έναν σταθερό εταίρο στη διεθνή σκηνή, σε αντίθεση με τον κύριο οικονομικό της ανταγωνιστή, τις ΗΠΑ, οι οποίες αύξησαν τους δασμούς και υιοθέτησαν μια πιο επιθετική εξωτερική πολιτική επί προεδρίας Τραμπ.

Ένα μήνυμα με απήχηση στον Παγκόσμιο Νότο

Οι δηλώσεις του Σι ήρθαν αφότου η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε περαιτέρω περιορισμούς στην πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένα τσιπ Τεχνητής Νοημοσύνης από εταιρείες όπως η Nvidia, μια εξέλιξη που θα μπορούσε να περιπλέξει ακόμη περισσότερο την εύθραυστη εμπορική εκεχειρία με το Πεκίνο.

Η Κίνα έχει δεσμευτεί να απαντήσει με αντίποινα.

Ο Σι Τζινπίνγκ μίλησε το πρωί στη σύνοδο των διευθυνόντων συμβούλων (CEO summit) του APEC, ζητώντας την άρση των εμπορικών και επενδυτικών φραγμών, καθώς και μεγαλύτερη συνεργασία γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Τόνισε επίσης τη σημασία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) και ανέφερε ότι η Κίνα διευρύνει τις εισαγωγές ποιοτικών αγαθών και υπηρεσιών.

«Δεν πρέπει μόνο να άρουμε τους φραγμούς στο εμπόριο και τις επενδύσεις, αλλά και να προωθήσουμε μια ισορροπημένη ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς», ανέφερε.

«Πρέπει να οικοδομήσουμε ενεργά συνεργασίες για την επιστημονική και τεχνολογική καινοτομία, να εμβαθύνουμε τη συνεργασία στην ψηφιακή οικονομία και την Τεχνητή Νοημοσύνη και να προωθήσουμε μια πράσινη μετάβαση χαμηλών εκπομπών άνθρακα», πρόσθεσε.

«Οφείλουμε να υπερασπιστούμε σθεναρά το πολυμερές εμπορικό σύστημα που βασίζεται σε κανόνες, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου στον πυρήνα του, να στηρίξουμε το ελεύθερο και ανοιχτό εμπόριο και τις επενδύσεις, καθώς και να διατηρήσουμε τη σταθερότητα και την ομαλή λειτουργία των παγκόσμιων βιομηχανικών αλυσίδων και εφοδιασμού», δήλωσε ο Σι απευθυνόμενος σε ακροατήριο επιχειρηματικών στελεχών.

Οι δυτικοί εμπορικοί εταίροι έχουν επικρίνει την Κίνα επειδή καταγράφει ετήσια εμπορικά πλεονάσματα που ξεπερνούν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια μέσω πολιτικών που στηρίζουν τον μεταποιητικό της τομέα εις βάρος των δικών της καταναλωτών.

Το Πεκίνο υποστηρίζει ότι το αναπτυξιακό του μοντέλο είναι κατάλληλο για μια οικονομία που προσπαθεί ακόμη να φτάσει τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου, ωστόσο η Ουάσιγκτον, οι Βρυξέλλες και άλλοι εταίροι ανησυχούν ότι η κυριαρχία της Κίνας στις εφοδιαστικές αλυσίδες τής προσφέρει γεωπολιτική επιρροή, τονίζοντας ότι οι πολιτικές της απειλούν τις βιομηχανίες και τις θέσεις εργασίας τους.

Ο Σι δήλωσε ότι η Κίνα θα συνεχίσει να επενδύει στο βιομηχανικό της σύμπλεγμα και να αναπτύσσει νέες τεχνολογίες που θα ωφελήσουν και άλλες χώρες.

Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο θα μειώσει τους δασμούς και θα ανοίξει περαιτέρω τις αγορές της, αντιστεκόμενη παράλληλα στον προστατευτισμό και τη μονομέρεια, πρόσθεσε.

Το «μήνυμά του είναι πιθανό να βρει απήχηση σε πολλές χώρες του Παγκόσμιου Νότου και ενισχύει την προσπάθεια του Πεκίνου να αντιπαραβάλει την τεχνολογική του στρατηγική με εκείνη της Ουάσιγκτον», σχολίασε ο Τζορτζ Τσεν, εταίρος και επικεφαλής του ψηφιακού τομέα στην εταιρεία συμβούλων The Asia Group.

Το ταξίδι του Τραμπ στην Ασία είναι το πρώτο μετά την ήττα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στις ενδιάμεσες εκλογές, ενώ οι καταγγελίες που εμπλέκουν τον ιδρυτή της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, και μια ύποπτη Κινέζα φερόμενη ως κατάσκοπο προσθέτουν επιπλέον ένταση στο κλίμα.

Παρ’ όλα αυτά, οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι Ουάσιγκτον και Πεκίνο θα διατηρήσουν τις σχέσεις τους σχετικά σταθερές, καθώς ο Τραμπ και ο Σι αναμένεται να δώσουν συνέχεια στη συνάντηση της Πέμπτης στη Σεντζέν με την τέταρτη συνάντησή τους μέσα στη χρονιά, στη σύνοδο της Ομάδας των 20 (G20) στο Μαϊάμι τον Δεκέμβριο.